SO HUU TRI TUE
Thứ tư, 22/05/2024
  • Click để copy

Phát hiện Mảng kiến tạo Pontus lớn bằng 1/4 Thái Bình Dương

15:39, 17/10/2023
(SHTT) - Các nhà khoa học nghiên cứu đá cổ đại ở Borneo tình cờ phát hiện sự xuất hiện trở lại của mảng kiến tạo Pontus lớn bằng 1/4 Thái Bình Dương.

Mảng kiến tạo thất lạc từ lâu từng nằm dưới Biển Đông được tái phát hiện 20 triệu năm sau khi biến mất. Pontus chỉ được biết tới từ vài mẩu đá trên những ngọn núi ở Borneo và tàn tích mảng đá khổng lồ được phát hiện ở sâu bên trong lớp phủ của Trái Đất. Nó từng rộng bằng 1/4 diện tích Thái Bình Dương. Các nhà khoa học đặt tên cho nó là mảng Pontus bởi ở thời điểm tồn tại, nó nằm dưới đại dương cùng tên, Space hôm 16/10 đưa tin.

Suzanna van de Lagemaat, nghiên cứu sinh tiến sĩ ở Đại học Utrecht ở Hà Lan, và cộng sự ban đầu nghiên cứu mảng Thái Bình Dương ở bên dưới đại dương này. Mảng kiến tạo thường xuyên dịch chuyển so với nhau, và lớp vỏ ở mảng kiến tạo dưới biển đặc hơn so với mảng lục địa, vì vậy, chúng bị đẩy xuống bên dưới mảng lục địa trong quá trình mang tên hút chìm và biến mất. Tuy nhiên, đôi khi, đá từ mảng thất lạc lẫn vào vận động tạo núi. Chúng có thể hé lộ vị trí và quá trình hình thành mảng kiến tạo cổ đại.

mang-kien-tao

Vị trí của mảng kiến tạo Pontus. Ảnh: Suzanna van de Lagemaat 

 Nhóm nghiên cứu nỗ lực tìm kiếm một trong những mảng kiến tạo thất lạc cổ đại có tên gọi là mảng Phoenix trong công tác thực địa ở Borneo. Các nhà khoa học có thể xem xét đặc điểm từ của đá nhằm tìm hiểu chúng ra đời khi nào và ở đâu. Từ trường bao quanh Trái Đất được ghi lại trong đá và thay đổi theo vĩ độ. Nhưng nhóm nghiên cứu phát hiện điều kỳ lạ khi phân tích đá thu thập ở Borneo, đó là vĩ độ không khớp với dữ liệu họ thu được từ mảng kiến tạo khác đã biết.

Để khám phá bí ẩn, Lagemaat sử dụng mô hình máy tính để tìm hiểu địa chất khu vực trong 160 triệu năm qua. Quá trình phục dựng mảng kiến tạo cho thấy nằm bên dưới đại dương ngăn cách giữa Borneo và Biển Đông ngày nay không phải mảng kiến tạo cổ đại Izanagi mà là một mảng mới chưa từng biết. Lagemaat và cộng sự gọi đó là mảng Pontus.

Quá trình phục dựng công bố trên tạp chí Gondwana Research cho thấy mảng Pontus hình thành ít nhất 160 triệu năm trước nhưng có thể lâu đời hơn. Nó từng có kích thước khổng lồ nhưng thu nhỏ dần, cuối cùng bị đẩy xuống dưới mảng Australia và biến mất cách đây 20 triệu năm. Tàn tích của nó là một mảng vỏ khổng lồ ở lớp giữa của Trái Đất.

Theo Space

Tin khác

Khoa học Công nghệ 1 giờ trước
(SHTT) - Mới đây, Hội nghị thượng đỉnh toàn cầu về trí tuệ nhân tạo (AI) do Hàn Quốc và Anh đồng tổ chức đã thông qua tuyên bố về việc thúc đẩy AI an toàn, sáng tạo và toàn diện để giải quyết các thách thức và cơ hội liên quan đến công nghệ đang phát triển nhanh chóng này.
Khoa học Công nghệ 6 giờ trước
(SHTT) - Bộ Khoa học và Công nghệ đang dự thảo Thông tư quy định đánh giá, nghiệm thu kết quả thực hiện nhiệm vụ khoa học và công nghệ cấp quốc gia sử dụng ngân sách nhà nước.
Khoa học Công nghệ 1 ngày trước
(SHTT) - Hôm 20/5/2024, Microsoft chính thức trình làng dòng máy tính cá nhân mới được tích hợp tính năng AI tiên tiến. Đây là động thái cho thấy gã khổng lồ công nghệ này đang đẩy mạnh ứng dụng AI vào các sản phẩm của mình, nhằm gia tăng lợi thế cạnh tranh trong bối cảnh thị trường AI đang ngày càng sôi động.
Khoa học Công nghệ 1 ngày trước
Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế công bố đã định danh số với 10 cổ vật Triều Nguyễn và ra mắt không gian triển lãm văn hóa Metaverse ứng dụng công nghệ của Phygital Labs. Đây là bước tiến trong ứng dụng công nghệ vào bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa di sản.
Khoa học Công nghệ 1 ngày trước
(SHTT) - Vừa qua, Quỹ Sáng tạo kỹ thuật Việt Nam (VIFOTEC) đã mang 5 công trình khoa học tới tham dự Triển lãm công nghệ và phát minh, sáng tạo quốc tế (ITEX) 2024, qua đó mang về 3 huy chương vàng và 2 huy chương bạc.