Người sáng lập của Thăng Long Chè Việt, bà Đặng Thị Nhung đã có buổi chia sẻ về hành trình xây dựng thương hiệu của mình. Dưới đây là toàn bộ chia sẻ của bà Đặng Thị Nhung:

Văn hóa – nền tảng của một thương hiệu bền vững

Trong nhiều năm qua, khi nói đến xây dựng thương hiệu, doanh nghiệp Việt Nam thường tập trung vào những yếu tố dễ nhận biết như logo, bao bì, nhận diện thương hiệu hay các chiến dịch truyền thông. Khi nói đến sở hữu trí tuệ, chúng ta cũng thường nghĩ ngay đến nhãn hiệu, kiểu dáng công nghiệp, sáng chế hoặc bản quyền tác giả. Đó đều là những thành tố quan trọng. Nhưng theo tôi, đó mới chỉ là phần nổi của một thương hiệu.

Điều tạo nên sức sống lâu dài của một thương hiệu không phải chỉ là khả năng bán được nhiều sản phẩm hơn đối thủ, mà là khả năng tạo ra những giá trị mà đối thủ rất khó sao chép.

Trong thời đại công nghệ số, một mẫu mã đẹp có thể bị học theo trong vài tháng. Một chiến dịch truyền thông thành công có thể nhanh chóng được lặp lại. Thậm chí, một sản phẩm mới cũng có thể xuất hiện hàng loạt phiên bản tương tự chỉ sau một thời gian ngắn.

Nhưng có một giá trị rất khó bị sao chép. Đó là bản sắc văn hóa. Bản sắc ấy không được tạo nên bởi một chiến dịch marketing. Nó được hình thành từ lịch sử, từ ký ức cộng đồng, từ tri thức dân gian, từ những làng nghề truyền thống, từ đôi bàn tay của người nghệ nhân và từ cách mỗi thế hệ tiếp tục sáng tạo trên nền tảng những giá trị cha ông để lại.

Nếu doanh nghiệp biết nghiên cứu, gìn giữ và chuyển hóa những giá trị đó thành sản phẩm, dịch vụ và trải nghiệm, doanh nghiệp sẽ tạo nên một loại tài sản vô cùng đặc biệt.

Đó còn là hệ thống tài sản trí tuệ mang bản sắc văn hóa. Theo tôi, đây sẽ là một trong những lợi thế cạnh tranh quan trọng nhất của thương hiệu Việt trong kỷ nguyên kinh tế sáng tạo.

Thương hiệu không bắt đầu từ sản phẩm

Thăng Long Chè Việt không ra đời từ một bản kế hoạch kinh doanh. Cũng không bắt đầu bằng mục tiêu tạo ra một dòng trà mới. Hành trình ấy bắt đầu từ một câu hỏi mà tôi luôn tự đặt cho mình: Làm thế nào để những giá trị văn hóa của người Việt có thể tiếp tục hiện diện trong đời sống hôm nay, không chỉ trong bảo tàng hay trên những trang sách, mà trong chính những sản phẩm con người sử dụng mỗi ngày?

Tôi chọn bắt đầu từ một chén chè. Bởi trong văn hóa Việt, chén chè không đơn thuần là một thức uống. Đó là lời mời khách. Là câu chuyện đầu xuân. Là chén nước ngày cưới hỏi. Là ấm chè nơi hiên nhà. Là sự kết nối giữa các thế hệ trong gia đình. Ẩn trong một chén chè nhỏ là cả một nếp sống.

Tôi tin rằng, nếu có thể kể lại những giá trị ấy bằng ngôn ngữ của thiết kế, của sản phẩm và của trải nghiệm, thì văn hóa sẽ không chỉ được bảo tồn mà còn tiếp tục sống trong đời sống đương đại.

"Chè Việt" – một lựa chọn mang tính văn hóa

Rất nhiều người từng hỏi tôi: "Tại sao lại là Thăng Long Chè Việt mà không phải Thăng Long Trà Việt?"

Câu trả lời của tôi rất giản dị. Bởi "chè" là một từ thuần Việt. Đó là cách gọi đã gắn bó với đời sống người Việt từ nhiều thế kỷ.

Tôi sinh ra và lớn lên tại Hà Nội – nơi nghệ thuật ướp chè với hoa sen, hoa nhài, hoa bưởi đã trở thành một di sản văn hóa đặc sắc. Giữ lại chữ "Chè" không chỉ là giữ một tên gọi. Đó còn là cách giữ lại một phần ký ức văn hóa. Đôi khi, bản sắc của một thương hiệu bắt đầu từ chính những điều nhỏ bé như vậy.

Xây dựng một hệ sinh thái văn hóa

Trong quá trình phát triển Thăng Long Chè Việt, tôi nhận ra rằng thương hiệu không nên chỉ được tạo nên từ những sản phẩm riêng lẻ. Một thương hiệu bền vững cần được xây dựng như một hệ sinh thái giá trị.

Vì vậy, chúng tôi không chỉ nghiên cứu về trà. Chúng tôi nghiên cứu mỹ thuật truyền thống để đưa họa tiết hoa sen vào từng sản phẩm. Chúng tôi hợp tác với các nghệ nhân gốm, nghệ nhân tre, nghệ nhân kim hoàn và nhiều làng nghề khác để tạo nên những trà cụ mang tinh thần Việt. Chúng tôi lựa chọn tre cho bao bì bởi đó là hình ảnh gắn với làng quê và bản sắc dân tộc. Chúng tôi tổ chức những buổi trải nghiệm để khách hàng không chỉ uống một chén chè mà còn được hiểu về lịch sử của nghệ thuật ướp chè, về nghề gốm, về những con người đã tạo nên sản phẩm.

Khi tất cả những yếu tố ấy được kết nối với nhau, thương hiệu không còn chỉ là một sản phẩm.

Thương hiệu trở thành một trải nghiệm văn hóa

Tài sản trí tuệ không chỉ là điều có thể đăng ký bảo hộ? Trong quá trình làm nghề, tôi càng nhận ra rằng giá trị lớn nhất của một thương hiệu không phải lúc nào cũng nằm ở những gì có thể nhìn thấy.

Đó còn là hệ thống tri thức. Là ngôn ngữ thiết kế. Là quy chuẩn sáng tạo. Là quy trình chế tác. Là triết lý phát triển. Là câu chuyện thương hiệu. Là niềm tin mà khách hàng dành cho doanh nghiệp.

Những giá trị ấy không xuất hiện trong một ngày. Chúng được tích lũy qua nhiều năm nghiên cứu, thử nghiệm, thất bại và hoàn thiện. Tôi cho rằng đây chính là phần tài sản trí tuệ vô hình mà mỗi doanh nghiệp cần chủ động xây dựng, quản trị và bảo vệ. Bởi nếu nhãn hiệu giúp khách hàng nhận biết doanh nghiệp, thì hệ giá trị mới là điều khiến khách hàng lựa chọn và gắn bó với doanh nghiệp trong dài hạn.

Khi doanh nghiệp đồng hành cùng làng nghề

Một trong những điều ý nghĩa nhất mà Thăng Long Chè Việt mang lại cho tôi là cơ hội được làm việc với nhiều nghệ nhân ở các làng nghề truyền thống. Mỗi lần ngồi cùng người thợ, tôi càng hiểu rằng di sản không chỉ nằm ở những hiện vật cổ.

Di sản nằm trong đôi bàn tay. Trong kỹ năng. Trong kinh nghiệm. Trong tư duy sáng tạo được truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Nếu doanh nghiệp chỉ đặt hàng sản xuất, giá trị tạo ra sẽ rất hạn chế.

Nhưng nếu doanh nghiệp cùng nghiên cứu, cùng thiết kế, cùng sáng tạo sản phẩm với nghệ nhân, thì giá trị của làng nghề sẽ tiếp tục được viết thêm bằng ngôn ngữ của thời đại.

Theo tôi, bảo tồn không có nghĩa là giữ nguyên mọi thứ. Bảo tồn là làm cho những giá trị truyền thống tiếp tục có chỗ đứng trong đời sống hiện đại.

Từ câu chuyện của Thăng Long Chè Việt đến một gợi mở cho thương hiệu Việt

Nhìn lại hành trình của mình, tôi nhận ra rằng điều quý giá nhất không phải là đã tạo ra bao nhiêu sản phẩm.

Điều quý giá nhất là mỗi ngày lại có thêm nhiều người quan tâm hơn đến văn hóa trà Việt, đến những làng nghề truyền thống và đến những giá trị mà cha ông đã để lại. Tôi tin rằng Việt Nam không thiếu những sản phẩm tốt. Điều chúng ta cần nhiều hơn là những thương hiệu có bản sắc.

Những thương hiệu biết khai thác giá trị truyền thống bằng tư duy đổi mới sáng tạo. Biết chuyển hóa di sản thành giá trị kinh tế. Biết kết nối nghệ nhân, nhà thiết kế, doanh nghiệp và cộng đồng. Biết bảo vệ thành quả sáng tạo bằng hệ thống sở hữu trí tuệ.

Và trên hết, biết coi văn hóa không phải là ký ức của quá khứ, mà là nguồn lực nội sinh cho tương lai.

Đó là con đường mà Thăng Long Chè Việt đang lựa chọn. Có thể con đường ấy dài hơn. Khó hơn. Đòi hỏi nhiều thời gian hơn. Nhưng tôi tin rằng đó là con đường bền vững.

Bởi một thương hiệu được xây dựng từ văn hóa không chỉ tạo ra giá trị kinh tế. Nó còn góp phần gìn giữ bản sắc dân tộc, khơi dậy niềm tự hào về những giá trị truyền thống và đóng góp vào sự phát triển của nền công nghiệp văn hóa Việt Nam. Đó cũng là khát vọng lớn nhất mà tôi và Thăng Long Chè Việt đang theo đuổi.

Nhà sáng lập Thăng Long Chè Việt - Đặng Thị Nhung