Sau gần một năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, xã Quan Sơn (Thanh Hóa) đã từng bước ổn định tổ chức bộ máy, duy trì hoạt động thông suốt của hệ thống chính trị, tạo chuyển biến tích cực trong cải cách hành chính, chuyển đổi số và phục vụ người dân. Bên cạnh những kết quả bước đầu, địa phương cũng thẳng thắn nhìn nhận nhiều khó khăn về nguồn nhân lực, hạ tầng công nghệ thông tin và yêu cầu ngày càng cao của mô hình quản lý mới.

Bộ máy tinh gọn, hoạt động ổn định

Xã Quan Sơn được thành lập trên cơ sở sáp nhập toàn bộ xã Trung Thượng và một phần thị trấn Sơn Lư theo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội về sắp xếp đơn vị hành chính cấp xã năm 2025.

Ngay sau khi mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được triển khai, Đảng ủy xã đã tập trung lãnh đạo, chỉ đạo kiện toàn tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, giảm đầu mối trung gian nhưng vẫn bảo đảm hoạt động liên tục, không làm gián đoạn việc giải quyết công việc và phục vụ Nhân dân.

Công tác tuyên truyền được triển khai đồng bộ bằng nhiều hình thức, từ hội nghị trực tiếp, trực tuyến, hệ thống truyền thanh cơ sở đến các nền tảng số và mạng xã hội. Việc quán triệt chủ trương được thực hiện thường xuyên đã góp phần tạo sự thống nhất trong đội ngũ cán bộ, đảng viên và sự đồng thuận của Nhân dân đối với chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Theo báo cáo của Đảng ủy xã, trước khi sắp xếp, Đảng bộ có 43 tổ chức đảng với 973 đảng viên. Sau khi giải thể, chuyển giao Trung tâm Dịch vụ nông nghiệp và Ban Quản lý dự án khu vực Quan Sơn về cấp tỉnh quản lý, hiện Đảng bộ còn 41 tổ chức đảng với 955 đảng viên.

Đảng ủy xã đã thành lập 3 cơ quan chuyên trách tham mưu, giúp việc gồm Ban Xây dựng Đảng, Ủy ban Kiểm tra Đảng ủy và Văn phòng Đảng ủy; đồng thời thành lập Trung tâm Chính trị xã.

Trong khi đó, UBND xã được tổ chức gồm Văn phòng HĐND và UBND, Phòng Kinh tế, Phòng Văn hóa, Xã hội, Trung tâm Phục vụ hành chính công cùng Trung tâm Cung ứng dịch vụ công trực thuộc. Các đầu mối đều được phân công nhiệm vụ theo nguyên tắc rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời hạn và rõ sản phẩm.

Đội ngũ cán bộ, công chức được bố trí phù hợp với chuyên môn và vị trí việc làm. Đến ngày 1/5/2026, UBND xã có 21 cán bộ, công chức; cơ quan Đảng, MTTQ và Trung tâm Chính trị có 26 cán bộ, công chức; khối đơn vị sự nghiệp có 211 viên chức.

Cải cách hành chính và chuyển đổi số có nhiều chuyển biến

Một trong những kết quả nổi bật sau một năm vận hành mô hình mới là công tác cải cách hành chính và chuyển đổi số.

Trung tâm Phục vụ hành chính công được duy trì hoạt động ổn định, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp khi thực hiện các thủ tục hành chính. Từ ngày 1/7/2025 đến ngày 30/4/2026, UBND xã đã tiếp nhận và giải quyết 1.669 hồ sơ thủ tục hành chính, trong đó tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng và trước hạn đạt 97,64%.

Đáng chú ý, tỷ lệ hồ sơ phát sinh trực tuyến đạt 92,21%; 100% hồ sơ được số hóa; 100% kết quả giải quyết thủ tục hành chính được cấp dưới dạng điện tử có giá trị pháp lý; toàn bộ thủ tục hành chính có yêu cầu nghĩa vụ tài chính đều được tích hợp thanh toán trực tuyến.

Song song với đó, việc sử dụng văn bản điện tử, chữ ký số, phần mềm quản lý văn bản và điều hành, hội nghị trực tuyến được triển khai đồng bộ. Tỷ lệ trao đổi, xử lý văn bản điện tử đạt trên 99%, góp phần rút ngắn thời gian xử lý công việc, nâng cao tính công khai, minh bạch trong hoạt động của chính quyền.

Việc phân cấp, phân quyền từ cấp tỉnh xuống cấp xã cũng từng bước phát huy hiệu quả, giúp chính quyền cơ sở chủ động hơn trong giải quyết nhiều nhiệm vụ thuộc thẩm quyền.

Giữ vững ổn định chính trị, nâng cao chất lượng phục vụ Nhân dân

Bên cạnh cải cách hành chính, các lĩnh vực quốc phòng, an ninh, giáo dục, y tế, văn hóa, an sinh xã hội và phòng chống thiên tai tiếp tục được duy trì ổn định.

Theo báo cáo của địa phương, trong suốt quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành mô hình mới không phát sinh điểm nóng về an ninh trật tự. Tình hình tư tưởng của cán bộ, đảng viên và Nhân dân cơ bản ổn định; người dân đồng tình, ủng hộ chủ trương của Đảng và Nhà nước.

Công tác tiếp công dân được duy trì thường xuyên. Từ khi thực hiện mô hình mới đến thời điểm báo cáo, UBND xã đã tiếp 25 lượt công dân, tiếp nhận và giải quyết 2/2 kiến nghị, phản ánh thuộc thẩm quyền, không phát sinh đơn thư khiếu nại, tố cáo.

Đây là những kết quả cho thấy bộ máy chính quyền sau sắp xếp đã từng bước vận hành ổn định, góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân đối với mô hình tổ chức mới.

Thẳng thắn nhìn nhận những khó khăn, tồn tại

Bên cạnh những kết quả tích cực, Đảng ủy xã Quan Sơn cũng thẳng thắn chỉ ra nhiều khó khăn trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp.

Trước hết là áp lực công việc ngày càng lớn khi nhiều nhiệm vụ được chuyển giao từ cấp huyện về cấp xã trong khi biên chế còn thiếu. Một số cán bộ phải kiêm nhiệm nhiều lĩnh vực chuyên môn, nhất là đất đai, xây dựng, công nghệ thông tin, tài chính và đầu tư.

Việc phân cấp, phân quyền ở một số lĩnh vực vẫn còn những vướng mắc do hệ thống văn bản hướng dẫn chưa thật sự đồng bộ, quy trình xử lý một số nhiệm vụ còn chồng chéo.

Hạ tầng công nghệ thông tin tuy đã được đầu tư nhưng chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu thực tế. Một số thời điểm xảy ra tình trạng quá tải đường truyền, việc liên thông giữa các phần mềm chuyên ngành còn hạn chế, khiến cán bộ phải nhập liệu nhiều lần.

Địa phương cũng gặp không ít khó khăn trong công tác số hóa tài liệu khi còn tồn đọng hơn 54 mét giá tài liệu lưu trữ chưa được chỉnh lý và số hóa; nhân lực chuyên trách về lưu trữ còn thiếu.

Ngoài ra, do đặc thù địa bàn rộng, nhiều bản vùng sâu, vùng đặc biệt khó khăn, trình độ tiếp cận công nghệ số của một bộ phận người dân còn hạn chế nên việc sử dụng dịch vụ công trực tuyến vẫn cần thêm thời gian để nâng cao hiệu quả.

Tiếp tục nâng cao hiệu lực quản lý, phục vụ Nhân dân tốt hơn

Chia sẻ về kết quả của địa phương, đồng chí Lê Hồng Quang, Tỉnh ủy viên, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Quan Sơn khẳng định, thực hiện mô hình chính quyền địa phương 2 cấp là chủ trương lớn, mang tính cách mạng trong tổ chức bộ máy và bước đầu đã mang lại nhiều kết quả tích cực đối với phát triển kinh tế, xã hội cũng như nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước.

Những thành tựu sau 1 năm vận hành mô hình đạt được hiện nay là kết quả từ tinh thần đoàn kết, trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, đảng viên và Nhân dân xã Quan Sơn trong việc nhanh chóng đưa bộ máy mới đi vào hoạt động ổn định ngay từ những ngày đầu sau sắp xếp.

Nhận định xã vẫn phải đối mặt khi khối lượng công việc tăng cao trong điều kiện đội ngũ cán bộ, công chức còn thiếu, một số lĩnh vực chuyên môn chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu mới, trong khi cơ sở vật chất, hạ tầng công nghệ thông tin và nguồn kinh phí hoạt động vẫn còn hạn chế, trong thời gian tới, các cấp ủy, chi bộ xã sẽ tiếp tục phát huy tinh thần chủ động, trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ; tập trung nâng cao chất lượng giải quyết thủ tục hành chính, quản lý đất đai, xây dựng, tài chính, tài sản công, tiếp công dân và giải quyết kịp thời các kiến nghị thuộc thẩm quyền của cấp xã, không để kéo dài, phát sinh bức xúc.

Cùng với đó, địa phương sẽ tiếp tục đẩy mạnh phong trào "Bình dân học vụ số", phát huy hiệu quả các tổ hỗ trợ chuyển đổi số cộng đồng; tăng cường giám sát chất lượng phục vụ người dân; chủ động rà soát, tháo gỡ những khó khăn phát sinh tại cơ sở; nâng cao kỷ luật, kỷ cương hành chính, đạo đức công vụ và tinh thần trách nhiệm của đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức.

Với những kết quả bước đầu cùng quyết tâm tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ và đẩy mạnh chuyển đổi số, xã Quan Sơn đang từng bước phát huy hiệu quả mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, hướng tới xây dựng nền hành chính hiện đại, hoạt động hiệu lực, hiệu quả, phục vụ Nhân dân ngày càng tốt hơn.

Nguyễn Khang