Báo cáo từ Motorcycles Data cho thấy, tốc độ tăng trưởng của xe máy điện trong tháng 8/2025 lên tới gần 200%, một con số kỷ lục, phản ánh sự thay đổi lớn trong hành vi tiêu dùng và chính sách của nhà nước. Đây không chỉ là một xu hướng mà còn là tín hiệu cho thấy một kỷ nguyên mới của giao thông xanh tại Việt Nam đã chính thức bắt đầu.

Sự bùng nổ của xe máy điện không phải là ngẫu nhiên, mà là kết quả của nhiều yếu tố hội tụ:

Chuyển dịch tiêu dùng xanh: Nhận thức về môi trường và biến đổi khí hậu ngày càng cao, đặc biệt là ở giới trẻ. Xe điện được xem là phương tiện thân thiện với môi trường, không phát thải và giảm thiểu ô nhiễm tiếng ồn. Xu hướng này không chỉ dừng lại ở lời nói mà đã được thể hiện qua hành động mua sắm của người tiêu dùng.

Chính sách từ nhà nước: Các thành phố lớn như Hà Nội và TP.HCM đã công bố lộ trình hạn chế, tiến tới cấm xe xăng trong tương lai. Điều này tạo ra một áp lực lớn, đồng thời cũng là động lực để người dân chủ động chuyển sang xe điện. Bên cạnh đó, các chính sách khuyến khích như miễn, giảm thuế trước bạ hay hỗ trợ các dự án phát triển hạ tầng trạm sạc cũng góp phần thúc đẩy thị trường.

Sự đa dạng và cải tiến sản phẩm: Các hãng xe điện đã không ngừng đầu tư vào R&D để cho ra đời những mẫu xe có thiết kế đẹp mắt, hiệu suất cao, quãng đường di chuyển xa hơn và nhiều tính năng thông minh. Sự đa dạng về phân khúc, từ xe dành cho học sinh, sinh viên đến xe cao cấp, đã đáp ứng nhu cầu của mọi đối tượng khách hàng. 

Trong cuộc đua này, VinFast đã chứng tỏ vị thế dẫn đầu tuyệt đối. Với mức tăng trưởng ấn tượng 447% tính đến hết tháng 8/2025, hãng này không chỉ vượt xa các đối thủ mà còn trở thành biểu tượng của sự chuyển đổi xanh tại Việt Nam. Thành công của VinFast đến từ chiến lược toàn diện, từ việc liên tục ra mắt các mẫu xe mới, đa dạng hóa danh mục sản phẩm (từ xe trang bị 2 pin cho đến hệ thống đổi pin quy mô lớn) cho đến việc xây dựng hệ sinh thái trạm sạc, đổi pin rộng khắp. Sự chủ động và quyết đoán này đã giúp VinFast tạo ra một lợi thế cạnh tranh khổng lồ so với các hãng xe truyền thống.

Theo sau VinFast, các thương hiệu khác cũng đạt được những kết quả đáng khích lệ. Yadea, với mức tăng trưởng 41,5%, đã khẳng định vị thế thứ hai. Hãng này đã thu hút người tiêu dùng bằng các chương trình khuyến mãi hấp dẫn như "thu cũ đổi mới" và giảm giá xe điện mùa tựu trường. Dibao và Pega cũng ghi nhận kết quả kinh doanh khả quan, cho thấy thị trường xe điện không còn là cuộc chơi của riêng một hay hai "ông lớn".

Trái ngược với đà tăng trưởng của xe điện, các hãng xe xăng truyền thống lại đang đối mặt với những thách thức lớn. Honda, dù vẫn là "vua" thị trường xe máy nói chung, nhưng chỉ đạt mức tăng trưởng khiêm tốn 6,3%. Đặc biệt, trong tháng 8/2025, doanh số của Honda đã giảm mạnh so với cả tháng trước và cùng kỳ năm ngoái, cho thấy sự ảnh hưởng trực tiếp của xu hướng điện hóa. Yamaha thậm chí còn sụt giảm tới 8,6%, một tín hiệu đáng báo động.

Các hãng xe truyền thống không đứng ngoài cuộc. Honda đã bắt đầu tham gia thị trường xe điện với các mẫu xe như Icon e: và CUV e:. Tuy nhiên, cách tiếp cận ban đầu vẫn còn thận trọng, chủ yếu là cho thuê xe và tập trung vào phân khúc ngách. Theo kế hoạch, từ năm tài chính 2026, Honda sẽ mở rộng danh mục xe máy điện để bắt kịp xu hướng. Đây là một bước đi cần thiết nhưng có thể đã hơi muộn màng trong bối cảnh thị trường đang thay đổi chóng mặt.

Với tốc độ tăng trưởng ấn tượng, Việt Nam đã vươn lên trở thành thị trường tiêu thụ xe máy điện lớn thứ ba thế giới. Các chuyên gia nhận định, xu hướng điện hóa sẽ tiếp tục chiếm ưu thế trong những năm tới.

Triển vọng của thị trường xe điện Việt Nam là rất lớn, đặc biệt khi cơ sở hạ tầng trạm sạc, đổi pin ngày càng hoàn thiện, giải quyết được "nỗi lo" về quãng đường và thời gian sạc của người dùng. Sự cạnh tranh giữa các hãng cũng sẽ thúc đẩy giá cả hợp lý hơn và chất lượng sản phẩm được nâng cao.

Tuy nhiên, đây cũng là thách thức lớn cho các hãng xe truyền thống. Họ không chỉ phải thay đổi tư duy sản xuất mà còn phải tái cơ cấu toàn bộ chuỗi cung ứng, từ linh kiện, sản xuất cho đến hệ thống phân phối và dịch vụ hậu mãi.

Phạm Tuấn