Tổng số tiền xử phạt lên tới hàng tỷ đồng do những sai phạm liên quan đến việc thu thập dữ liệu và bảo vệ quyền lợi người dùng trên không gian số.

Sau quá trình thanh tra và kiểm tra việc chấp hành pháp luật về bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã xác định hàng loạt sai phạm nghiêm trọng của Công ty cổ phần Tập đoàn VNG, đơn vị vận hành nền tảng Zalo. Với các hành vi vi phạm này, doanh nghiệp đã bị áp mức xử phạt hành chính 810 triệu đồng.

Cụ thể, cơ quan chức năng chỉ rõ VNG đã không thiết lập phương thức để người tiêu dùng có thể tùy chọn phạm vi thông tin cá nhân mà mình đồng ý cung cấp. Thay vì được bày tỏ sự đồng ý hoặc không đồng ý đối với từng loại dữ liệu cụ thể, người dùng Zalo đứng trước một thỏa thuận mang tính áp đặt. Thực tế cho thấy, Zalo đã mở rộng phạm vi thu thập dữ liệu từ thông tin cơ bản như họ tên, số điện thoại đến các dữ liệu nhạy cảm như căn cước công dân, vị trí địa lý và nội dung tương tác. Đáng chú ý, nếu không chấp nhận toàn bộ các điều khoản này, tài khoản của người dùng sẽ bị xóa sau 45 ngày, gây nên làn sóng phản đối mạnh mẽ trong cộng đồng.

Bên cạnh đó, VNG cũng bị quy trách nhiệm khi không có cơ chế cho phép người dùng từ chối việc sử dụng thông tin cá nhân vào mục đích quảng cáo hay giới thiệu sản phẩm. Doanh nghiệp này còn vi phạm trong việc thiết lập các điều kiện giao dịch chung không đúng quy định, thiếu minh bạch về thời điểm áp dụng và không công khai quy trình giải quyết khiếu nại tại các trụ sở hay trên ứng dụng theo đúng luật định.

Cùng chung số phận, TikTok Pte. Ltd (có trụ sở tại Singapore) cũng nhận mức phạt kịch khung lên đến 880 triệu đồng. Những sai phạm của nền tảng video ngắn này tập trung vào việc gây nhầm lẫn cho người tiêu dùng thông qua việc cung cấp thông tin không đầy đủ về nội dung và đặc điểm giao dịch. Tương tự như Zalo, TikTok đã tước bỏ quyền của người dùng trong việc cho phép hoặc không cho phép sử dụng thông tin cá nhân để thực hiện các hoạt động quảng cáo, thương mại.

Một vấn đề đáng báo động được Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia nhấn mạnh là sự thiếu trách nhiệm của cả hai nền tảng đối với nhóm người tiêu dùng dễ bị tổn thương. Cả VNG và TikTok đều không ban hành cũng như công khai các trình tự, thủ tục hoặc chính sách hỗ trợ riêng biệt để bảo đảm quyền khiếu nại và giải quyết tranh chấp cho đối tượng đặc thù này theo quy định của pháp luật.

Trước những sai phạm mang tính hệ thống, Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia đã ra lệnh cho cả hai doanh nghiệp phải chấm dứt ngay lập tức các hành vi vi phạm, đồng thời tiến hành rà soát tổng thể và hoàn thiện các chính sách bảo mật để tuân thủ chính xác pháp luật Việt Nam. Theo thông tin mới nhất, phía VNG đã thể hiện thái độ cầu thị, chủ động phối hợp với cơ quan quản lý để cập nhật lại các nội dung chính sách. Đến thời điểm hiện tại, doanh nghiệp này đã hoàn thành khắc phục một số tồn tại và đang khẩn trương điều chỉnh các nội dung còn lại để bảo vệ quyền lợi chính đáng của người dùng.

Phạm Tuấn