SO HUU TRI TUE
Chủ nhật, 15/11/2026
  • Click để copy

Việt Nam thăng hạng trong Báo cáo GII 2026, hướng tới nhóm 40 thế giới vào năm 2030

07:07, 30/09/2026
(SHTT) - Ngày 29/9/2026, Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) công bố Báo cáo Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (GII) 2026. Theo báo cáo, Việt Nam xếp thứ 43/139 nền kinh tế, tăng một bậc so với năm 2025.

Theo báo cáo, trong nhóm các nền kinh tế thu nhập trung bình, Việt Nam tiếp tục nằm trong nhóm có thứ hạng cao, sau Trung Quốc, Malaysia và Ấn Độ. Tại khu vực Đông Nam Á, Việt Nam đứng thứ ba, sau Singapore và Malaysia, trên Thái Lan. WIPO cũng xếp Việt Nam vào nhóm 7 nền kinh tế thu nhập trung bình có mức cải thiện thứ hạng đáng kể kể từ năm 2013.

829196487_2990379884687424_5385640156395304379_n

 Chỉ số Đổi mới sáng tạo toàn cầu (Global Innovation Index-GII) năm 2026.

Đầu ra đổi mới sáng tạo tăng hai bậc

Một trong những điểm đáng chú ý của GII 2026 là sự cải thiện ở nhóm chỉ số đầu ra của Việt Nam. Thứ hạng đầu ra đổi mới sáng tạo tăng từ 37 lên 35, trong khi nhóm chỉ số đầu vào đứng ở vị trí 54.

Theo WIPO, Việt Nam thuộc nhóm các nền kinh tế có khả năng tạo ra kết quả đổi mới sáng tạo cao hơn tương đối so với nguồn lực đầu vào. Việt Nam đứng thứ 35 về đầu ra, trong khi đứng thứ 54 về đầu vào. WIPO đồng thời ghi nhận Việt Nam là một trong hai nền kinh tế, cùng với Ấn Độ, duy trì thành tích đổi mới sáng tạo vượt mức kỳ vọng so với trình độ phát triển trong 16 năm liên tiếp.

Ở nhóm đầu ra, thứ hạng đăng ký sáng chế theo nước xuất xứ của Việt Nam tăng ba bậc, lên vị trí 63. Sản lượng công nghệ cao tăng lên vị trí 25, mức độ phức tạp của sản xuất và xuất khẩu tăng tám bậc, lên vị trí 44. Đăng ký kiểu dáng công nghiệp theo nước xuất xứ tăng ba bậc, lên vị trí 48.

WIPO cũng ghi nhận Việt Nam có thế mạnh nổi bật trong sản xuất, thương mại công nghệ cao và các hoạt động sáng tạo gắn với thị trường quốc tế. Việt Nam đứng thứ 34 về định giá kỳ lân, tương đương khoảng 1,2% GDP, đồng thời đứng thứ 5 thế giới về tạo ứng dụng di động và thứ 28 về giá trị thương hiệu.

Hai chỉ số xuất khẩu đứng đầu thế giới 

Một trong những điểm mạnh nổi bật nhất của Việt Nam trong GII 2026 là thương mại các sản phẩm công nghệ và sáng tạo.

Theo WIPO, Việt Nam tiếp tục đứng thứ nhất thế giới về tỷ trọng xuất khẩu công nghệ cao trong tổng thương mại và tỷ trọng xuất khẩu hàng hóa sáng tạo trong tổng thương mại. Việt Nam cũng đứng thứ ba về tỷ trọng nhập khẩu công nghệ cao.

Một số chỉ số khác cũng nằm trong nhóm dẫn đầu thế giới, gồm tốc độ tăng năng suất lao động đứng thứ sáu và mức độ phát triển ứng dụng di động đứng thứ năm. WIPO cho rằng Việt Nam và Philippines đã tiến lên nhờ hội nhập sâu vào các mạng lưới sản xuất, dịch vụ quốc tế, trong đó Việt Nam có lợi thế rõ ở sản xuất và xuất khẩu công nghệ cao.

Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ ra khoảng cách giữa năng lực sản xuất, xuất khẩu với năng lực tạo ra tri thức trong nước. WIPO nhận định Việt Nam và Philippines cần chuyển dần sang các khâu có giá trị gia tăng cao hơn thông qua mở rộng năng lực nghiên cứu, sáng chế và tạo lập tri thức trong nước.

f9739f36-59ca-4157-bcff-89d3e6112b98

Việt Nam thăng hạng trong Báo cáo GII 2026. Ảnh minh họa

Đầu vào còn nhiều điểm nghẽn 

Trái với nhóm đầu ra, thứ hạng đầu vào đổi mới sáng tạo của Việt Nam giảm từ 50 xuống 54.

Các trụ cột thể chế, nguồn nhân lực và nghiên cứu, cơ sở hạ tầng và trình độ phát triển của doanh nghiệp đều có những thay đổi theo hướng giảm thứ hạng. Đáng chú ý, nguồn nhân lực và nghiên cứu đứng thứ 79, thể chế thứ 64, cơ sở hạ tầng thứ 59 và trình độ phát triển của doanh nghiệp thứ 48.

Những chỉ số liên quan đến giáo dục, nghiên cứu và nguồn nhân lực chất lượng cao tiếp tục là điểm cần cải thiện. Chi cho giáo dục theo GDP đứng thứ 112, lao động có kiến thức trong khu vực doanh nghiệp đứng thứ 85. WIPO cũng cho biết Việt Nam vẫn thấp hơn mức trung vị của nhóm thu nhập trung bình về một số chỉ số liên quan đến bài báo khoa học và bằng sáng chế PCT.

Khả năng hấp thụ và tạo ra tri thức cũng là một thách thức. Nhóm chỉ số về sản xuất tri thức và công nghệ chưa tương xứng với thế mạnh về sản xuất, xuất khẩu công nghệ cao. Đây là một trong những vấn đề WIPO lưu ý đối với các nền kinh tế đang vươn lên trong nhóm thu nhập trung bình.

vvvvvvvvvvvv-17906909460861894233803

 Bảng xếp hạng chỉ số đổi mới sáng tạo toàn cầu năm 2026. Ảnh: WIPO

Doanh nghiệp giữ vai trò then chốt

Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân cho rằng việc đầu ra đổi mới sáng tạo của Việt Nam tăng hai bậc là kết quả đáng ghi nhận. Theo Bộ trưởng, kết quả này gắn với việc tăng nguồn lực đầu tư cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; quá trình hoàn thiện chính sách, pháp luật và sự tham gia ngày càng rõ hơn của Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học.

Ông Vũ Hải Quân nhấn mạnh, trong giai đoạn tới, Việt Nam cần tiếp tục nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nhân lực trình độ cao cho các ngành công nghệ chiến lược; đẩy mạnh công bố khoa học quốc tế và gia tăng số lượng bằng sáng chế.

Đặc biệt, Bộ trưởng nhấn mạnh vai trò của doanh nghiệp trong nghiên cứu và phát triển. Doanh nghiệp cần tăng đầu tư cả về tài chính và nhân lực cho đổi mới sáng tạo, từng bước đưa công nghệ và chuyển đổi số vào hoạt động sản xuất, kinh doanh, qua đó nâng cao chất lượng sản phẩm, gia tăng giá trị và năng suất lao động.

Việc ông Vũ Hải Quân giữ cương vị Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ nhiệm kỳ 2026-2031 cũng được xác nhận trong danh sách thành viên Chính phủ do Cổng Thông tin điện tử Chính phủ công bố.

1

 Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ

Hướng tới nhóm 40 vào năm 2030

Kết quả GII 2026 cho thấy Việt Nam đang có thế mạnh rõ rệt ở khả năng chuyển các lợi thế sản xuất, thương mại và thị trường thành đầu ra đổi mới sáng tạo. Tuy nhiên, WIPO đồng thời lưu ý rằng để tiếp tục tiến lên, các nền kinh tế như Việt Nam cần củng cố chiều sâu của hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, đặc biệt ở nghiên cứu, giáo dục đại học, nghiên cứu và phát triển của doanh nghiệp, sáng chế và liên kết giữa viện, trường với doanh nghiệp.

Theo định hướng của Việt Nam, mục tiêu đến năm 2030 là đưa GII vào nhóm 40 quốc gia dẫn đầu thế giới, trong khi Nghị quyết 57 đặt mục tiêu đến năm 2045 Việt Nam thuộc nhóm 30 quốc gia dẫn đầu về đổi mới sáng tạo.

Để tiến tới các mục tiêu này, Bộ Khoa học và Công nghệ xác định tiếp tục hoàn thiện thể chế, tăng đầu tư cho nghiên cứu và phát triển, thu hút các tập đoàn quốc tế xây dựng trung tâm R&D, mở rộng đầu tư vào công nghệ cao và công nghệ chiến lược, đồng thời nâng cao chất lượng nguồn nhân lực và tăng cường liên kết giữa viện nghiên cứu, trường đại học với doanh nghiệp.

GII 2026 vì vậy cho thấy một bức tranh hai chiều của đổi mới sáng tạo Việt Nam: năng lực tạo đầu ra, đặc biệt trong sản xuất, xuất khẩu công nghệ cao và hàng hóa sáng tạo, tiếp tục là điểm nổi bật; trong khi nền tảng về nhân lực, nghiên cứu, tri thức và liên kết trong hệ sinh thái vẫn cần được củng cố để tạo ra tăng trưởng đổi mới sáng tạo bền vững hơn.

Quỳnh Trang

Tin khác

Khoa học Công nghệ 1 ngày trước
(SHTT) - Mới đây, General Motors (GM) được cấp bằng sáng chế cho hệ thống điều khiển xuất phát tự động, sử dụng camera nhận diện đèn tín hiệu tại đường đua drag, dự đoán thời điểm chuyển sang đèn xanh và phối hợp phanh, chân ga để giúp xe đua xuất phát chính xác, ổn định hơn.
Khoa học Công nghệ 2 ngày trước
(SHTT) - Lần đầu góp mặt trong bảng xếp hạng WDAIR năm 2026, Việt Nam đạt vị trí 37/70 nền kinh tế, đứng thứ 3 tại Đông Nam Á. Kết quả phản ánh những bước tiến trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo, quản trị số và chuyển đổi số quốc gia.
Khoa học Công nghệ 2 ngày trước
(SHTT) - Các nhà khoa học Trung Quốc đã làm lạnh một đám mây nguyên tử rubidi xuống 9,7 picokelvin trên Trạm vũ trụ Thiên Cung, xác lập mức nhiệt độ cực thấp chưa từng ghi nhận trong các thí nghiệm tương tự, mở ra triển vọng nghiên cứu sâu hơn về vật lý lượng tử và lực hấp dẫn.
Khoa học Công nghệ 2 ngày trước
(SHTT) - Công nghệ trí tuệ nhân tạo (AI) đang tạo ra những bước tiến đáng kể trong lĩnh vực khí tượng, giúp các chuyên gia nhận diện sớm nguy cơ hình thành xoáy thuận nhiệt đới, đồng thời đưa ra những dự đoán chính xác hơn về quỹ đạo và cường độ bão.
Khoa học Công nghệ 2 ngày trước
(SHTT) - Hãng xe Trung Quốc BYD vừa đăng ký bằng sáng chế kiểu dáng cho mẫu ô tô mini hai cửa, với sự tham gia của Giám đốc thiết kế Wolfgang Egger. Động thái này cho thấy hãng đang nghiên cứu khả năng mở rộng danh mục sản phẩm sang phân khúc xe cỡ nhỏ, dù chưa công bố kế hoạch sản xuất.