Ông Cao Đông Vũ, Viện trưởng VRHN, báo cáo rằng Viện đã đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận trong việc ứng dụng năng lượng hạt nhân vào các lĩnh vực quan trọng như y tế, nông nghiệp và nghiên cứu khoa học. VRHN được xem là cái nôi của ngành năng lượng nguyên tử Việt Nam và là đơn vị duy nhất sở hữu lò phản ứng hạt nhân.

Tuy nhiên, Viện cũng đang đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là hệ thống công nghệ đã lạc hậu sau nhiều thập kỷ vận hành, gây khó khăn trong việc phát huy hết tiềm năng và đáp ứng các yêu cầu nghiên cứu đột phá. Để giải quyết vấn đề này, lãnh đạo VRHN đã đề xuất nghiên cứu khả năng sử dụng loại nhiên liệu mới và nâng công suất Lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt lên 2-3 lần so với công suất hiện tại là 500 kWt.

Bên cạnh đó, Viện cũng kiến nghị bổ sung nhiên liệu cho Lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt để đảm bảo hoạt động liên tục sau năm 2030, cho đến khi Lò phản ứng mới của Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Công nghệ Hạt nhân đi vào hoạt động. Sau đó, Lò phản ứng hạt nhân Đà Lạt sẽ được chuyển đổi mục tiêu sang đào tạo nhân lực.

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng, ông Nguyễn Ngọc Phúc, khẳng định tỉnh luôn tạo điều kiện tối đa để các nhà khoa học, nhà nghiên cứu có môi trường làm việc tốt nhất. Ông cũng đề nghị Bộ Khoa học và Công nghệ có cơ chế ưu đãi để giữ chân và thu hút các nhà khoa học tài năng đến cống hiến cho VRHN, góp phần vào sự phát triển chung của địa phương và cả nước. Ngoài ra, việc tăng cường truyền thông để nâng cao nhận thức của cộng đồng về công tác nghiên cứu, thành tựu và kết quả của VRHN cũng được nhấn mạnh.

Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đánh giá cao những đóng góp của VRHN trong 40 năm qua đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Ông đề nghị Viện tiếp tục phát huy truyền thống đoàn kết, đổi mới, nỗ lực hoàn thành tốt các nhiệm vụ được giao. Phó Thủ tướng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc quản lý, khai thác hiệu quả thiết bị và làm chủ công nghệ lõi để nâng cao tiềm lực và đóng góp của ngành hạt nhân Việt Nam.

Đặc biệt, Phó Thủ tướng yêu cầu việc vận hành lò phản ứng phải tuân thủ tuyệt đối các quy chuẩn an toàn quốc tế. Về dài hạn, VRHN cần trở thành trung tâm nghiên cứu và đào tạo nhân lực cho hai Nhà máy điện hạt nhân Ninh Thuận và Trung tâm Nghiên cứu Hạt nhân trong tương lai. Ông cũng chỉ đạo Viện xây dựng chương trình nghiên cứu dài hạn, có tầm nhìn chiến lược, định hướng và gợi mở trong nghiên cứu khoa học, đồng thời chú trọng ứng dụng vào mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, đặc biệt là trong lĩnh vực nông nghiệp.

Phó Thủ tướng Bùi Thanh Sơn đã ghi nhận các đề xuất và kiến nghị của VRHN, đồng thời đề nghị các bộ, ngành liên quan và tỉnh Lâm Đồng nghiên cứu để hoàn thiện thể chế trong thời gian tới, nhằm tạo điều kiện thuận lợi nhất cho sự phát triển của Viện và ngành năng lượng nguyên tử Việt Nam.

Phạm Tuấn