Sau mỗi mùa giải, việc hình ảnh các cầu thủ bóng đá xuất hiện một cách trực tiếp hay gián tiếp trong các quảng cáo không còn là điều hiếm gặp bởi đây là nguồn thu nhập đáng kể của cầu thủ cũng như câu lạc bộ (CLB) sở hữu họ. Đây cũng là một mặt của bóng đá chuyên nghiệp, nơi cầu thủ sống được bằng tài năng của mình và những thứ liên quan đến bản thân. Khai thác hình ảnh đã trở thành “con gà đẻ trứng vàng” với nhiều cầu thủ, kể cả khi đã giải nghệ. 

Vậy bản quyền hình ảnh là gì?

Bản quyền hình ảnh cầu thủ là giải pháp bảo vệ thu nhập cho cầu thủ nổi tiếng từ những hình ảnh độc quyền của họ và có thể kèm theo những yếu tố riêng khác như chữ ký. Bản quyền này giúp họ thu được lợi nhuận khổng lồ và những ai muốn sử dụng đều cần xin phép họ. Người đại diện bao giờ cũng đàm phán lương riêng, bản quyền hình ảnh riêng cho cầu thủ. 

Bản quyền hình ảnh chống lại những người không được xác nhận quyền sở hữu, hoặc tuyên bố sở hữu mà không được sự cho phép của chính chủ. Những người của công chúng (như vận động viên, diễn viên và ca sĩ) có thể thu lợi ích tài chính khổng lồ từ việc tận dụng triệt để bản quyền hình ảnh.

Ở đẳng cấp cao nhất, tiền lương của cầu thủ ở câu lạc bộ có thể thấp hơn nhiều với số tiền họ kiếm được từ các nguồn thương mại. Điển hình như C.Ronaldo hay L.Messi đang là những cầu thủ có thu nhập cao nhất từ khai thác hình ảnh cá nhân. Giữa họ và CLB chủ quản luôn có quy định chia lợi nhuận từ khai thác hình ảnh. Đấy là yếu tố quan trọng mỗi khi họ đàm phán, chuẩn bị ký hợp đồng mới hoặc gia hạn hợp đồng với các CLB.

Hình thức kí kết và các bên hưởng lợi từ khai thác hình ảnh

Theo thông tin được đăng tải trên Đời sống & Pháp Lý, việc khai thác hình ảnh cầu thủ bóng đá trong quảng cáo được diễn ra chủ yếu dưới hai hình thức. Có thể, các hãng muốn sử dụng hình ảnh sẽ kí hợp đồng trực tiếp với các cầu thủ thông qua người quản lý hoặc công ty bảo trợ hình ảnh cho cầu thủ.

Như vậy, hãng đấy sẽ sử dụng hình ảnh cầu thủ một cách thoải mái dựa trên các điều khoản của hợp đồng kí kết, nhưng không được phép sử dụng hình ảnh câu lạc bộ quản lý cầu thủ đó.

Đồng thời câu lạc bộ đó cũng hoàn toàn không có quyền ngăn cấm cầu thủ tham gia vào việc sử dụng hình ảnh của mình trong quảng cáo.

Hình thức thứ 2, các hãng có thể kí kết hợp đồng quảng cáo với các câu lạc bộ bóng đá.

Theo hình thức này, hãng sẽ được sử dụng hình ảnh của câu lạc bộ cũng như hình ảnh của cầu thủ thuộc biên chế của câu lạc bộ đó nếu hãng cần.

Đồng thời tiền quảng cáo sẽ chia cho cả câu lạc bộ lẫn cầu thủ xuất hiện trên quảng cáo, tỷ lệ phần trăm sẽ tùy thuộc vào hợp đồng ký kết.

Như vậy sẽ có 3 bên được hưởng lợi chính từ việc khai thác hình ảnh cầu thủ trong quảng cáo đó là cầu thủ, câu lạc bộ quản lý cầu thủ và người quản lý hay công ty bảo trợ hình ảnh của chính cầu thủ đó.

• Sử dụng tác phẩm đã công bố thì có phải trả tiền nhuận bút, thù lao không?
• Nữ ca sĩ Nicki-Minaj bị kiện vì vi phạm bản quyền thiết kế áo phông
• Tự ý đăng bài trong sách nấu ăn lên website thì có vi phạm bản quyền tác giả không?

Hải Tùng (t/h)