Nạn buôn lậu xăng dầu trên các vùng biển luôn là chủ đề nóng do mức độ ảnh hưởng đến nền kinh tế trong nước, đặc biệt là thời điểm giá xăng dầu tăng cao, khiến hoạt động buôn lậu xăng dầu càng gia tăng với nhiều thủ đoạn tinh vi.

Theo đánh giá của cơ quan chức năng, hoạt động buôn lậu, vận chuyển xăng dầu trái phép trên biển có thể chia thành 3 nhóm đối tượng: Các chủ tàu cá mua xăng dầu từ tàu nước ngoài với giá rẻ, rồi bán ngay cho các tàu cá khác. Các chủ tàu, doanh nghiệp tư nhân mua xăng dầu từ các tàu vận tải, rồi bán cho những tàu cá hoặc đại lý xăng dầu trên bờ. Các tàu được phép bán lẻ xăng dầu thay vì mua từ đất liền thì mua ngay của các tàu chở xăng dầu trên biển để bán lại.

Về phương thức, thủ đoạn, cơ quan chức năng cho biết, các đối tượng buôn lậu xăng dầu ngày càng sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi như hoán cải tàu cá thành tàu chở xăng dầu, ngụy trang dụng cụ trên tàu khai thác thủy sản, gia cố bồn bể trên các phương tiện xuất nhập cảnh để che đậy việc mua bán, vận chuyển xăng dầu trái phép.

Đặc biệt, nhiều đối tượng còn sử dụng nền tảng thương mại điện tử trong các giao dịch, áp dụng công nghệ cao vào hoạt động buôn lậu, như trang bị radar, định vị hiện đại để phát hiện lực lượng chức năng từ xa hòng nhanh chóng tẩu thoát. Ngoài ra, để đánh lạc hướng điều tra của lực lượng chức năng, các tàu vi phạm thường neo đậu ở vùng biển giáp ranh đường phân định, rồi lợi dụng đêm tối, thời tiết xấu hoặc vào thời điểm lực lượng chức năng bàn giao ca để bơm xăng dầu sang các tàu nhỏ. Nhiều tàu vận chuyển trái phép xăng dầu còn dùng thủ đoạn như thay đổi tên và số hiệu phương tiện, tuyến hành trình, tắt thiết bị định vị....

Thực tế, việc giao nhận xăng dầu đều diễn ra trên biển, hoạt động khép kín và đối tượng cầm đầu thường không trực tiếp “xuất đầu lộ diện” mà chỉ đạo gián tiếp thông qua thuyền trưởng và các thuyền viên trên tàu. Việc giao, nhận tiền được thực hiện khá tinh vi, lắt léo trong đất liền và diễn ra nhanh chóng. Các chủ đầu nậu sử dụng điện thoại thường dùng sim “rác” để giao dịch nên khi cơ quan chức năng bắt giữ thì việc xác định chủ hàng, chứng minh yếu tố vi phạm pháp luật, xử lý vụ án gặp rất nhiều khó khăn.

Hầu hết các vụ án mà các lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ, xử lý chỉ là người vận chuyển thuê hoặc những đối tượng mua bán, vận chuyển nhỏ lẻ, còn những “ông trùm” điều hành hoạt động mua bán, phân phối trái phép xăng dầu đang ở nước ngoài và trên các phương tiện vận chuyển lớn chỉ hoạt động ở vùng biển giáp ranh và các vùng biển quốc tế. Vì vậy, công tác đấu tranh, triệt phá tận gốc các đường dây mua bán, vận chuyển trái phép xăng dầu trên biển vẫn là thách thức lớn đối với các lực lượng chức năng.

Trước tình hình trên, ngành Hải quan tăng cường thu thập thông tin, nắm tình hình về giá xăng dầu tại nước có chung đường biên giới Việt Nam - Lào, Việt Nam - Campuchia, sử dụng đồng bộ các biện pháp nghiệp vụ, điều tra cơ bản, xây dựng các phương án, kế hoạch nghiệp vụ để phòng ngừa, kiểm soát, đấu tranh ngăn chặn hoạt động buôn lậu xăng dầu trên các tuyến biên giới đường bộ, đường biển và trên biển. Cùng với đó, lực lượng kiểm soát hải quan tăng cường công tác tuần tra, kiểm soát phương tiện xuất, nhập cảnh, đặc biệt là phương tiện như ghe, thuyền, xà lan, ô tô… có hoặc có dấu hiệu gia cố bồn, bể, thùng chứa, cất giấu xăng dầu. Mặt khác, cơ quan Hải quan đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm tra sau thông quan đối với doanh nghiệp đầu mối nhập khẩu xăng dầu nhằm ngăn chặn các hành vi vi phạm pháp luật…

Thanh Vi