Thỏa thuận định giá mới đưa OpenAI vượt qua mức 400 tỷ USD của SpaceX, diễn ra trong bối cảnh công ty đang chuẩn bị một bước ngoặt lớn: đàm phán với Microsoft để chuyển đổi từ mô hình phi lợi nhuận sang công ty cổ phần vì lợi ích cộng đồng.

OpenAI được thành lập năm 2015 với mục tiêu phát triển trí tuệ nhân tạo “vì lợi ích của toàn nhân loại”. Tuy nhiên, khi hợp tác chiến lược với Microsoft từ năm 2019, OpenAI dần vận hành theo hướng thương mại hóa mạnh mẽ hơn. Chính điều này đã dẫn tới mâu thuẫn với Elon Musk – đồng sáng lập, nay là đối thủ của OpenAI. Musk đã đệ đơn kiện nhằm ngăn chặn quá trình tái cấu trúc, cáo buộc OpenAI đi chệch khỏi cam kết ban đầu.

Trong khi đó, OpenAI cũng phải đối mặt với cuộc cạnh tranh khốc liệt về nhân tài khi các “ông lớn” như Meta tích cực chiêu mộ các nhà nghiên cứu AI hàng đầu bằng những gói lương thưởng lên tới hàng trăm triệu USD.

Việc bán cổ phần nội bộ mang lại lợi ích gì cho OpenAI và nhân viên? Các startup lớn tại Mỹ thường triển khai các thương vụ bán cổ phần nội bộ để vừa thu hút nhà đầu tư mới, vừa giúp giữ chân nhân viên bằng cách tạo thanh khoản cho cổ phần họ đang nắm giữ. Với OpenAI, đây cũng là một công cụ để khuyến khích nhân sự ở lại thay vì bị cuốn hút bởi các lời mời hấp dẫn từ đối thủ.

OpenAI đã hoàn tất thỏa thuận cho phép nhân viên hiện tại và cựu nhân viên bán cổ phần cho các nhà đầu tư bên ngoài với tổng giá trị khoảng 6,6 tỷ USD. Các nhà đầu tư tham gia bao gồm Thrive Capital, SoftBank, Dragoneer Investment Group, quỹ MGX của Abu Dhabi và T. Rowe Price.

Dù chưa có lãi, OpenAI đang đóng vai trò trung tâm trong “cơn bùng nổ hạ tầng AI” toàn cầu, ký kết hàng loạt hợp đồng quy mô lớn với những tên tuổi như Oracle hay SK Hynix nhằm phát triển trung tâm dữ liệu và dịch vụ AI.

Tháng 8 vừa qua, OpenAI giới thiệu GPT-5 – mô hình AI mạnh nhất của họ tính tới nay – nhằm củng cố vị trí dẫn đầu trong cuộc đua. Bên cạnh đó, công ty còn phát hành hai mô hình AI mở, miễn phí, có khả năng mô phỏng tư duy con người, chỉ vài tháng sau khi DeepSeek của Trung Quốc gây chú ý toàn cầu với phần mềm tương tự.

TH