FIFA World Cup 2026™ đang trở thành tâm điểm chú ý của người hâm mộ trên toàn thế giới. Tại Việt Nam, cùng với nhu cầu theo dõi các trận đấu ngày càng tăng, nhiều cơ sở kinh doanh dịch vụ ăn uống, lưu trú cũng chuẩn bị màn hình lớn, máy chiếu hoặc hệ thống âm thanh để phục vụ khách xem bóng đá.

Tuy nhiên, không ít chủ cơ sở vẫn lo ngại việc trình chiếu các trận đấu tại địa điểm kinh doanh có thể bị coi là hành vi khai thác trái phép bản quyền phát sóng.

Theo các quy định và hướng dẫn liên quan đến quyền trình chiếu công cộng FIFA World Cup 2026™, không phải mọi trường hợp phát sóng trận đấu tại địa điểm công cộng đều là hành vi vi phạm. Điều quan trọng là phải xác định rõ hoạt động đó thuộc nhóm trình chiếu công cộng phi thương mại hay trình chiếu công cộng thương mại.

Trường hợp nào trình chiếu các trận Fifa World Cup phục vụ khách không vi phạm bản quyền?

Trong thực tế, đa số quán cà phê, nhà hàng, quán bia hoặc khách sạn tại Việt Nam thuộc nhóm trình chiếu công cộng phi thương mại.

Đây là trường hợp cơ sở kinh doanh phát sóng các trận đấu World Cup như một hoạt động phục vụ khách hàng thông thường, tương tự việc mở các chương trình truyền hình, sự kiện thể thao hoặc giải bóng đá khác. Khách đến quán sử dụng dịch vụ ăn uống như bình thường và được theo dõi trận đấu trên các thiết bị trình chiếu do cơ sở bố trí.

Nếu cơ sở không bán vé vào cửa, không tổ chức sự kiện riêng gắn với World Cup, không kêu gọi tài trợ và không sử dụng giải đấu để quảng bá thương hiệu hoặc sản phẩm, hoạt động này thường được xem là trình chiếu công cộng phi thương mại.

Trong trường hợp đó, việc phục vụ khách xem bóng đá không bị coi là hành vi xâm phạm quyền trình chiếu công cộng. Tuy nhiên, các đơn vị vẫn được khuyến nghị chủ động đăng ký hoặc thông báo thông tin với đơn vị nắm giữ bản quyền để phục vụ công tác quản lý khi cần thiết.

Khi nào việc trình chiếu World Cup tại quán cà phê, nhà hàng bị coi là vi phạm bản quyền phát sóng?

Ranh giới giữa hoạt động phục vụ khách thông thường và khai thác thương mại đôi khi không nằm ở việc có thu tiền vé hay không, mà nằm ở mục đích sử dụng sự kiện.

Một chương trình xem bóng đá có thể bị xem là hoạt động trình chiếu công cộng thương mại nếu được tổ chức nhằm tạo lợi ích kinh doanh trực tiếp hoặc gián tiếp từ giá trị thương mại của FIFA World Cup.

Chẳng hạn, đơn vị tổ chức bán vé tham dự sự kiện, thu phụ phí đặc biệt trong thời gian diễn ra trận đấu hoặc triển khai các gói dịch vụ riêng gắn với World Cup. Tương tự, việc xuất hiện nhà tài trợ, quảng bá thương hiệu, giới thiệu sản phẩm hoặc tổ chức các hoạt động marketing dựa trên hình ảnh và sức hút của giải đấu cũng có thể khiến sự kiện bị xếp vào nhóm khai thác thương mại.

Trong những trường hợp này, đơn vị tổ chức phải thực hiện các thủ tục xin phép theo quy định của chủ sở hữu bản quyền trước khi triển khai.

Phát sinh doanh thu khi phát sóng FIFA World Cup 2026 phục vụ khách tại nhà hàng, quán cà phê có vi phạm?

Một trong những vấn đề thường gây tranh cãi là nhiều cơ sở kinh doanh vẫn có doanh thu từ đồ ăn, thức uống trong thời gian diễn ra trận đấu. Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa với việc họ đang khai thác thương mại bản quyền World Cup.

Ví dụ, một quán bar hoặc nhà hàng mở trận đấu trên màn hình lớn như mọi trận bóng đá khác, khách gọi món và thanh toán theo nhu cầu thông thường, không có chương trình quảng bá riêng liên quan đến World Cup. Đây vẫn được xem là hoạt động phục vụ khách hàng thông thường.

Ngược lại, một doanh nghiệp tổ chức sự kiện mang tên “Fan Fest World Cup 2026”, dù không bán vé nhưng bố trí khu vực trưng bày sản phẩm, treo logo nhà tài trợ hoặc sử dụng sự kiện như công cụ truyền thông cho thương hiệu thì bản chất hoạt động đã mang yếu tố thương mại. Khi đó, việc xin cấp phép là yêu cầu bắt buộc.

Có thể thấy, yếu tố quyết định không chỉ nằm ở việc thu phí tham dự mà còn ở việc sự kiện có được sử dụng để tạo ra giá trị quảng bá hoặc lợi ích kinh doanh từ World Cup hay không.

Đối với các hoạt động trình chiếu công cộng có quy mô lớn, đặc biệt là các chương trình tập trung hàng nghìn người tham dự, yêu cầu quản lý sẽ chặt chẽ hơn.

Các sự kiện trình chiếu phục vụ số lượng khán giả rất lớn cần được cấp phép theo quy định nhằm bảo đảm việc sử dụng tín hiệu phát sóng đúng phạm vi được cho phép, đồng thời bảo vệ các quyền thương mại liên quan đến FIFA World Cup 2026™.

Vì vậy, các đơn vị có kế hoạch tổ chức fan zone, khu xem bóng đá tập trung hoặc các sự kiện cộng đồng quy mô lớn cần chủ động tìm hiểu các quy định về bản quyền và quyền trình chiếu công cộng trước khi triển khai.

VTV là đơn vị nắm giữ quyền phát sóng và trình chiếu công cộng các trận đấu FIFA World Cup 2026 tại Việt Nam

Tại Việt Nam, Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) là đơn vị sở hữu quyền phát sóng FIFA World Cup 2026 trên lãnh thổ Việt Nam. Người hâm mộ có thể theo dõi đầy đủ 104 trận đấu cùng các chương trình đồng hành trên hệ thống truyền hình và nền tảng số của VTV.

Bên cạnh đó, VTV cũng là đơn vị nắm giữ quyền trình chiếu công cộng và có quyền trực tiếp tổ chức hoặc cấp phép cho các bên thứ ba tổ chức các hoạt động xem bóng đá tại fan zone, rạp chiếu phim, địa điểm công cộng, nhà hàng hoặc các không gian tập trung đông người.

Mới đây, Đài Tiếng nói Việt Nam (VOV) cũng đã đạt được thỏa thuận với VTV để khai thác quyền phát thanh FIFA World Cup 2026™ trên toàn lãnh thổ Việt Nam. Theo đó, toàn bộ 104 trận đấu của giải sẽ được tường thuật trên hệ thống phát thanh quốc gia và các nền tảng số chính thức của VOV.

Như vậy, đối với các quán cà phê, nhà hàng, khách sạn hoặc cơ sở kinh doanh chỉ đơn thuần mở các trận đấu World Cup để phục vụ khách hàng như một hoạt động thông thường, việc trình chiếu không mặc nhiên bị xem là vi phạm bản quyền. Tuy nhiên, khi sự kiện được sử dụng như một công cụ quảng bá thương hiệu hoặc tạo ra lợi ích thương mại từ giải đấu, các đơn vị cần thực hiện đầy đủ thủ tục cấp phép theo quy định để tránh nguy cơ vi phạm quyền sở hữu trí tuệ và bản quyền phát sóng.

 Quỳnh Trang