SO HUU TRI TUE
Chủ nhật, 21/04/2024
  • Click để copy

AI giải mã được cuộn giấy bị cháy trong thảm họa núi lửa 2000 năm trước

07:56, 07/02/2024
(SHTT) - Các nhà nghiên cứu đã sử dụng AI để nhận diện các chữ bên trong cuộn giấy cói cháy đen do thảm họa núi lửa Vesuvius phun trào năm 79.

 Ngọn núi lửa Vesuvius ở Pompeii (Italy) phun trào vào năm 79 sau Công nguyên đã phá hủy các thành phố Pompeii và Herculaneum cũng như tài sản quý giá của người dân, một trong số đó là thư viện Villa de Papyri.

Các nhà khảo cổ học tin rằng họ sẽ khám phá thêm nhiều thông tin của thư viện cổ duy nhất còn tồn tại từ thời Hy Lạp- La Mã với sự giúp sức của công nghệ AI có thể đọc được văn bản ẩn giấu trong một cuộn giấy cháy đen bị chôn vùi khi núi lửa Vesuvius phun trào gần 2.000 năm trước.

ai-giai-ma-duoc-cuon-giay-bi-chay-trong-tham-hoa-nui-lua-2000-nam-truoc

 Bức tranh miêu tả vụ phun trào núi lửa Vesuvius năm 79 sau Công nguyên

Hàng trăm cuộn giấy cói được lưu giữ trong thư viện Villa de Papyri, vốn thuộc sở hữu của bố vợ Julius Caesar, nhà lãnh đạo La Mã đã bị ám sát vào năm 44 trước Công nguyên.

Các cuộc khai quật vào thế kỷ 18 đã tìm thấy hơn 1.000 cuộn giấy nhưng mực đen không thể đọc được trên giấy cói bị cacbon hóa và các cuộn giấy bị vỡ vụn khi các nhà nghiên cứu cố gắng mở ra.

Cho đến hiện nay, cácnhà khoa học mới chỉ có thể nghiên cứu một số mảnh. Một vài tác phẩm bằng tiếng Latin đã được nhận diện nhưng phần lớn các cuộn giấy được viết bằng tiếng Hy Lạp liên quan đến trường phái triết học Epicurucus.

Đó là những phần thuộc về cuốn On Nature, do chính Epicurus viết, và các tác phẩm của một nhà triết học còn ít được biết đến là Philodemus về nhiều chủ đề như thói hư tật xấu, âm nhạc, thuật hùng biện và cái chết.

ai-giai-ma-duoc-cuon-giay-bi-chay-trong-tham-hoa-nui-lua-2000-nam-truoc-4

 Cuộn giấy bị cháy đen vùi dưới lớp tro bụi sau vụ phun trào

Có ý kiến cho rằng thư viện này có thể từng là bộ sưu tập tác phẩm của ông. Nhưng hơn 600 cuộn giấy, phần lớn ở Thư viện quốc gia ở Naples, với một ít ở Anh và Pháp, vẫn còn nguyên vẹn và chưa được mở. Nhiều cuộn papyrus nữa có thể vẫn còn ở tầng dưới nữa của tòa dinh thự và chưa được khai quật. Việc đọc được những cuộn giấy còn nguyên vẹn này vẫn còn là một nhiệm vụ khó khăn, vì vậy nhóm nghiên cứu đã công khai các bản quét và thiết lập cuộc thi Vesuvius Challenge vào năm 2023.

Cuộc thi đã trao giải thưởng cho việc trích xuất văn bản từ bản quét CT có độ phân giải cao của một cuộn giấy được chụp tại Diamond, cơ sở máy đồng bộ quốc gia của Vương quốc Anh ở Oxfordshire.

Vào ngày 5/2, Nat Friedman, giám đốc điều hành công nghệ người Mỹ và là nhà tài trợ sáng lập cho cuộc thi, đã thông báo rằng một nhóm gồm ba sinh viên am hiểu máy tính gồm Youssef Nader ở Đức, Luke Farritor ở Mỹ và Julian Schilliger ở Thụy Sĩ, đã giành được giải thưởng 700.000 USD sau khi đọc hơn 2.000 chữ cái Hy Lạp từ cuộn giấy.

ai-giai-ma-duoc-cuon-giay-bi-chay-trong-tham-hoa-nui-lua-2000-nam-truoc-8

 Những chữ đã được giải mã. Ảnh: The New York Times

Các nhà nghiên cứu giấy cói đã nghiên cứu văn bản được phục hồi từ cuộn giấy đen đã rất ngạc nhiên trước thành quả này.

Robert Fowler, giáo sư danh dự về tiếng Hy Lạp tại Đại học Bristol và Chủ tịch Hiệp hội Herculaneum cho biết: “Đây là một công cụ thay đổi cuộc chơi hoàn toàn. Có hàng trăm cuộn giấy này đang chờ được đọc".

Tiến sĩ Federica Nicolardi, một nhà nghiên cứu giấy cói tại Đại học Naples Federico II, nói thêm: “Đây là sự khởi đầu của một cuộc cách mạng về giấy cói Herculaneum và triết học Hy Lạp nói chung. Đây là thư viện duy nhất đến với chúng ta từ thời La Mã cổ đại".

TH

Tin khác

Khoa học Công nghệ 1 ngày trước
(SHTT) - Tạp Chí Time công danh sách 100 nhân vật ảnh hưởng nhất thế giới 2024, trong đó có 3 Chủ nhân Giải đặc biệt VinFuture 2023 là GS. Daniel Joshua Drucker (Canada), GS. Joel Francis Habener và PGS. Svetlana Mojsov (Hoa Kỳ).
Khoa học Công nghệ 1 ngày trước
(SHTT) - Ford đang triển khai chiến dịch triệu hồi hơn 450.000 chiếc Bronco Sport và Maverick. Nguyên nhân là do ắc quy 12-volt có thể đột ngột hết điện, nhất là trong lúc xe dừng đèn đỏ.
Khoa học Công nghệ 2 ngày trước
(SHTT) - Bộ trưởng Bộ KH&CN Huỳnh Thành Đạt đánh giá ngành công nghiệp bán dẫn đang có vai trò ngày càng quan trọng đối với nền kinh tế toàn cầu, với quy mô trên 520 tỷ USD năm 2023 và vẫn tiếp tục tăng trưởng nhanh.
Khoa học Công nghệ 2 ngày trước
(SHTT) - Patlytics là một nền tảng phân tích bằng sáng chế được hỗ trợ bởi AI, nhằm giúp các doanh nghiệp, chuyên gia sở hữu trí tuệ và công ty luật tăng tốc quy trình làm việc liên quan đến bằng sáng chế.
Khoa học Công nghệ 2 ngày trước
(SHTT) - Spotify không phải là công ty duy nhất thử nghiệm việc sử dụng trí tuệ nhân tạo để tạo danh sách phát. Amazon vừa thông báo họ cũng sẽ làm điều tương tự, và hiện đang thử nghiệm một công cụ tạo danh sách phát AI - Maestro.