Lễ Khai hạ suối cá thần Cẩm Lương

Nhắc đến lễ hội đầu xuân ở Cẩm Tú không thể không nhắc tới Lễ hội Khai hạ suối cá thần tại thôn Lương Ngọc. Lễ hội diễn ra vào mùng 7 và mùng 8 tháng Giêng hằng năm, gắn với quần thể Suối cá thần Cẩm Lương nổi tiếng linh thiêng.

Theo truyền thuyết, thần rắn đã hiển linh cứu dân khỏi tai ương, ban cho nguồn nước mát lành và đàn cá sinh sôi. Để tri ân công đức ấy, người dân lập đền thờ Đền Thủy Phủ Long Vương và duy trì lễ hội như một nghi thức cầu phúc đầu năm.

Sáng mùng 8, nghi thức rước thần rắn diễn ra trang nghiêm trong tiếng chiêng trống và sắc màu trang phục truyền thống của đồng bào Mường. Sau lễ báo công tại nhà văn hóa thôn, đoàn rước cung nghinh thần trở lại đền để tiến hành tế lễ. Phần hội sôi nổi với tung còn, đẩy gậy, bắn nỏ, đánh đu, thi đấu thể thao, tạo nên không khí rộn ràng giữa núi Trường Sinh.

Suối cá thần những ngày này thu hút hàng nghìn du khách. Cá bơi dày đặc trong làn nước trong xanh, không ai đánh bắt, thể hiện ý thức bảo vệ di sản tâm linh đã trở thành nét đẹp cộng đồng.

Lễ hội văn hóa truyền thống Chùa Vọng

Cùng thời điểm đầu xuân, người dân Cẩm Tú long trọng tổ chức lễ hội tại Chùa Vọng, còn gọi là Vĩnh Châu Tự. Theo sử sách, chùa được khởi dựng năm 1379 dưới triều Trần, nằm trong hang đá dưới chân núi Cổ Đang, bên dòng sông Mã.

Không gian hang chùa với ba cửa vòm tự nhiên, thạch nhũ lung linh tạo nên vẻ đẹp huyền ảo. Nơi đây từng gắn với bước chân nghĩa quân Lam Sơn trong hành trình chống giặc Minh, làm dày thêm chiều sâu lịch sử.

Phần lễ được tổ chức trang nghiêm với nghi thức dâng hương, đánh trống khai hội. Phần hội là các tiết mục văn nghệ, thể thao quần chúng, thu hút đông đảo người dân và du khách tham gia, góp phần lan tỏa giá trị di tích đã được xếp hạng cấp tỉnh.

Lễ hội Đình làng Én

Tại thôn Quý Tân, lễ hội truyền thống ở Đình làng Én được phục dựng sau nhiều năm gián đoạn, trở thành điểm nhấn văn hóa đáng tự hào.

Trong không gian linh thiêng của đình làng, các bậc cao niên thực hiện lễ cáo yết, chính tế, tạ lễ để tưởng nhớ hai vị Thành hoàng làng, những người có công khai hoang lập ấp. Truyền thống ấy nhắc nhớ con cháu về cội nguồn, bồi đắp tinh thần đoàn kết cộng đồng.

Tiếng cồng chiêng vang lên trầm hùng trong ngày hội, hòa cùng các hoạt động văn nghệ, thể thao dân gian, tạo nên bức tranh xuân rộn ràng, đậm đà bản sắc Mường.

Đi lễ đền Cùng

Nằm trên sườn núi Liên Sơn, sát dòng sông Mã, Đền Cùng là điểm sinh hoạt tín ngưỡng quan trọng của người dân địa phương. Đền thờ Thượng Ngàn Đào Nguyên công chúa Lê Mại đại vương, vị nữ thần được tôn vinh như phúc thần che chở cho làng.

Từ Tết Nguyên đán đến hết tháng Ba âm lịch, nơi đây diễn ra nhiều nghi lễ, đặc biệt là tục rước bóng giữa các đền trong vùng. Không chỉ mang giá trị tín ngưỡng, đền còn có ý nghĩa khảo cổ khi khu vực xung quanh phát hiện nhiều hiện vật đồng, đá thuộc văn hóa Đông Sơn.

Lan tỏa giá trị văn hóa, phát triển du lịch bền vững 

Chuỗi lễ hội đầu xuân ở Cẩm Tú không chỉ đáp ứng nhu cầu tâm linh của người dân mà còn góp phần bảo tồn di sản văn hóa Mường, quảng bá hình ảnh quê hương giàu bản sắc.

Giữa sắc xuân miền sơn cước, tiếng trống hội, điệu cồng chiêng và dòng người trẩy hội đã tạo nên bức tranh sinh động về đời sống tinh thần phong phú của cộng đồng. Những lễ hội ấy chính là sợi dây kết nối quá khứ với hiện tại, hun đúc niềm tự hào và mở ra hướng phát triển du lịch văn hóa, tâm linh bền vững cho xã Cẩm Tú mỗi độ xuân về.  

Nguyễn Khang