Trong kỷ nguyên phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế số, vấn đề bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đã trở thành thước đo uy tín của mỗi quốc gia trên trường quốc tế. Từng bị coi là vùng trũng về thực thi bản quyền, những chiến dịch mạnh tay và sự phối hợp xuyên quốc gia của cơ quan chức năng Việt Nam đang định vị lại vai trò của đất nước như một đối tác trực tiếp, đáng tin cậy trong các chiến dịch quy mô toàn cầu.

Sự kiện đầu tháng 7 năm nay đánh dấu một cột mốc pháp lý quan trọng khi Liên minh Sáng tạo và Giải trí (ACE) – tổ chức chống vi phạm bản quyền hàng đầu thế giới với sự tham gia của các "ông lớn" như Motion Picture Association (MPA), Netflix, Disney – chính thức xác nhận việc bắt giữ và truy tố 7 cá nhân điều hành hệ thống HiAnime. Đây là trang web phát trực tuyến phim hoạt hình lậu khổng lồ, từng khiến hàng triệu người dùng tiếc nuối khi đột ngột đóng cửa vào tháng 3 trước đó. Sự sụp đổ hoàn toàn của HiAnime không đơn thuần là một vụ sập mạng, mà là kết quả từ một chuyên án đấu tranh kiên trì và bảo mật thông tin tuyệt đối.

ACE đánh giá cao sự phối hợp của Bộ Công an Việt Nam, đặc biệt là Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03) và Cục An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), trong quá trình điều tra vụ án.

Theo ACE, chuyên án còn có sự phối hợp của Bộ An ninh nội địa Mỹ (U.S. Department of Homeland Security), Bộ Tư pháp Mỹ và nhiều cơ quan thực thi pháp luật khác. Tổ chức này khẳng định sẽ tiếp tục hỗ trợ cơ quan chức năng Việt Nam trong các chiến dịch chống vi phạm bản quyền thời gian tới.

Theo Cổng thông tin điện tử Bộ Công an, từ năm 2020 đến tháng 4/2026, nhóm đối tượng đã thiết lập khoảng 100 website, đăng tải trái phép khoảng 26.000 bộ phim nhằm thu lợi từ quảng cáo xuyên biên giới. Cơ quan điều tra xác định số tiền thu lợi bất chính hơn 308 tỉ đồng.

Chiến tích này nối tiếp tiếng vang lớn từ chiến dịch đánh sập mạng lưới FMovies vào tháng 8/2024. Với hơn 6,7 tỷ lượt truy cập chỉ trong vòng chưa đầy hai năm, FMovies từng được coi là "đế chế" phim lậu lớn nhất hành tinh. Việc lực lượng chức năng Việt Nam triệt phá tận gốc đường dây này đã tạo ra một hiệu ứng domino trên không gian mạng. Hàng loạt trang tin công nghệ lớn như The Guardian hay TorrentFreak liên tục đưa tin và phân tích về sự biến mất đồng loạt của các website vệ tinh tên tuổi như AniWave, Bflixz, Movies7 hay MyFlixer. Trên các diễn đàn quốc tế lớn như Reddit, cộng đồng quản trị viên và người dùng không khỏi ngỡ ngàng trước quy mô và tính triệt để của chiến dịch. Các chuyên gia quốc tế nhận định, việc Việt Nam xử lý triệt để các mạng lưới này đã phát đi tín hiệu răn đe mạnh mẽ, đập tan ảo tưởng về những "thiên đường trú ẩn" an toàn cho tội phạm công nghệ cao tại Đông Nam Á.

Sự chuyển biến mạnh mẽ này không phải là ngẫu nhiên, mà xuất phát từ tư duy chiến lược mang tính sống còn: phát triển kinh tế số không thể tách rời việc bảo vệ tài sản trí tuệ. Việt Nam đang thúc đẩy mạnh mẽ các ngành công nghiệp văn hóa từ điện ảnh, âm nhạc, xuất bản cho đến công nghiệp sản xuất trò chơi điện tử và nội dung số. Một môi trường sạch bóng vi phạm bản quyền chính là bệ phóng để các nghệ sĩ, nhà xuất bản và doanh nghiệp công nghệ trong nước mạnh dạn đầu tư, sáng tạo. Đồng thời, đây cũng là lời khẳng định với các tập đoàn đa quốc gia rằng Việt Nam là một thị trường minh bạch, an toàn để họ mang những nội dung và dịch vụ cao cấp nhất đến phục vụ. Sự thay đổi này còn cộng hưởng với sự trưởng thành trong nhận thức của người dùng nội địa, đặc biệt là thế hệ trẻ, những người đang dần hình thành thói quen trả phí để sử dụng các sản phẩm nghệ thuật chính thống.

Tuy nhiên, cuộc chiến chống vi phạm bản quyền trên không gian số chưa bao giờ là dễ dàng. Với sự phát triển của công nghệ và các thuật toán tự động hóa, tội phạm bản quyền luôn tìm cách thích ứng bằng cách đổi tên miền, chuyển dịch máy chủ hay phân tán dữ liệu xuyên biên giới. Do đó, giới chuyên gia nhìn nhận các chiến dịch vừa qua chỉ là những thắng lợi mở đầu, thách thức phía trước đòi hỏi các cơ quan chức năng phải duy trì áp lực thực thi pháp luật một cách liên tục và đều đặn. Việc hoàn thiện khung pháp lý và cập nhật các biện pháp kỹ thuật tiên tiến sẽ là điều kiện tiên quyết để giữ vững thành quả. Những bước đi quyết liệt hôm nay của Việt Nam không chỉ bảo vệ lợi ích quốc gia mà còn đang đặt những viên gạch vững chắc, khẳng định vị thế một điểm đến an toàn và uy tín trên bản đồ công nghệ số thế giới.

Hương Mi