Vinamilk

Nhà sáng chế của nông dân và hành trình gian nan đòi quyền sở hữu trí tuệ

(SHTT) - Ông Hoàng Thịnh được mệnh danh là "nhà sáng chế" của nông dân với những sản phẩm nông cụ giúp bà con nông dân nâng cao năng suất lao động. Tuy nhiên cũng phải "đau đầu" vì vụ kiện vi phạm sở hữu trí tuệ kéo dài hàng chục năm.

Krông Ana là huyện nghèo thuần nông của tỉnh Đăk Lăk, cách thành phố Buôn Ma Thuột 50km về hướng Đông Nam. Tại đây, kỹ sư cơ khí Hoàng Thịnh được báo đài và chính quyền các cấp nêu gương nhiều lần về thành tích chế tạo nông cụ sản xuất.

Ông Hoàng Thịnh sinh năm 1951 tại Thừa Thiên - Huế, từng theo học ban kỹ nghệ sắt Trung tâm Quốc gia Kỹ thuật Phú Thọ (nay là khoa cơ khí Đại học Bách khoa TPHCM) từ năm 1969. Năm 1979, ông Thịnh cùng gia đình đi kinh tế mới đến Krông Ana. Lúc đầu, với vốn hiểu biết cơ bản về cơ khí, ông mở một cơ sở cơ khí nhỏ bên bờ sông Krông Ana, chỉ làm cuốc, xẻng, dao rựa và sửa chữa nông cụ nhỏ. Dần dần, thấy nông dân lao động chân tay nặng nhọc, ông bắt đầu “sáng chế”. 

Ông đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp 4 bằng độc quyền sáng chế công cụ thiết bị, trong đó riêng phát minh về giải pháp hữu ích cho máy đùn gạch đã đoạt giải thưởng Sáng tạo công nghệ Việt Nam VIFOTEC năm 2005, một trong những niềm tự hào mà cũng là nguyên nhân nỗi khổ của gia đình khiến ông hơn 7 năm ròng rã, gian nan theo đuổi vụ kiện đầu tiên ở Việt Nam về tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ.

ky su hoang thinh

 Nhà sáng chế của nông dân và hành trình gian nan đòi quyền sở hữu trí tuệ

Cụ thể, từ năm 2003, ông Thịnh phát hiện lò gạch Việt Mỹ do ông Nguyễn Đình Mỹ, trú tại thị trấn Buôn Trấp vi phạm quyền sở hữu trí tuệ (chế tạo và mang bán trên thị trường loại máy đùn gạch có trục cào do ông Thịnh sáng chế và đã được nhà nước bảo hộ độc quyền) nên ông đã làm đơn khiếu nại gửi Sở Khoa học Công nghệ Dak Lak và UBND huyện Krông Ana. Đến cuối tháng 3/2008, toàn bộ hồ sơ vụ việc được chuyển đến TAND tỉnh. Sau nhiều lần thay đổi lịch xét xử, ngày 17 và 18/6/2010 TAND tỉnh Dak Lak đã mở phiên tòa sơ thẩm, xét xử vụ án kinh doanh thương mại “Tranh chấp quyền sở hữu trí tuệ”, qua đó, tuyên buộc ông Mỹ phải bồi thường cho ông Thịnh tổng cộng 412 triệu đồng. Ông Mỹ đã có đơn kháng cáo.

Ngày 25/11/2010 TAND Tối cao về Đăk Lăk xử phúc thẩm. Tình tiết mới được ông Mỹ trưng ra là 3 văn bản của Phòng Đăng ký Kinh doanh huyện Krông Ana, Chi cục Thuế huyện và UBND xã Ea Bông, xác nhận trong khoảng thời gian từ năm 2002 đến năm 2007 không có cơ sở sản xuất gạch nào tên Việt Mỹ đăng ký kinh doanh, nộp thuế và tồn tại trên địa bàn buôn Mlếch xã Ea Bông (?!) 

Dù 3 văn bản này chỉ cho thấy rất có thể trong khoảng thời gian đó lò gạch Việt Mỹ đã “làm chui”, trốn thuế, bởi các tài liệu quá rõ khác trong hồ sơ vụ án như những đoạn phim phóng sự do Đài THVN, Đài PTTH Đăk Lăk quay tại hiện trường vi phạm luật Sở hữu trí tuệ của lò gạch Việt Mỹ tại buôn Kô xã Ea Bông, biên bản do đoàn kiểm tra liên ngành lập vẫn còn đó, không ai xóa được, nhưng Tòa Tối cao vẫn tuyên hủy án sơ thẩm để làm rõ thêm vấn đề này, trả hồ sơ về để tòa tỉnh điều tra xét xử lại. Kỹ sư Hoàng Thịnh cho biết: sẽ quyết theo kiện đến cùng và ông muốn quyền sở hữu trí tuệ của mình phải được công nhận một cách xứng đáng.

Mệt mỏi vì thời gian hầu kiện kéo dài, quá tốn kém trong điều kiện kinh tế thực sự khó khăn, nhưng niềm đam mê sáng tạo không ngừng cháy trong kỹ sư Hoàng Thịnh.

Một trong những sáng chế cũng đáng được nhắc đến của ông Hoàng Thịnh là máy gặt. Máy có những ưu điểm mà máy ngoại không thể có được, như bộ phận điều chỉnh độ cao thấp bộ dao cắt. Các thiết bị chế tạo máy gặt gần như từ các phụ tùng của xe máy, như bánh răng, xích chuyền băng tải. Do đặc điểm đó, khi máy hư, chỉ cần đến tiệm sửa xe gắn máy là có thể mua được phụ tùng thay thế. Điều đáng nói là máy gặt của ông có năng suất khá cao, gặt được 2 hecta trong 8 giờ, ít tốn nhiên liệu 3 lít dầu DO/ha, giá thành lại rẻ.

Máy tuốt lúa cũng là sản phẩm của ông Thịnh. Máy do ông chế tạo gọn nhẹ, thổi rơm xa, tỉ lệ lúa bay theo rơm giảm 1/2 so với các máy khác, tuốt được cả lúa ướt lẫn lúa khô, có cửa đóng lúa vô bao, có giá đỡ xa tầm tay để đảm bảo an toàn lao động. Đây cũng là loại máy tuốt lúa có năng suất cao nhất hiện nay trên thị trường, mỗi giờ tuốt được 4 - 5 tấn lúa.

Vân Hà (t/h)