MV Come My Way của Sơn Tùng bị tố 'chiếm dụng' tác phẩm nghệ thuật
Tâm điểm của sự tranh cãi nằm ở phân cảnh xuất hiện tại phút thứ 3:55 trong MV. Nghệ sĩ thị giác Lê Giang, hiện là giảng viên tại Đại học RMIT Việt Nam, đã chỉ ra hàng loạt điểm tương đồng giữa set quay này và tác phẩm sắp đặt Tàn Chỉ được cô thực hiện và triển lãm từ năm 2017.
Trong email gửi Antiantiart, studio sản xuất MV COME MY WAY của Sơn Tùng M-TP và Tyga, nữ nghệ sĩ phân tích: "Tư duy sử dụng hệ cấu trúc kiến trúc cổ đình làng Bắc Bộ Việt Nam, cách thức xử lý chất liệu tạo bề mặt thô nhám, vôi hóa tương tự kỹ thuật xử lý bề mặt trong tác phẩm của tôi và các chi tiết: Các mảng phù điêu, họa tiết kiến trúc gãy đổ, vỡ vụn đặt rời rạc xung quanh chân cột chính".
Được biết, Tàn Chỉ là tác phẩm được sự bảo trợ của Viện Goethe Hà Nội và được ra mắt dưới hình thức triển lãm và ấn bản sách. Tác phẩm này sau đó đã đi triển lãm ở Vin Gallery Hồ Chí Minh, Art Central Hong Kong và Taiwan National Museum of Fine Art.
Tác phẩm của nghệ sĩ Lê Giang và một cảnh trong MV COME MY WAY của Sơn Tùng bị Grapevine chỉ ra có sự tương đồng. Ảnh: Grapevine.
Trước những điểm trùng hợp lớn, nghệ sĩ Lê Giang đã chủ động gửi thư tới ê-kíp sản xuất nhằm yêu cầu làm rõ liệu tác phẩm của cô có nằm trong kho tư liệu tham khảo hay quá trình phát triển ý tưởng của dự án hay không. Cô nhấn mạnh việc tôn trọng và ghi nhận nguồn tham chiếu là nguyên tắc ứng xử tối thiểu cần có trong sáng tạo nghệ thuật.
Phản hồi lại những thắc mắc này, Microwave Soups – đơn vị chịu trách nhiệm thiết kế sản xuất cho MV – thừa nhận hình ảnh của tác phẩm Tàn Chỉ từng xuất hiện trong giai đoạn nghiên cứu ban đầu và được đưa vào bảng ý tưởng (moodboard). Dẫu vậy, đơn vị này khẳng định tác phẩm của Lê Giang đã bị loại bỏ khỏi bản trình bày ý tưởng (creative deck) từ rất sớm do định hướng dự án thay đổi. Phía sản xuất giải thích rằng bối cảnh cuối cùng được xây dựng độc lập dựa trên hình tượng con sâu bướm xuyên suốt MV, kết hợp với các nghiên cứu thị giác về kiến trúc truyền thống Việt Nam.
Các hình ảnh đối chiếu được Grapevine đăng tải trên Threads. Ảnh: Grapevine.
Mặc dù ê-kíp sản xuất khẳng định đã loại bỏ tư liệu, song loạt hình ảnh đối chiếu được Grapevine công khai giữa tác phẩm Tàn Chỉ, mô hình thiết kế 3D và khung hình thực tế trong MV vẫn cho thấy mức độ tương đồng lớn. Điều này khiến dư luận tiếp tục đặt dấu hỏi về ranh giới giữa việc "nghiên cứu, ảnh hưởng thị giác" và hành vi chiếm dụng chất xám nghệ thuật mà không xin phép.
Tổ chức nghệ thuật phi lợi nhuận Grapevine cũng thẳng thắn thể hiện quan điểm trên bài đăng Threads: "Hành vi này dù có chủ đích hay không, đã cấu thành vi phạm theo Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam: xâm phạm quyền bảo vệ sự toàn vẹn tác phẩm (Điều 19), quyền làm tác phẩm phái sinh (Điều 20a), quyền sao chép (Điều 20c), và quyền truyền đạt tác phẩm đến công chúng (Điều 20đ), tất cả không có sự đồng ý, không có thỏa thuận, không có thù lao bản quyền".
"Ngành công nghiệp sáng tạo Việt Nam đang lớn lên nhanh. Các ekip sản xuất đang làm ra những sản phẩm thị giác ngày càng tinh xảo, có đầu tư nghiên cứu văn hóa nghiêm túc. Đó là điều đáng mừng. Nhưng nếu sự tinh xảo đó được xây trên tác phẩm của các nghệ sĩ độc lập mà không có sự ghi nhận, không có thỏa thuận, không có thù lao, thì đó không phải phát triển. Đó là chiếm dụng".
Ca sĩ Sơn Tùng M-TP, công ty chủ quản M-TP Entertainment cùng đơn vị sản xuất MV Antiantiart vẫn giữ im lặng. Hình ảnh trong MV Come My Way
Hiện tại, các bên liên quan trực tiếp gồm ca sĩ Sơn Tùng M-TP, công ty chủ quản M-TP Entertainment cùng đơn vị sản xuất MV Antiantiart vẫn giữ im lặng và chưa đưa ra bất kỳ phản hồi chính thức nào trước công chúng.
Hương Mi
TIN LIÊN QUAN
-
Quảng Ninh: Phát hiện, xử lý vụ kinh doanh phụ gia xăng nhập lậu
-
Đà Nẵng: Đội QLTT số 7 đẩy mạnh bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh
-
CNN tố Perplexity vi phạm bản quyền báo chí trong đào tạo AI
-
Hơn 3 tỷ đồng hàng giả bị xử lý: Đội QLTT số 3 tỉnh Gia Lai quyết liệt thực hiện Công điện 38