Ban Quản lý Khu bảo tồn thiên nhiên (BQLKBTTN) Đakrông (tỉnh Quảng Trị) cho biết đơn vị được giao quản lý diện tích hơn 37.600ha, bao gồm: Phân khu bảo vệ nghiêm ngặt có diện tích gần 23.500ha, phân khu phục hồi sinh thái trên 13.500ha và phân khu dịch vụ - hành chính khoảng 640ha. Địa bàn phân bố trên 7 xã gồm: Đakrông, Triệu Nguyên, Ba Lòng, Húc Nghì, Ba Nang, Tà Long và A Bung, huyện Đakrông.

Trước đây, do địa bàn rộng, địa hình phức tạp, nhiều khu vực trọng yếu, trong khi lực lượng bảo vệ rừng còn mỏng, công cụ, phương tiện hiện đại hỗ trợ cho đơn vị còn thiếu nên một số thông tin diễn biến về rừng như cháy rừng, sạt lở, lấn chiếm đất rừng… chưa được cập nhật kịp thời.

Ông Trương Quang Trung - Giám đốc BQLKBTTN Đakrông cho hay: “Mỗi chuyến tuần tra, cập nhật diễn biến rừng, lực lượng bảo vệ rừng phải đi bộ nhiều giờ, thậm chí nhiều ngày trong rừng. Chưa kể những vụ việc biến động rừng như cháy rừng, sạt lở… rất khó khăn trong việc tiếp cận hiện trường do địa hình quá phức tạp, đồi núi cao, hiểm trở”.

Để khắc phục tình trạng này, BQLKBTTN Đakrông đã đẩy mạnh việc ứng dụng khoa học công nghệ (KHCN) vào QLBVR. Cụ thể, đơn vị đã vận dụng những thiết bị, công nghệ hiện đại như: Ảnh viễn thám, thiết bị bay không người lái (flycam) để quan sát, theo dõi nắm bắt những diện tích rừng có biến động, thay đổi để từ đó có biện pháp ngăn chặn sớm và hiệu quả hơn. Điều này giúp cho lực lượng bảo vệ rừng tiết kiệm được thời gian, công sức khi thực hiện công tác tuần tra rừng.

Đặc biệt, ứng dụng ảnh viễn thám trong giám sát tài nguyên rừng, cập nhật diễn biến rừng, phần mềm Vtool, GPS... trong công tác tuần tra, kiểm tra, giám sát công tác bảo vệ rừng. Nhờ việc áp dụng thiết bị công nghệ cao, việc theo dõi biến động rừng đỡ vất vả hơn, xây dựng được phương án kiểm tra, đo đạc vị trí cụ thể ngoài thực địa nhanh gọn, thuận lợi, chính xác hơn.

Được biết, công nghệ viễn thám trong QLBVR là một phương pháp mới, mức độ chính xác cao, không tốn nhiều thời gian, công sức. Với công nghệ này, người thực hiện không phải đo đạc thủ công tại hiện trường mà chỉ cần thông qua ảnh giải đoán cập nhật sự thay đổi, sau đó kiểm chứng một số điểm trên thực địa.

Ông Trung cho biết thêm: “Ngoài công tác QLBVR, khoa học công nghệ còn được áp dụng trong công tác bảo tồn đa dạng sinh học như: Sử dụng máy bẫy ảnh để phục vụ cho công tác điều tra, giám sát các loài thú, các loài thuộc bộ gà…; sử dụng máy ghi âm trong việc điều tra vượn; sử dụng máy ảnh có độ phân giải cao để kiểm tra, theo dõi và ghi nhận các loài động vật, thực vật trong khu bảo tồn”. Qua đó giúp cho việc ghi nhận sự có mặt, giám sát các loài thú rõ ràng, chính xác và độ tin cậy cao hơn.

Ông Văn Ngọc Thắng - Phó Chi cục trưởng Chi cục Kiểm lâm tỉnh Quảng Trị đánh giá: “Việc ứng dụng KHCN trong QLBVR đã và đang mang lại những hiệu quả rõ rệt. Cụ thể, trong công tác quản lý rừng, các đơn vị đã chú trọng ứng dụng phần mềm theo dõi diễn biến rừng FRMS, các phần mềm Mapinfo, Microstation, QGIS. Bên cạnh đó còn có các thiết bị để khảo sát, kiểm tra, đo vẽ thực địa như GPS, điện thoại di động được cài đặt phần mềm FMRS mobile, Vtool; các ứng dụng bản đồ, ảnh vệ tinh,... để khảo sát thực địa, kiểm tra, đo vẽ, cập nhật các thông tin hiện trường rừng”.

Chính nhờ sự hiệu quả trong việc triển khai các ứng dụng khoa học công nghệ trong QLBVR, số vụ cháy rừng trên địa bàn tỉnh Quảng Trị đã giảm dần qua các năm. Tổng diện tích rừng và đất lâm nghiệp đã tăng từ 229.844ha (năm 2011) lên 245.996ha (năm 2021); nâng tỉ lệ che phủ rừng qua các năm từ 47,1% (năm 2011) lên xấp xỉ 50% (năm 2021).

Phan Hòa