Hưởng ứng Ngày Khoa học Công nghệ Việt Nam (18/5/2023), theo chỉ đạo của Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, sáng 17/5/2023, Hội Trí thức Khoa học và Công nghệ Trẻ Việt Nam (VAYSE) cùng Viện Nghiên cứu Châu Phi và Trung Đông (IAMES) tổ chức Toạ đàm “Kinh doanh Sản phẩm và Dịch vụ Khoa học Công nghệ Việt Nam trong bối cảnh mới” với diễn giả được mời là PGS TS Nguyễn Thường Lạng – Giảng viên cao cấp Trường Đại học Kinh tế Quốc dân.

Tọa đàm cũng có sự hiện diện đại diện Liên hiệp các hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, các thành viên cấp cao của VAYSE và các chuyên gia, nhà khoa học, chủ doanh nghiệp trên cả nước.

Phát biểu đề dẫn tọa đàm, PGS TS Lê Phước Minh – Chủ tịch VAYSE đồng thời là Viện trưởng IAMES, cho biết, đã có ý kiến nêu: "Người châu Âu nói sản phẩm bán được chắc chắn là sản phẩm tốt, nhưng người Mỹ lại nói, sản phẩm bán được chưa chắc là sản phẩm tốt, nhưng sản phẩm đó phải biết cách bán, biết cách marketing".

Liên hệ tới Việt Nam, nước ta có lượng sản phẩm nghiên cứu không hề nhỏ. Hàng năm, chúng ta đều có vô số sản phẩm nghiên cứu mới ra đời, hàng nghìn nghìn các đề tài cấp Nhà nước, đề tài cấp Bộ, đề tài cấp cơ sở dùng tiền ngân sách hoặc dùng tiền các chủ thầu cho, tuy nhiên, lượng công bố trên thực tế lại vô cùng nhỏ. Trên hết, hầu hết các công bố kết quả nghiên cứu khoa học cũng không được biết đến đại chúng. Điều này tạo nên sự lãng phí vô cùng lớn.

Do đó, theo PGS TS Lê Phước Minh, sản phẩm nghiên cứu khoa học và các dịch vụ nghiên cứu khoa học phải trở thành một loại hàng hóa. Hơn thế nữa, một sản phẩm, dịch vụ nghiên cứu khoa học cũng cần phải được nhiều người biết đên, không chỉ là một hội đồng có quy mô 7-8 người trong buổi bảo vệ sau đó không còn được một ai khác biết tới. Điều đó là một trong những vấn đề tiên quyết cần phải được sớm chấm dứt.

Thực tế cho thấy, rất nhiều các nghiên cứu hiện nay sử dụng nguồn tiền từ ngân sách nhà nước, đồng nghĩa với việc sử dụng tiền thuế của dân. Tuy nhiên, hầu hết các công trình nghiên cứu ấy sau khi được nghiệm thu lại không thể đưa lại giá trị cho người dân. 

Ông Lê Phước Minh nhấn mạnh, nghiên cứu khoa học cũng phải có tính hữu dụng , tính ứng dụng vào cuộc sống cần được nêu cao. Nghiên cứu khoa học cần phải phục vụ cuộc sống, không chỉ để thỏa mãn cá nhân nhà nghiên cứu khoa học, từ đó gia tăng khả năng thương mại hóa của các sản phẩm nghiên cứu khoa học.

"Sản phẩm nghiên cứu của chúng ta cần phải được nhiều người biết đến, phải có nhiều người sử dụng, và phải có nhiều người trả cho nó. Không chỉ từ nguồn nhà nước mà còn từ nguồn của các tổ chức chính trị xã hội, các thương nhân và các nhà hảo tâm", Chủ tịch VAYSE nhấn mạnh.

Để đạt được điều đó, ông Minh cũng cho rằng, yếu tố quan trọng nhất là các sản phẩm nghiên cứu phải có giá trị, có ý nghĩa. Việc càng được nhiều người biết đến và sẵn sàng bỏ hầu bao để chi cho sản phẩm nghiên cứu cũng là minh chứng cho sự thành công của các nghiên cứu khoa học.

Các nhà khoa học Việt Nam cần phải hướng tới tương lai các sản phẩm nghiên cứu được công nhận bởi thị trường. Điều này đồng nghĩa với việc, kết quả nghiên cứu phải được bán, được mua, được thương mại hóa. 

Để làm được điều này, nhà khoa học kỹ thuật thời đại mới cũng cần phải có tư duy kinh doanh để quy đổi kiến thức, nguồn lực thành giá trị tối đa và tối ưu.

Thái An