Theo Tổng cục trưởng Tổng cục Quản lý thị trường Trần Hữu Linh, trong 10 tháng năm 2023, mặc dù đã tích cực vào cuộc ngăn chặn, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, song vấn nạn hàng giả, gian lận thương mại, hàng lậu vẫn chưa có dấu hiệu giảm nhiệt. Các đối tượng chuyển địa bàn hoạt động từ môi trường truyền thống sang môi trường thương mại điện tử (TMĐT).

Vi phạm điển hình là bán hàng giả (hàng fake) của các nhãn hàng lớn. Lực lượng Công an đã phát hiện và xử lý nhiều đối tượng bán hàng giả (hàng fake) của các thương hiệu lớn như: LV, Gucci, Montblanc… Các loại hàng giả chủ yếu: Túi, ví, dây lưng, đồng hồ, quần áo, sản phẩm thời trang, mỹ phẩm… Các sản phẩm này chủ yếu được sản xuất tại Trung Quốc, nhập lậu về Việt Nam. Bên cạnh đó, tình trạng rao bán vũ khí, công cụ hỗ trợ, các thiết bị ghi âm, ghi hình, định vị, ngụy trang qua hàng nghìn tài khoản mạng xã hội, số điện thoại, hội nhóm kín rao bán vũ khí, công cụ hỗ trợ… cũng diễn ra.

Trong khi đó, tại Hà Nội, Ban chỉ đạo 389 TP Hà Nội cho biết, trong 3 năm (từ 10/10/2020 - 10/10/2023), các lực lượng chức năng TP Hà Nội đã phát hiện, bắt giữ 6.564 vụ lợi dụng TMĐT để buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả. Qua đó, phạt hành chính, truy thu thuế là 753 tỷ đồng. Trong đó, Cục QLTT Hà Nội đã xử lý 988 vụ liên quan đến lĩnh vực TMĐT, xử phạt hành chính, 13,313 tỷ đồng, bắt giữ lượng hàng vi phạm trị giá 25, 518 tỷ đồng.

Cục trưởng Cục Quản lý thị trường Hà Nội Chu Xuân Kiên cho biết, những thủ đoạn thường thấy là các đối tượng lập và sử dụng nhiều tài khoản riêng để thực hiện việc kinh doanh hàng hóa thông qua livestream tại mạng xã hội như Zalo, Facebook, TikTok. Các điểm bán hàng này thường không giới thiệu địa chỉ kinh doanh, thường chọn nhà riêng làm điểm bán hàng vi phạm, trốn thuế…

Đối với các giao dịch trên mạng xã hội, việc chứng minh giao dịch thương mại là rất khó khăn, phức tạp. Người mua, người bán trao đổi qua tin nhắn cá nhân; hàng hóa vận chuyển qua dịch vụ vận chuyển, logistics hoặc qua đường bưu chính, thanh toán trực tuyến bằng tài khoản cá nhân.

Trên nền tảng TikTok, vào đầu tháng 10/2023, kết luận từ Đoàn kiểm tra liên ngành đã chỉ ra Tiktok không có sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ để đảm bảo việc cung cấp thông tin đầy đủ về các mặt hàng được giao dịch trên sàn giao dịch thương mại điện tử này.

Đã hơn 1 tháng từ khi kết luận tuy nhiên tình trạng hàng giả, hàng nhái được buôn bán trên Tiktok Shop vẫn ngang nhiên diễn ra.

Đặc biệt, các Tiktoker còn đăng bài công khai bán sản phẩm của hàng loạt thương hiệu nổi tiếng như Chanel, Louis Vuitton, Christian Dior, Gucci, Prada, Coach... nhưng giá lại rẻ bất ngờ chỉ từ vài chục nghìn đồng đến vài trăm nghìn đồng. Thậm chí, những khách hàng mua số lượng lớn còn có mã giảm giá đậm sâu mà không ai ngờ tới.

Trước vấn nạn này, Tổng cục trưởng Tổng cục Quản lý thị trường Trần Hữu Linh cho biết chống hàng giả, hàng nhái, hàng vi phạm trên không gian mạng là nhiệm vụ khó khăn nên lực lượng quản lý thị trường không thể "đơn thương độc mã" xử lý mà cần sự chung tay của các bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp. Bên cạnh đó, cần xây dựng hệ thống quản lý không gian mạng, hệ thống giám sát, cảnh báo nguy cơ, rủi ro cho chuyển đổi số xuyên suốt, thống nhất từ Trung ương tới quản lý thị trường các địa phương để kịp thời xử lý các sự cố, các vụ việc vi phạm. Mặt khác, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, quan tâm đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị và con người để phục vụ nhiệm vụ đấu tranh phòng, chống hàng giả trên TMĐT. Ngoài ra, đẩy mạnh công tác phối hợp giữa các cơ quan liên quan trong việc thanh, kiểm tra, kiểm soát hoạt động lợi dụng TMĐT để kinh doanh hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ.

Minh Tú