Kỳ thi Olympic Dự án Hóa học (Project Chemistry Olympiad - PCO) được tổ chức cho học sinh trung học phổ thông từ trình độ lớp 8 đến lớp 11 (theo hệ phổ thông tại Nga chỉ có 11 lớp) tại Khoa Hóa học - Trường Đại học Quốc gia Moscow, Liên bang Nga kể từ năm 2020.

Tại cuộc thi năm nay, em Lê Minh Đức, học sinh lớp 10 Trường Chuyên Khoa học Tự nhiên đạt Huy chương Vàng và em Lê Huỳnh Anh Quý, học sinh lớp 12 Trường Chuyên Lê Quý Đôn, Đà Nẵng đạt Huy chương Đồng.

Thành tích của em Lê Minh Đức và em Lê Huỳnh Anh Quý giúp đoàn Việt Nam nhận cúp đội xuất sắc nhất từ Ban tổ chức.

Thí sinh tham gia PCO phải trải qua hai phần thi là vòng lý thuyết (vòng loại, tổ chức tại các địa phương) và vòng thực hành (vòng chung kết).

Ở vòng thi lý thuyết, thí sinh sẽ thực hiện một số bài tập lý thuyết liên quan đến hóa học vô cơ, hóa lý và hữu cơ. Những thí sinh có kết quả tốt sẽ được tham gia phần thi thực hành.

Phần thực hành gồm hai bước. Ban đầu, mỗi thí sinh được yêu cầu đề xuất phương án tối ưu để giải một vấn đề cụ thể. Sau khi báo cáo trước Hội đồng giám khảo, thí sinh sẽ được thực hiện dự án đó trong phòng thí nghiệm trong hai buổi (mỗi buổi 4 tiếng) để chuyển dự án đó thành hiện thực. Thí sinh chỉ được sử dụng các hóa chất cho trước do Ban tổ chức quy định.

Năm nay là lần đầu tiên Việt Nam tham gia và có 4 học sinh đã vượt qua vòng loại và tham dự vòng Chung kết Kỳ thi Olympic Dự án Hóa học gồm các em: Hà Thành Nhân, Ngô Châu Hoàng, Lê Huỳnh Anh Quý đến từ Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn, Đà Nẵng và em Lê Minh Đức đến từ Trường Chuyên Khoa học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội.

Dự án của em Hà Thành Nhân là Tổng hợp umbelliferon-4-acetic acid với hiệu suất cao và chứng minh được chất sản phẩm bằng phương pháp phân tích công cụ.

Dự án của em Ngô Châu Hoàng là Tổng hợp 2,6-bis (4-methoxyphenyl) piperidine-4-one với hiệu suất cao và chứng minh được chất sản phẩm bằng phương pháp phân tích công cụ.

Dự án của em Lê Huỳnh Anh Quý là Tổng hợp 5-(4-hydroxy-3-methoxybenzylidene)-2,2-dimethyl-1,3-dioxane-4,6-dione với hiệu suất cao và chứng minh được chất sản phẩm bằng phương pháp phân tích công cụ.

Dự án của em Lê Minh Đức là Tổng hợp ammonium metavanadate (NH4VO3) với hiệu suất cao khi sử dụng 5 g vanadium (V) oxide kỹ thuật chứa tạp chất hòa tan trong nước; Xác nhận thành phần định tính của sản phẩm thu được bằng các phương pháp phi công cụ (chuẩn độ hoặc đo trọng lượng); Dựa trên kết quả phân tích tính phần khối lượng của tạp chất trong V2O5.

Đây các dự án khoa học mang tính nghiên cứu, đầy thách thức và thú vị đối với học sinh Việt Nam.

Năm 2024, số thí sinh tham dự vòng loại Kỳ thi Olympic Dự án Hóa học là gần 1.500 học sinh từ các miền trên đất nước Nga. Ngoài ra còn có thí sinh từ Kyrgyzstan, Azerbaijan, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ, Brazil, Việt Nam… tham gia vòng loại nhưng chỉ có thí sinh Việt Nam vượt qua vòng loại.

Nhật Nam