Các nhà lãnh đạo thế giới đã tập trung tại cuộc họp thường niên của Diễn đàn Kinh tế thế giới ở Davos (Thụy Sĩ) giữa tháng 1 để thảo luận về bệnh X do loại virus giả định được cho là nguy hiểm hơn 20 lần so với Covid-19.

Mặc dù chưa biết loại virus như vậy hiện có tồn tại hay không nhưng giới chuyên gia hy vọng có thể chủ động đưa ra kế hoạch hành động để chống lại loại virus đó và chuẩn bị hệ thống y tế nếu bệnh X nổi lên như một đại dịch. Một chuyên gia nói với CBS News rằng khả năng đó có thể xảy ra sớm hơn chúng ta nghĩ.

Tổng Giám đốc WHO Tedros Ghebreyesus chia sẻ: "Có những điều chưa biết có thể xảy ra và bất cứ điều gì xảy ra đều chỉ là vấn đề khi nào chứ không phải nếu. Vì vậy, chúng ta cần có sự chuẩn bị ứng phó đối với những căn bệnh mà chúng ta chưa biết".

Tổng Giám đốc WHO cho biết thêm rằng WHO đã bắt đầu thực hiện các biện pháp chuẩn bị cho một đợt bùng phát dịch bệnh khác bao gồm việc thành lập quỹ đại dịch và thành lập một "trung tâm chuyển giao công nghệ" ở Nam Phi.

''Công bằng, đó là một vấn đề cốt lõi. Nhiều quốc gia có thu nhập cao đang tích trữ vaccine. Để giải quyết vấn đề công bằng, chúng tôi đã thành lập trung tâm chuyển giao công nghệ mRNA ở Nam Phi. Điều này là để tăng sản lượng (vaccine) tại địa phương", ông giải thích.

Bệnh X là gì?

Vào năm 2022, Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đã tập hợp 300 nhà khoa học để xem xét 25 loại vi rút và vi khuẩn nhằm lập ra danh sách các mầm bệnh mà họ tin rằng có khả năng tàn phá và cần được nghiên cứu thêm. Nằm trong danh sách đó là “bệnh X”, được WHO công nhận lần đầu tiên vào năm 2018.

Theo WHO, loại vi rút này "đại diện cho nhận thức rằng một đại dịch quốc tế nghiêm trọng có thể do một mầm bệnh chưa biết gây ra".

Tổng giám đốc WHO Tedros Ghebreyesus cũng cho rằng COVID-19 có thể là “bệnh X” đầu tiên.

Các chuyên gia cho biết nếu chúng ta không chuẩn bị, rất có thể một căn bệnh ở quy mô đó sẽ gây ra thiệt hại thậm chí còn lớn hơn những gì chúng ta đã trải qua với Covid-19, căn bệnh đã cướp đi sinh mạng hơn 7 triệu người.

Tiến sĩ Amesh Adalja, thuộc Trung tâm An ninh Y tế Johns Hopkins (Mỹ), cho biết một bài học quan trọng khác từ đại dịch Covid-19 là tầm quan trọng của tính minh bạch. 

Ông Ghebreyesus chia sẻ WHO hợp tác với các tổ chức toàn cầu khác đã đưa ra các sáng kiến để chuẩn bị cho đại dịch tiếp theo. Những nỗ lực này bao gồm quỹ đại dịch để giúp các quốc gia có nguồn lực, trung tâm chuyển giao công nghệ vắc xin mRNA để đảm bảo công bằng về vắc xin cho các quốc gia có thu nhập thấp và trung tâm thông tin về dịch bệnh nhằm cải thiện hoạt động giám sát hợp tác giữa các quốc gia.

Hà Anh