Thị trường khoa học và công nghệ còn nhiều điểm nghẽn, trong đó định giá quyền sở hữu trí tuệ gặp khó do thiếu cơ sở dữ liệu và thông tin giao dịch tham chiếu. Đây là một trong những nội dung được Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng yêu cầu tập trung tháo gỡ.

Thiếu dữ liệu tham chiếu, khó định giá quyền sở hữu trí tuệ

Phó Thủ tướng Chính phủ Hồ Quốc Dũng vừa chủ trì cuộc họp về những khó khăn, vướng mắc trong định giá quyền sở hữu trí tuệ, phát triển thị trường khoa học và công nghệ, sàn giao dịch khoa học và công nghệ và thương mại hóa kết quả các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sử dụng ngân sách nhà nước.

Tham dự cuộc họp có lãnh đạo các Bộ Khoa học và Công nghệ, Tài chính, Công Thương, Nông nghiệp và Môi trường, Giáo dục và Đào tạo, Văn phòng Chính phủ; đại diện Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Học viện Nông nghiệp Việt Nam, UBND TP. Hà Nội, Đại học Quốc gia Hà Nội và Đại học Bách khoa Hà Nội.

Tại cuộc họp, các bộ, cơ quan, đơn vị tập trung trao đổi về cơ chế quản lý tài sản hình thành từ nhiệm vụ khoa học và công nghệ, định giá quyền sở hữu trí tuệ, kết nối cung, cầu công nghệ và nâng cao hiệu quả thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Theo đánh giá tại cuộc họp, thị trường khoa học và công nghệ vẫn còn nhiều hạn chế. Nguồn cung công nghệ từ các viện nghiên cứu, trường đại học còn hạn chế, trong khi khả năng thương mại hóa kết quả nghiên cứu chưa cao. Doanh nghiệp chưa tham gia sâu vào quá trình đặt hàng, nghiên cứu và phát triển công nghệ.

Đáng chú ý, hoạt động định giá, thẩm định giá quyền sở hữu trí tuệ đang gặp khó khăn do thiếu cơ sở dữ liệu và thông tin về các giao dịch có thể sử dụng làm tham chiếu. Đây là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng xác định giá trị của tài sản trí tuệ và quá trình đưa các kết quả nghiên cứu vào thị trường.

Bên cạnh đó, cơ chế xác định và quản lý tài sản hình thành từ các nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng ngân sách nhà nước còn chưa rõ ràng, nhất là việc xác định tài sản công hay tài sản tư.

Hạ tầng, dữ liệu, nhân lực và khả năng kết nối của các sàn giao dịch khoa học và công nghệ cũng còn hạn chế. Các tổ chức trung gian chưa đáp ứng yêu cầu, qua đó ảnh hưởng đến kết nối cung, cầu, chuyển giao và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

 Rà soát pháp luật về định giá tài sản trí tuệ

Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng ghi nhận nỗ lực của Bộ Khoa học và Công nghệ trong xây dựng, hoàn thiện hành lang pháp lý, cơ chế, chính sách thúc đẩy khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, trong đó có các quy định về định giá quyền sở hữu trí tuệ, phát triển thị trường khoa học và công nghệ, sàn giao dịch và thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Phó Thủ tướng yêu cầu Bộ Khoa học và Công nghệ chủ trì, phối hợp với các bộ, cơ quan liên quan khẩn trương rà soát, xử lý đến cùng những điểm nghẽn, tồn tại và hạn chế trong thực tế triển khai.

Trọng tâm là rà soát hệ thống văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến định giá quyền sở hữu trí tuệ, phát triển thị trường khoa học và công nghệ, sàn giao dịch khoa học và công nghệ và thương mại hóa kết quả các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sử dụng ngân sách nhà nước.

Bộ Khoa học và Công nghệ được yêu cầu làm rõ những quy định chưa đồng bộ, chưa thống nhất để đề xuất phương án xử lý. Đồng thời, cần xác định rõ loại hình tài sản hình thành từ các nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng ngân sách nhà nước, tham khảo kinh nghiệm quốc tế để quy định loại tài sản và phương án quản lý phù hợp.

Đối với định giá quyền sở hữu trí tuệ, một nội dung được yêu cầu nghiên cứu là quy định về quyền sở hữu trí tuệ sau khi định giá và phương thức thương mại hóa các kết quả nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo sử dụng ngân sách nhà nước.

Theo yêu cầu của Phó Thủ tướng, việc nghiên cứu giao dịch các kết quả này qua sàn giao dịch khoa học và công nghệ cũng cần được xem xét nhằm tăng tính công khai, minh bạch và phục vụ xây dựng cơ sở dữ liệu.

Tăng sự tham gia của doanh nghiệp vào nghiên cứu

Đối với sàn giao dịch khoa học và công nghệ, Phó Thủ tướng yêu cầu nghiên cứu, đề xuất phương án văn bản quy phạm pháp luật phù hợp, tập trung tháo gỡ những khó khăn trong hoạt động của sàn, nhất là khả năng kết nối trong quá trình thương mại hóa kết quả nghiên cứu.

Một yêu cầu đáng chú ý là Bộ Khoa học và Công nghệ nghiên cứu, đề xuất quy định cụ thể về tỷ lệ tối thiểu các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của viện nghiên cứu, trường đại học phải có sự tham gia của doanh nghiệp, để xem xét triển khai từ năm 2027.

Cùng với đó, Bộ Khoa học và Công nghệ được giao tiếp tục cập nhật, rà soát những khó khăn, vướng mắc và kiến nghị của các bộ, cơ quan, địa phương về định giá quyền sở hữu trí tuệ, phát triển thị trường khoa học và công nghệ, sàn giao dịch và thương mại hóa kết quả nghiên cứu để kịp thời hướng dẫn, giải quyết.

Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Tài chính, Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các bộ, cơ quan liên quan được yêu cầu có giải pháp nâng cao năng lực cho các viện nghiên cứu, trường đại học trong việc nắm vững và thực thi quy định pháp luật, quản lý chi phí, định giá quyền sở hữu trí tuệ, chuyển giao và thương mại hóa kết quả nghiên cứu từ các nhiệm vụ khoa học và công nghệ sử dụng ngân sách nhà nước.

Đối với các viện nghiên cứu, Phó Thủ tướng đề nghị chủ động nâng cao năng lực, nắm bắt đầy đủ các quy định về định giá quyền sở hữu trí tuệ, phát triển thị trường và sàn giao dịch khoa học và công nghệ, chuyển giao công nghệ và thương mại hóa kết quả các nhiệm vụ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Qua các yêu cầu được đặt ra, định giá quyền sở hữu trí tuệ đang được cơ quan quản lý xem là một trong những khâu cần tiếp tục hoàn thiện để làm rõ giá trị tài sản trí tuệ, hỗ trợ giao dịch, chuyển giao và thúc đẩy thương mại hóa các kết quả nghiên cứu, đặc biệt đối với tài sản hình thành từ nguồn ngân sách nhà nước.  

Thái An