Lừa đảo qua mạng: Những giải pháp ngăn chặn từ xa

(SHTT) - Ngày 4/11, Quốc hội tiến hành chất vấn về lĩnh vực thông tin và truyền thông. Khi được đại biểu quốc hội hỏi về vấn nạn lừa đảo qua mạng đang ngày càng phổ biến, Bộ trưởng Bộ TT&TT Nguyễn Mạnh Hùng cho biết thời gian tới Bộ sẽ hoàn thiện các quy định để ngăn chặn và hạn chế tình trạng này.

Sáng ngày 4/11, sau khi kết thúc phần chất vấn và trả lời chất vấn lĩnh vực Xây dựng, Quốc hội tiếp tục chất vấn nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực Thông tin Truyền thông và Nội vụ.

Tại phiên làm việc, trả lời trả lời câu hỏi của đại biểu Quốc hội về vấn nạn lừa đảo chiếm đoạt tài khoản, giả mạo tin nhắn các ngân hàng qua mạng, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng thừa nhận, thời gian gần đây, các đối rượng lừa đảo đã sử dụng các số điện thoại và thông qua các trang web.

Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông (TT&TT) Nguyễn Mạnh Hùng tại phiên trả lời chất vấn sáng 4/11. Ảnh: VGP/Nhật Bắc 

Ông Hùng cũng khẳng định vấn nạn lừa đảo qua mạng rất nan giải, không chỉ ở Việt Nam mà nhiều nước trên thế giới. Do đó, để giải quyết vấn nạn này, việc đầu tiên Bộ TT&TT triển khai là hoàn thiện văn bản quy phạm pháp luật, trong đó định nghĩa rõ các hành vi, quy định các quy trình xử lý hành chính, mức phạt và cơ chế để lực lượng công an xử lý.

Đồng thời, để xử lý một cách căn bản, Bộ TT&TT cũng mở các hotline như: 156, 5656, để tiếp nhận phản ánh của người dân về vi phạm.

Với những nỗ lực đó, thời gian qua, Bộ đã rà quét, ngăn chặn thành công hàng nghìn trang web có dấu hiệu lừa đảo; tập trung xử lý sim rác, xóa khỏi hệ thống những số thuê bao không có thông tin đầy đủ, hoặc thông tin không chính xác và phải đối soát thông tin qua cơ sở dữ liệu dân cư quốc gia; sau đó là xử lý sim chính chủ.

Với những biện pháp này, chúng ta sẽ ngăn chặn đáng kể việc dùng số điện thoại để lừa đảo và các cuộc gọi rác, Bộ trưởng cho biết.

Tranh luận tại hội trường, đại biểu Quốc hội Đỗ Chí Nghĩa (Phú Yên) cho rằng, trên mạng sẽ khác ở ngoài đời về quản lý theo lãnh thổ, địa giới hành chính. Vì vậy, nếu chúng ta chỉ dùng biện pháp ngăn chặn thông tin và xử lý những tài khoản có vi phạm thì không khác gì khi thực hiện phòng COVID-19 là phải đeo khẩu trang, cách ly, phong tỏa…

Đại biểu Đỗ Chí Nghĩa cho rằng, giải pháp căn cơ nhất là cần nâng cao sức đề kháng với các thông tin xấu độc, giống như việc tiêm vaccine COVID-19 mới là giải pháp căn cơ và lâu dài để phòng bệnh này.

Đại biểu Quốc hội Đỗ Chí Nghĩa (Phú Yên) tranh luận tại hội trường phiên chất vấn nhóm vấn đề thứ 2 về lĩnh vực Thông tin và Truyền thông sáng 4/11. Ảnh: VGP/Nhật Bắc 

Nhất trí với quan điểm của đại biểu Đỗ Chí Nghĩa về nâng cao sức đề kháng trước thông tin xấu độc, Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng khẳng định, trong cuộc kháng chiến chống tin giả, mỗi cơ quan, tổ chức, cá nhân quản lý lĩnh vực nào trong không gian thực, thì cũng quản lý vấn đề đó trên không gian mạng.

Về vấn đề tin giả, tin xấu độc, Bộ trưởng cho biết, trên không gian số, tin giả lan truyền rất nhanh, rất rộng. Hiện nay, cơ quan có thẩm quyền đã ban hành các văn bản quy định rõ các hành vi, trách nhiệm của các bên liên quan; đưa thời gian mà các nhà mạng phải gỡ bỏ thông tin sai sự thật, xấu độc từ 48 giờ xuống còn 24 giờ. Mức phạt đưa thông tin sai sự thật cũng được thực hiện tăng lên 3 lần. Tuy nhiên so với các nước trên thế giới mức phạt của chúng ta vẫn chỉ bằng 1/10. Chính vì vậy, Bộ TT&TT sẽ tham mưu cho Chính phủ xem xét cân nhắc đưa mức xử phạt lên để bảo đảm tính răn đe.

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cũng nhấn mạnh việc ngăn chặn thông tin xấu độc thực sự là công việc khó khăn. Do đó, Bộ trưởng cho rằng, giải pháp căn bản là cần sự vào cuộc tích cực, chủ động của các bộ, ngành, các tổ chức, các gia đình. Khi toàn bộ xã hội vào cuộc thì mới giải quyết được căn cơ vấn đề này trên không gian mạng. 

Theo đó, Bộ trưởng Hùng đề xuất Bộ Giáo dục và Đào tạo đưa nội dung đào tạo kỹ năng số cho học sinh, đồng thời cũng tạo lập nền tảng online để học tập, xây dựng kỹ năng cơ bản để học tập, làm việc, sử dụng không gian số. Đây cũng là các bước thực hiện để nâng cao sức đề kháng trước thông tin xấu độc.

Bộ trưởng cũng nhấn mạnh cần sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị, các cấp, các ngành và mọi người dân trong việc làm sạch không gian mạng, nâng cao sức đề kháng trước vấn nạn tin giả, thông tin xấu độc.

Hải An