Từ thực tế khu đất công viên hơn 12.000m² tại Khu đô thị Phước Lý, TP Đà Nẵng, yêu cầu tăng cường giám sát thực thi quy hoạch bằng công nghệ số đang được đặt ra.

Trong quá trình phát triển đô thị, quy hoạch không chỉ là công cụ quản lý nhà nước mà còn là cam kết phát triển đối với cộng đồng dân cư. Mỗi công viên cây xanh, trường học, hạ tầng xã hội hay không gian công cộng được thể hiện trên quy hoạch đều góp phần hình thành giá trị sống, chất lượng môi trường và sức hấp dẫn đầu tư của một khu đô thị.

Khi một khu đất được quy hoạch làm công viên cây xanh nhưng trên thực tế lại được sử dụng vào mục đích khác trong thời gian dài, vấn đề đặt ra không chỉ là câu chuyện sử dụng đất mà còn liên quan đến hiệu lực quản lý quy hoạch và trách nhiệm bảo vệ các giá trị phát triển đô thị đã được xác lập.

Theo tìm hiểu của phóng viên, khu đất rộng 12.282m² nằm trên ba mặt tiền đường Lê Trọng Tấn, Nguyễn Nhược Pháp và Phước Lý 6 thuộc Khu đô thị Phước Lý được quy hoạch là đất công viên cây xanh. Dự án do Công ty Cổ phần Đầu tư Đà Nẵng Miền Trung làm chủ đầu tư.

Ngày 15/7/2024, Công đoàn Công ty Đầu tư Đà Nẵng Miền Trung ký biên bản thỏa thuận với bà Lê Thị Thu Thủy về việc trồng cây xanh tạo cảnh quan và vườn ươm tại khu đất này. Theo nội dung thỏa thuận, khu đất được sử dụng làm vườn ươm cây xanh, trồng hoa phục vụ dịp Tết, nhà kho chứa phân bón và các dụng cụ phục vụ hoạt động vườn ươm. Văn bản cũng nêu rõ không được làm thay đổi mục đích sử dụng đất trong thời gian thực hiện.

Tuy nhiên, ghi nhận thực tế của phóng viên cho thấy khu đất hiện xuất hiện hàng chục xe tải, xe container đậu đỗ thường xuyên. Nhiều khu vực được quây tôn và sử dụng làm kho chứa hàng hóa. Bên trong các khu nhà kho tập kết lượng lớn vật liệu, hàng hóa, trong khi diện tích cây xanh hiện hữu khá hạn chế so với quy mô toàn khu đất.

Theo phản ánh của người dân, tình trạng này đã diễn ra trong thời gian dài. Trong khi công viên cây xanh theo quy hoạch vẫn chưa được hình thành, khu đất ngày càng mang dáng dấp của một bãi đỗ xe và khu tập kết hàng hóa quy mô lớn.

Không chỉ ảnh hưởng đến cảnh quan đô thị, nhiều ý kiến còn bày tỏ lo ngại về nguy cơ phát sinh các vấn đề liên quan đến môi trường, an toàn giao thông, phòng cháy chữa cháy cũng như chất lượng sống của khu dân cư. Đáng chú ý, một số khu vực trong khu đất đã được tôn nền cao hơn mặt đường hiện hữu, làm gia tăng lo ngại về khả năng thoát nước khi xảy ra mưa lớn.

Từ góc độ quản trị đô thị, điều đáng quan tâm không chỉ nằm ở hiện trạng sử dụng khu đất mà còn ở câu chuyện thực thi quy hoạch sau khi dự án được triển khai. Một khu đô thị được phê duyệt không chỉ bao gồm các lô đất ở hay công trình thương mại mà còn đi kèm hệ thống hạ tầng xã hội và các không gian công cộng phục vụ cộng đồng dân cư. Khi những hạng mục này chậm triển khai hoặc bị sử dụng vào mục đích khác trong thời gian dài, giá trị quy hoạch ban đầu có nguy cơ bị bào mòn.

Theo hồ sơ do địa phương cung cấp, năm 2024 có hợp đồng thuê đất giữa các bên liên quan với mục đích phục vụ vườn ươm cây xanh. Tuy nhiên, hồ sơ hiện còn nhiều nội dung cần được cơ quan chức năng tiếp tục làm rõ, trong đó có vấn đề hiệu lực pháp lý của hợp đồng cũng như trách nhiệm quản lý, giám sát việc sử dụng khu đất theo đúng mục đích đã được xác lập.

Trao đổi với phóng viên, đại diện địa phương cho biết đang rà soát hồ sơ pháp lý liên quan đến khu đất, đồng thời sẽ báo cáo cấp có thẩm quyền để xem xét, xử lý theo quy định. Quan điểm của địa phương là làm rõ hiện trạng sử dụng đất, trách nhiệm quản lý và các nội dung liên quan đến việc sử dụng đất đúng mục đích.

Theo giới chuyên gia, một trong những thách thức lớn của quá trình phát triển đô thị hiện nay không nằm ở việc lập quy hoạch mà nằm ở khâu tổ chức thực hiện và giám sát thực hiện quy hoạch. Những khoảng trống trong quản lý nếu không được nhận diện và xử lý kịp thời có thể làm suy giảm giá trị các không gian công cộng, ảnh hưởng đến quyền lợi cư dân cũng như hiệu quả đầu tư của cả khu đô thị.

Từ câu chuyện khu đất công viên hơn 12.000m² tại Khu đô thị Phước Lý, dư luận đang chờ đợi câu trả lời rõ ràng từ các cơ quan chức năng về trách nhiệm quản lý, tính pháp lý của việc sử dụng khu đất cũng như lộ trình triển khai công viên cây xanh theo đúng quy hoạch. Xét ở góc độ phát triển bền vững, bảo vệ quy hoạch không chỉ là bảo vệ một khu đất mà còn là bảo vệ giá trị phát triển đô thị, niềm tin của người dân và tính nghiêm minh trong công tác quản lý nhà nước.

                        Lê Tâm