Phát biểu tại hội thảo, Đại tá Phạm Minh Tiến, đại diện Trung tâm Dữ liệu quốc gia (Bộ Công an), nhấn mạnh: Hàng giả, hàng nhái đang xâm nhập từ siêu thị đến bệnh viện, gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng. Đây là thách thức lớn với các cơ quan chức năng, đồng thời làm xói mòn niềm tin của người tiêu dùng.Chỉ trong 5 tháng đầu năm 2025, lực lượng chức năng cả nước đã phát hiện, xử lý hơn 40.000 vụ buôn lậu, sản xuất - kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng, với tổng giá trị vi phạm lên tới 6.500 tỷ đồng. Đáng báo động là tình trạng làm giả thực phẩm, dược phẩm, đều là những lĩnh vực ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân.

Theo Đại tá Tiến, truy xuất nguồn gốc hàng hóa là điều kiện tiên quyết để kiểm soát thị trường, chống gian lận thương mại và xây dựng lòng tin với người tiêu dùng. “Từ góc độ quản lý nhà nước về dữ liệu, chúng tôi nhận thấy việc triển khai các nền tảng truy xuất nguồn gốc hiện đại, ứng dụng công nghệ tiên tiến như blockchain, là giải pháp quan trọng giúp nâng cao hiệu quả quản lý, đảm bảo an toàn thị trường và tăng cường tính minh bạch trong toàn bộ chuỗi cung ứng”, ông nói.

Ông Bùi Bá Chính, Quyền Giám đốc Trung tâm Mã số mã vạch Quốc gia (Bộ KH&CN), cho biết hàng giả hiện nay chia thành ba nhóm chính: giả thương hiệu, giả chất lượng và giả xuất xứ.Trong năm 2024, cơ quan chức năng đã xử lý 34.000 vụ vi phạm, trong đó có nhiều vụ điển hình như thuốc giả tại TPHCM, sữa giả tại Hà Nội, mỹ phẩm và thiết bị điện tử giả tại các tỉnh phía Bắc.

Tình hình hàng giả trong nước diễn biến phức tạp (Nguồn: Trung tâm Mã số mã vạch Quốc gia, Bộ KH&CN)."Mã vạch là một phần trong hộ chiếu số của sản phẩm. Nhiều nước như Mỹ, Canada, châu Âu đã thực hiện truy xuất xuyên suốt từ gốc tới khi xuất khẩu. Việt Nam cần sớm hoàn thiện cơ chế kiểm soát tương tự, với sự giám sát rộng rãi của người tiêu dùng", 

Cũng tại hội thảo, Hiệp hội Dữ liệu quốc gia (NDA) lần đầu tiên giới thiệu nền tảng NDA Trace – giải pháp truy xuất nguồn gốc toàn diện do người Việt phát triển, tích hợp trên các nền tảng quốc gia, ứng dụng công nghệ hiện đại như blockchain (NDA Chain) và định danh phi tập trung (NDA DID). NDA Trace cho phép định danh toàn bộ tổ chức, doanh nghiệp, sản phẩm, xác thực thông tin hàng hóa và hoạt động chuỗi cung ứng.

Mỗi sản phẩm sẽ có một mã định danh duy nhất, giúp theo dõi toàn bộ hành trình từ sản xuất đến tiêu dùng. Mọi thao tác trong chuỗi đều được ghi nhận và xác thực, không thể chỉnh sửa, không thể làm giả, đảm bảo minh bạch tuyệt đối.

Ông Nguyễn Huy - Trưởng Ban Công nghệ, Hiệp hội Dữ liệu quốc gia, cho rằng truy xuất nguồn gốc không phải khái niệm mới, nhưng tại Việt Nam đang thiếu một cơ chế xuyên suốt.

“Hiện nay, mỗi doanh nghiệp làm một kiểu, chưa có tiêu chuẩn thống nhất, chưa liên thông được với nhau và càng không liên thông quốc tế. Cần có chính sách tổng thể, áp dụng toàn quốc, từ trung ương tới địa phương.