Nhãn hiệu phi truyền thống là gì?

Hiệp hội nhãn hiệu quốc tế (INTA) phân loại nhãn hiệu thành 02 loại chính: nhãn hiệu truyền thống (conventional trademark) và nhãn hiệu phi truyền thống (non-conventional trademark).

Nhãn hiệu truyền thống, vốn hay được gọi là nhãn hiệu thông thường (ordinary trademark hoặc conventional trademark), bao gồm tên riêng, từ ngữ, chữ cái, chữ số và hình ảnh có thể được bảo hộ dưới danh nghĩa là nhãn hiệu theo pháp luật của hầu hết các quốc gia trên thế giới.

Nhãn hiệu phi truyền thống, gồm nhiều loại nhãn hiệu mới xuất hiện chẳng hạn như nhãn hiệu mùi (scent mark), nhãn hiệu âm thanh (sound mark), nhãn hiệu chuyển động (motion mark), đã được sử dụng làm nhãn hiệu trong các hoạt động marketing hiện đại kể từ những năm 1950. Theo một khảo sát năm 2008 về nhãn hiệu phi truyền thống bởi Diễn đàn hợp tác kinh tế Châu Á - Thái Bình Dương (APEC), số lượng quốc gia bảo hộ nhãn hiệu phi truyền thống đang gia tăng đáng kể, trong đó phải kể tới các quốc gia như Hoa Kỳ, Canada, Úc, New Zealand, Hong Kong, Peru, Singapore và Đài Loan.

Cục Sở hữu trí tuệ đào tạo về bảo hộ nhãn hiệu phi truyền thống

Theo Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ KH&CN), bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ là một trong những vấn đề mà các nước ngày càng quan tâm. Bởi vậy một xu thế mới xuất hiện từ cuối thế kỷ 20 và tiếp tục phát triển đến nay là trong các hiệp định thương mại tự do mà các nước này ký kết với các nước đang phát triển khác xuất hiện các quy định về bảo hộ một hoặc một số loại nhãn hiệu phi truyền thống.

Hiện nay, việc sử dụng và bảo hộ nhãn hiệu phi truyền thống giữa các nước có những khác biệt đáng kể. Ở các nước phát triển, việc sử dụng và bảo hộ các loại nhãn hiệu phi truyền thống này tương đối phổ biến, chủ sở hữu các loại nhãn hiệu này khi lưu thông các sản phẩm, hàng hóa của mình sang các nước khác thì cũng mong muốn các loại hình nhãn hiệu đó cũng phải được bảo hộ ở các nước khác. Bởi vậy một xu thế mới xuất hiện từ cuối thế kỷ 20 và tiếp tục phát triển đến nay là trong các hiệp định thương mại tự do mà các nước này ký kết với các nước đang phát triển khác xuất hiện các quy định về bảo hộ một hoặc một số loại nhãn hiệu phi truyền thống.

Vì vậy mới đây, Cục Sở hữu trí tuệ (Bộ Khoa học và Công nghệ) đã phối hợp với Cơ quan Sở hữu trí tuệ Vương quốc Anh (UKIPO) tổ chức Khóa đạo tạo về nhãn hiệu phi truyền thống.

Phát biểu tại Khóa đào tạo, ông Ngô Việt Thắng – Phó Giám đốc Trung tâm thẩm định nhãn hiệu, Cục Sở hữu trí tuệ cho biết, theo quy định của Luật Sở hữu trí tuệ hiện hành, hiện nay Việt Nam mới bảo hộ nhãn hiệu là các dấu hiệu nhìn thấy được. Các dấu hiệu không nhìn thấy được và một số dấu hiệu khác đã được sử dụng và bảo hộ làm nhãn hiệu ở một số nước khác chưa được chấp nhận bảo hộ tại Việt Nam như dấu hiệu màu đơn sắc, dấu hiệu vị trí, dấu hiệu động, nhãn hiệu âm thanh, nhãn hiệu mùi,...

Việt Nam là nước đang phát triển, hệ thống bảo hộ và thực thi nhãn hiệu đang hoàn thiện dần để đáp ứng nhu cầu hội nhập quốc tế, bởi vậy việc bảo hộ các loại nhãn hiệu phi truyền thống trong tương lai cũng sẽ là điều tất yếu để đáp ứng các nghĩa vụ quốc tế cũng như nhu cầu của hoạt động thương mại quốc tế. Và gần nhất theo các cam kết trong Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Việt Nam sẽ bảo hộ nhãn hiệu âm thanh. Chính vì vậy, việc học hỏi kinh nghiệm của các nước, đặc biệt là các nước phát triển đã bảo hộ nhãn hiệu phi truyền thống trong một thời gian dài như Vương quốc Anh là một việc làm cần thiết và rất có ý nghĩa.

Tại Khóa đào tạo, ông Edward Smith - chuyên gia Cơ quan sở hữu trí tuệ Vương quốc Anh (UKIPO) đã giới thiệu về: Tổng quan về các nhãn hiệu phi truyền thống; nhãn hiệu đồng và 3 chiều (3D); thẩm định nhãn hiệu âm thanh; quản lý chất lượng trong thẩm định nhãn hiệu thương mại và chia sẻ kinh nghiệm về đào tạo thẩm định nhãn hiệu thương mại.

Ông Edward Smith cho biết, các nhãn hiệu thương mại truyền thống thường được coi là các nhãn hoặc các “dấu” gắn theo hàng hóa hoặc dịch vụ. Các nhãn hiệu thương mại phi truyền thống mở rộng khái niệm này theo các đặc tính của sản phẩm bao gồm cả bao bì hoặc theo các khía cạnh khác như màu sắc, hình dạng, sự chuyển động, mùi vị, và âm thanh.

Khóa đào tạo là cơ hội tốt để các học viên, đặc biệt là các cán bộ Cục Sở hữu trí tuệ hiểu biết kỹ hơn về quy trình, thủ tục bảo hộ nhãn hiệu phi truyền thống, cũng như trao đổi các thông tin, kinh nghiệm với các chuyên gia của UKIPO về các vấn đề liên quan.

Hải Hà