Với đội ngũ chuyên gia và chương trình đào tạo sát thực tiễn nhu cầu của doanh nghiệp “hạt giống”, chương trình VTS đang trở thành “điểm tựa” tư vấn để các start-up mạnh dạn hơn với những bước “bật xa”.

Bánh mì Khói: Từ căn hộ nhỏ đến chuỗi 80 điểm bán

Hành trình của Lê Đức Nguyên (SN 1994, phường Hải Châu, Đà Nẵng) bắt đầu từ quyết định táo bạo: nghỉ công việc Marketing cho các công ty để khởi nghiệp cùng nhóm bạn thân. Năm 2019, anh thử sức với mô hình trà chanh vỉa hè, nhưng xu hướng nhanh chóng thay đổi, dự án thất bại. Không nản lòng, Nguyên tìm thấy cơ hội kinh doanh sau một chuyến về quê của bạn đồng sáng lập.

Tại đây, Nguyên được thưởng thức món bánh mì chả cá do chính mẹ bạn ấy làm – một hương vị mộc mạc, đậm chất địa phương. Nhận ra tiềm năng từ món ăn tưởng chừng quen thuộc nhưng chưa được khai thác đúng cách tại Đà Nẵng, Nguyên quyết định mang bánh mì chả cá Phan Rang về phát triển thành mô hình kinh doanh bài bản.

“Em về quê bạn, ăn thử và thấy ngon, lạ. Ở Đà Nẵng chưa có, nên em nghĩ: sao không mang món này ra, xây thành thương hiệu?”, Nguyên kể.

Giữa đại dịch COVID-19 năm 2020, Nguyên bắt đầu bán bánh mì online từ một căn hộ nhỏ. “Lúc đó, nấu chả cá tanh lắm, căn hộ nhiều phòng bị hàng xóm phản ánh. Không biết làm sao, chúng tôi chỉ biết bán qua app”, anh nhớ lại. Dù khó khăn, Nguyên kiên trì tìm lối đi. Anh cùng bạn đi bộ khắp đường Lê Hữu Trác, xin được một góc hè nhỏ từ một bà cụ để đặt xe đẩy. “Sáng hai đứa ra bán, tối về. Dịch bệnh căng thẳng, bọn em thuê một căn nhà nguyên căn, vừa làm kho, vừa ở, vừa bán hàng”, Nguyên chia sẻ. Từ đó, “Bánh mì Khói” ra đời – cái tên gợi cảm giác nóng hổi, ấm áp, đáp ứng nhu cầu bữa ăn nhanh giữa thời kỳ cách ly.

Từ xe đẩy đầu tiên, “Bánh mì Khói” phát triển vượt bậc, trở thành chuỗi hơn 80 điểm bán tại 16 tỉnh, thành, chủ yếu ở miền Bắc. Năm 2023, thương hiệu đặt chân đến Hà Nội với tốc độ chóng mặt: mỗi tháng mở 3-5 chi nhánh.

“Lúc đầu chỉ nấu 2kg chả cá, kiểu nấu cho gia đình. Nhưng khi mở nhiều chi nhánh, phải nấu số lượng lớn, chúng tôi đầu tư máy móc, nghiên cứu bảo quản để chuyển hàng đi Hà Nội”, Nguyên kể. Một dấu mốc đáng nhớ là khi một chị khách ở Hà Nội tìm đến fanpage của Bánh mì khói, muốn thử món bánh mì Khói. Nguyên đóng gói nguyên liệu – pate, nước sốt, chả cá, thịt xíu – vào túi zip nhỏ, gửi ra Hà Nội. “Họ tự xẻ bánh mì, bỏ nguyên liệu vào, ăn thử và thấy tốt. Hợp đồng nhượng quyền đầu tiên ở vùng ven Hà Nội ra đời. Chỉ một tháng, điểm đó đã thu hồi vốn”, anh hào hứng.

Nguyên không chỉ dừng ở việc bán bánh mì, mà còn khát vọng nâng tầm món ăn đường phố quen thuộc. “Chúng tôi muốn thay đổi cách nhìn về bánh mì. Vẫn là món ăn đường phố, nhưng bao bì dùng giấy kraft thân thiện môi trường, giá cả hợp lý, chất lượng ổn định. Chả cá Phan Rang là điểm nhấn khác biệt”, anh nhấn mạnh. Hiện tại, mỗi chi nhánh bán trung bình 400-500 ổ bánh mì mỗi ngày, tạo cơ hội kinh doanh cho nhiều lao động phổ thông với mức nhượng quyền chỉ từ 3,5 triệu đồng.

VTS 2025: Động lực cho nhiều startup vượt “thung lũng chết”

Ra mắt từ năm 2017 dưới sự chỉ đạo của Sở Khoa học và Công nghệ TP Đà Nẵng, VTS đã trải qua 8 năm hỗ trợ 71 dự án khởi nghiệp, trong đó có 6 nhóm ươm tạo và 8 nhóm tăng tốc. Nếu những năm đầu, chương trình chủ yếu tuyển chọn dự án từ Hà Nội và TP.HCM, thì nay, Đà Nẵng chiếm ưu thế.

“Đợt này, hầu hết startup đều đến từ Đà Nẵng, nhờ sự hỗ trợ từ Nghị quyết 54. Chúng tôi tập trung vào các lĩnh vực thế mạnh như du lịch, ẩm thực, công nghệ, giáo dục, logistic, truyền thông”, ông Lý Đình Quân, Tổng Giám đốc SHi, chia sẻ.

VTS 2025 đặt ra thách thức lớn hơn cho startup: tăng doanh thu, hoàn thiện mô hình kinh doanh, phát triển hệ thống đối tác. “Các dự án năm nay, như ‘Bánh mì Khói’ với 80 điểm bán, đã có sản phẩm tốt. Nhưng các bạn còn thiếu năng lực đổi mới sáng tạo, chiến lược vận hành và nguồn lực để tăng tốc phát triển bền vững”, ông Quân nhận định.

Chương trình VTS mang đến ba giá trị cốt lõi: nâng cao nhận thức, cung cấp tri thức mới và xây dựng hệ sinh thái để startup phát triển nhanh. “Thách thức lớn nhất là các bạn phải sẵn sàng thay đổi, tập trung học hỏi và sáng tạo liên tục. Ví dụ, nếu trước giờ chưa gọi vốn, giờ phải học cách gọi vốn; nếu chưa có sản phẩm mới, phải dám tạo ra sản phẩm sáng tạo hơn”, ông Quân nhấn mạnh.

VTS không chỉ là chương trình huấn luyện, mà là “bệ phóng” giúp startup vượt qua giai đoạn “hạt giống” – thời điểm dễ thất bại nhất. “Ở giai đoạn này, startup thường thiếu chuyên gia, thị trường, chiến lược và khả năng xây dựng thương hiệu. VTS chắp cánh để các bạn đi lên một ‘level’ mới, tự tin mang thương hiệu quốc gia ra thế giới”, ông Quân khẳng định.

Sự sáp nhập giữa Đà Nẵng và Quảng Nam cũng mở ra cơ hội lớn. “Không gian mới, nguồn lực dồi dào và khả năng kết nối mạnh mẽ sẽ giúp startup xác định quy mô thị trường lớn, phát triển nhanh hơn”, ông Lý Đình Quân nói thêm.

Nhìn lại hành trình, ông Quân tự hào khi VTS đã tạo ra những câu chuyện truyền cảm hứng. “Mỳ Quảng NuDo Kitchen từ một doanh nghiệp nhỏ trở thành thương hiệu đặc trưng của Đà Nẵng. Dự án Bekit gọi vốn thành công 2 triệu USD, mở rộng toàn quốc với hàng chục nghìn giảng viên. Hay Huế Lotus Homestay, Tour Quảng Trị đều là những dự án thành công, đóng góp giá trị lớn cho xã hội”, ông kể. Với “Bánh mì Khói”, VTS là “người đồng hành” giúp Lê Đức Nguyên chuẩn hóa quy trình.

“Trước đây, bọn em làm theo bản năng, tốn chi phí và nhân sự hoang mang mỗi lần cải tiến quy trình vận hành. Nhờ anh Quân và VTS, em nhận ra kinh doanh không chỉ là mua bán, mà là tạo giá trị, quảng bá thương hiệu Việt”, Nguyên chia sẻ. Anh đang tái cấu trúc doanh nghiệp, hướng tới gọi vốn và mở rộng toàn quốc.

Trong 6 tháng tới, VTS 2025 sẽ hỗ trợ 5 dự án tiêu biểu, từ “Bánh mì Khói” đến “Túi lưới yêu môi trường - Echobag” với huấn luyện chuyên sâu, tư vấn 1-1, kết nối thị trường và hỗ trợ chi phí vận hành lên đến 30 triệu đồng/dự án.

Anh Ngô Tấn Thiện, đại diện Echobag, bày tỏ với túi lưới, anh muốn lan tỏa phong cách sống xanh. VTS giúp kết nối chuyên gia, nhà đầu tư để hoàn thiện sản phẩm”.

Ông Quân kỳ vọng: “VTS sẽ là vườn ươm thứ hai, giúp startup phát triển mạnh mẽ trong môi trường cạnh tranh khốc liệt, hướng tới tăng trưởng bền vững từ tư duy, mô hình đến con người”.

VTS không chỉ huấn luyện, mà còn xây dựng mạng lưới chuyên gia, nhà đầu tư, tổ chức hỗ trợ. “Chúng tôi truyền thụ tri thức mới, cung cấp nguồn lực để startup vượt qua chính mình, chinh phục khách hàng và tạo sản phẩm tốt hơn cho xã hội”, ông Quân khẳng định.

Bảo Hòa