Tình trạng kinh doanh hàng giả, hàng nhái vẫn còn phức tạp

Theo thống kê, chỉ riêng năm 2024 đã phát hiện và xử lý 47.135 vụ vi phạm với trị giá 425 tỷ đồng. Tình trạng này vẫn tiếp tục diễn ra trong năm 2025 với gần 10.000 vụ được xử lý trong các tháng đầu năm.

Bên cạnh đó, nhiều loại hóa chất, tiền chất, nhiều loại tiền chất công nghiệp hiện vẫn bị lợi dụng để điều chế ma túy tổng hợp, trong khi không ít hóa chất không rõ nguồn gốc được sử dụng trong pha chế thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm và thuốc bảo vệ thực vật, gây rủi ro lớn cho sức khỏe cộng đồng.

Nguyên nhân dẫn đến tình trạng trên là do vẫn còn những khoảng trống đáng kể trong giám sát và truy xuất hóa chất, tiền chất, đòi hỏi sớm xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc thống nhất nhằm tăng cường kiểm soát rủi ro và bảo đảm an toàn xã hội.

Trước thực trạng đó, Tổng công ty Viễn thông MobiFone cùng Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06) phát triển giải pháp định danh, truy xuất nguồn gốc hoá chất, tiền chất trên nền tảng VNeID - VNIDCheck. 

 VNIDCheck - Giải pháp phòng chống hàng giả, hàng nhái cho người tiêu dùng và doanh nghiệp

VNIDCheck là ứng dụng do Bộ công an triển khai giúp người dân và doanh nghiệp kiểm tra định danh, truy xuất nguồn gốc hàng hóa qua mã QR trên ứng dụng VNeID.

Cụ thể, người dân có thể sử dụng công cụ này để tra cứu thông tin rõ ràng về các sản phẩm như mỹ phẩm, thực phẩm... trước khi sử dụng. Hóa chất giả, không rõ nguồn gốc sẽ được ứng dụng cảnh báo.

Đối với doanh nghiệp, VNIDCheck sẽ là công cụ hữu hiệu giúp kiểm soát chuỗi cung ứng, minh bạch nguồn gốc xuất xứ để tạo lợi thế cạnh tranh lành mạnh; tạo điều kiện cho việc giảm/miễn thuế và thúc đẩy xuất khẩu. Còn với cơ quan quản lý, đây là giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hàng hóa, hóa chất, tiền chất thông qua kết nối liên thông, đồng bộ dữ liệu.

Phát biểu tại Lễ công bố Triển khai thí điểm Giải pháp định danh, truy xuất nguồn gốc hoá chất, tiền chất trên nền tảng VNeID diễn ra hôm 16/10, Đại tá Trần Hồng Phú – Phó Cục trưởng Cục Cảnh sát quản lý hành chính về trật tự xã hội (C06), Bộ Công an cho biết, một trong các vấn đề tồn tại trong giai đoạn hiện nay là thực trạng về kẽ hở trong quản lý hàng giả, hàng nhái và công tác quản lý hóa chất, tiền chất do các nguyên nhân như chưa tập trung được dữ liệu để định danh, quản lý chuỗi cung ứng, nhập khẩu, vận chuyển, sản xuất, tiêu dùng; thiếu liên thông dữ liệu giữa các ngành, các cấp để phối hợp quản lý; thiếu các cơ chế, chế tài yêu cầu các doanh nghiệp, cá nhân phải định danh trong chuỗi sản xuất, cung ứng… việc này ảnh hưởng, mang lại hệ lụy thường nhật, hàng ngày, hàng giờ cho sức khỏe, đời sống của Nhân dân.

Với sự ra đời của VNIDCheck, Bộ Công an cam kết hệ thống định danh, truy xuất nguồn gốc hóa chất, tiền chất sẽ tiếp tục được hoàn thiện dựa trên phương châm lấy người dân và doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ, bảo đảm hệ thống được triển khai thống nhất, an toàn, hiệu quả và bền vững.

Giải pháp VNIDCheck được tích hợp trên ứng dụng VNeID nhằm khắc phục các kẽ hở trong quản lý do thiếu liên thông dữ liệu giữa các ngành. Đây là minh chứng cụ thể cho việc hiện thực hóa chủ trương đột phá về chuyển đổi số quốc gia theo Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị, biến dữ liệu dân cư thành "tư liệu sản xuất số".

Hiện ứng dụng VNIDCheck vẫn đang trong giai đoạn hoàn thiện. Trong thời gian tới, Tổng công ty Viễn thông MobiFone - đơn vị trực tiếp triển khai hệ thống sẽ tiếp tục cùng C06 hoàn thiện.

VNIDCheck được kỳ vọng sẽ mang lại lợi ích kép, thúc đẩy sự minh bạch và phát triển bền vững. Cụ thể: Đẩy lùi tình trạng hàng giả, hàng nhái, góp phần bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng; dễ dàng truy xuất thông tin minh bạch về sản phẩm và thực hiện phản ánh, cảnh báo trên nền tảng VNeID. Kiểm soát chuỗi cung ứng, minh bạch nguồn gốc xuất xứ để tạo lợi thế cạnh tranh lành mạnh; tạo điều kiện cho việc giảm/miễn thuế và thúc đẩy xuất khẩu. Đồng thời, công cụ mới cũng  sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý hàng hóa, hóa chất, tiền chất thông qua kết nối liên thông, đồng bộ dữ liệu, hỗ trợ phân tích để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực hóa chất, tiền chất. 

Quỳnh Trang