Nghệ An ẩm thực là một trong những mạch nguồn quan trọng trong dòng chảy văn hóa xứ Nghệ, về Nghệ An vùng đất anh hùng, sở hữu nhiều dạng địa hình như núi cao, trung du, đồng bằng và ven biển tạo cho con người Xứ Nghệ đa dạng về văn hóa ẩm thực, ẩm thực Nghệ An phong phú và tinh tế. 

Xuất hiện khắp các con đường, ngõ, hẻm là những món ăn đặc sắc, gắn liền với mảnh đất này.

Lươn Xứ Nghệ.

Miến lươn có nước dùng đậm đà, béo ngậy từ thịt lươn, sợi miến mềm dai mang đến cho thực khách sự thích thú khi thưởng thức. Mỗi suất ăn chỉ khoảng 30.000 - 50.000 đồng, tùy địa điểm và khẩu phần. Sau khi ăn miến lươn, du khách nên tráng miệng bằng nước chè xanh nóng để cảm nhận món ăn tròn vị hơn.

Một số phố ăn đêm nổi tiếng tại thành phố Vinh bán miến lươn như Đào Tấn, Nguyễn Tiến Tài, phố đi bộ Nguyễn Tài, Nguyễn Văn Cừ, Hồ Tùng Mậu và các quán trên đường Lê Duẩn, Nguyễn Du, Phan Chu Trinh, Trần Hưng Đạo, Phong Đình Cảng..

Bánh mướt.

 Bánh mướt được làm bằng bột gạo tẻ ngâm nước lâu, sau đó vớt ra xay nhuyễn, ủ trong nhiều giờ. Bánh thường được làm vào những buổi sáng sớm để kịp cung cấp cho khách, không thể mang đi xa và chỉ dùng trong ngày. Thực khách thưởng thức bánh chỉ cần chấm với nước mắm pha chanh, ớt, có thể ăn kèm thịt nướng, chả lụa.

Các món ẩm thực tây Nghệ An

Phía tây Nghệ An là các huyện miền núi có nhiều đặc sản, mang đậm hương vị núi rừng như bò giàng, gà nướng, lợn nướng, cá mát nướng, cá lăng, măng đắng, cơm lam, xôi ngũ sắc, canh ột, mọc...

Sen Kim Liên.

Sen được người dân xã Kim Liên, huyện Nam Đàn chế biến thành nhiều món độc đáo như bánh cà hạt sen, hạt sen sấy, mứt sen, rượu sen, trà bạch liên, trà củ sen, trà lá sen, trà liên tu, trà tâm sen, trà ướp hoa sen... Về đồ uống, đến Nghệ An, du khách có thể trải nghiệm các món đồ uống được pha chế từ các quán cà phê nằm trên trục đường lớn như Cao Thắng, Quang Trung, Đinh Công Tráng, Nguyễn Thị Minh Khai, Phan Đăng Lưu, Nguyễn Thái Học, Phan Chu Trinh, Lê Hồng Phong, Nguyễn Văn Cừ, Lê Mao, Hồng Bàng, Phan Đăng Lưu... Đến đây, bạn có thể thưởng thức cà phê sữa, cà phê đen đường và các loại nước hoa quả, trà sữa đủ vị...

Bánh đa xúc hến.

Đây là món quen thuộc vào những dịp hội họp của người Nghệ An. Hến được đãi từ sông Lam, tách vỏ béo, xào cùng hành mỡ. Người ăn thường dùng những miếng bánh đa Đô Lương xúc hến rồi thưởng thức, cảm nhận hương vị ngọt, thơm, cay, bùi, béo.

Gia vị ăn cùng bánh đa là lạc giã dập, rau sống và ớt cho những người muốn thêm chút vị cay nồng. Món ăn được nhiều người ưa thích trong những ngày hè nắng nóng. Với người Nghệ An, ngoài ý nghĩa ẩm thực, bánh đa xúc hến còn là sản vật quê hương hàm chứa tiếng gõ mạn thuyền, bóng thuyền chài lấp ló mỗi buổi sớm mai và là ký ức tuổi thơ của nhiều người.

 Giò bê

Giò được làm từ thịt bê nguyên tảng ướp với nước mắm, hạt tiêu, trứng gà. Sau đó, cuộn tròn và gói lại bằng lá, hấp trong nồi gang, đun sôi khoảng nửa ngày. Với cách chế biến này, giò bê giữ được vị của thịt bê và hương thơm của các loại gia vị. Giò thường được bài trí trên mâm cỗ ngày lễ, Tết và đám cưới, đám giỗ, có thể cất trữ lâu ngày.

Rươi Hưng Nguyên.

Những món ăn được chế biến từ rươi như chả rươi, rươi xào măng, súp rươi, canh rươi nấu măng được thực khách nhận xét thơm ngon, bổ dưỡng... Rươi thường xuất hiện vào tháng 5 và tháng 10 Âm lịch trong năm.

Mực nháy Cửa Lò.

Là một món ngon khi du lịch biển Cửa Lò, mực nháy (mực nhảy) là những con mực được ngư dân vừa đánh bắt lên, còn nguyên độ tươi và đưa vào chế biến, thưởng thức tại chỗ.

Mực nháy có nhiều cách chế biến, như nướng luôn trên tán đèn măng sông. Mực tươi nướng lên vừa thơm, giòn và ngọt, phù hợp chấm với tương ớt hoặc muối tiêu pha chanh. Mực luộc cũng là cách ăn thông dụng nhưng không lạ miệng bằng ăn tái. Du khách có thể cầm mực nhúng vào nồi nước đang sôi trong chốc lát rồi vớt ra thưởng thức.

Đặc biệt, thực khách không nên bỏ qua nước chè xanh xứ Nghệ. Chè xanh được thu hoạch từ huyện Anh Sơn, Thanh Chương, Tân Kỳ, Quỳ Hợp, Nghĩa Đàn... nổi tiếng thơm.

Ngoài ra, khoai lang vàng xứ Nghệ, cam xã Đoài cũng là những đặc sản làm nên thương hiệu du lịch Nghệ An.

                      Nguyễn Khang