Theo tích xưa, thuở hỗn hoang, đất trời tăm tối, ma quỷ, thú giữ quấy phá dân lành, đời sống của người dân vô cùng khổ cực, tăm tối. Trước tình cảnh ấy, Ngọc Hoàng đã phái 3 người con có tài cao, đức trọng của mình xuống cứu giúp chúng sinh.

Đây là 3 vị được coi như thiên sứ vô cùng quan trọng trong đời sống tâm linh của người dân tộc Thái. Họ có trách nhiệm giúp người dân bản Thái có thức ăn, thuốc chữa bệnh và diệt ma, trừ tà để dân bản được khỏe mạnh, bình an, người già được sống lâu hơn; con gái, con trai thì khỏe đôi tay, chắc đôi chân để làm nương rẫy kiếm cái ăn, cái mặc.

Mỗi người một nhiệm vụ, thông qua các lễ nghi như dựng cây bông, lễ cầu mưa, trong Lễ hội Sết Boóc Mạy, họ đã hướng dẫn, giúp đỡ người dân làm ăn, chinh phục thiên nhiên, chinh phục mọi khó khăn, thử thách để xây dựng gia đình no ấm, xây dựng bản Thái ngày càng phát triển.

Trong dòng chảy lịch sử của đồng bào dân tộc Thái xã Cán Khê (huyện Như Thanh, tỉnh Thanh Hóa), Lễ hội Sết Boóc Mạy được hình thành, phát triển, trở thành một lễ hội truyền thống tốt đẹp không thể thiếu được trong đời sống văn hóa tinh thần. Và như một lẽ tất nhiên, cứ mỗi độ tết đến xuân về (vào ngày mùng 10 tháng Giêng hàng năm), đồng bào dân tộc Thái thôn Mó 1, xã Cán Khê đều tổ chức Lễ hội Sết Boóc Mạy để khẳng định sự tri ân của mình đối với tổ tiên; đồng thời cũng truyền lại cho thế hệ con cháu về truyền thống kiên cường, bất khuất của ông cha, nhắn nhủ con cháu không ngừng nỗ lực, sáng tạo vươn lên phát triển về kinh tế và làm giàu thêm đời sống văn hóa, tinh thần.

Với truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc, từ bao đời nay, Lễ hội Sết Boóc Mạy xưa vẫn được các thế hệ đồng bào dân tộc Thái nói riêng và nhân dân các dân tộc huyện Như Thanh nói chung gìn giữ, trao truyền cho đến hôm nay.

Để từ đó, các thế hệ đi sau có thêm niềm tự hào, tự tôn dân tộc, trân trọng về những giá trị di sản văn hóa quý giá mà cha ông để lại. Đồng thời, thêm hiểu, thêm yêu và tự hào về nguồn cội, về quê hương, đất nước.

Đinh Điệp