Theo thống kê từ Cục An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 – Bộ Công an), chỉ trong tám tháng đầu năm 2025, Việt Nam đã ghi nhận hơn 1.500 vụ lừa đảo, với tổng thiệt hại ước tính lên tới 1.660 tỷ đồng.

Thông tin này được ông Nguyễn Hữu Tuấn, Giám đốc Trung tâm Phát triển thương mại điện tử và Công nghệ số (Bộ Công Thương), công bố tại hội nghị “Ứng dụng định danh, xác thực của Bộ Công an để nâng cao an toàn trong hoạt động thương mại điện tử” diễn ra chiều 1/11/2025. Ông Tuấn nhấn mạnh rằng con số thiệt hại khổng lồ này cho thấy sự cần thiết phải triển khai các giải pháp toàn diện để đảm bảo an toàn và tin cậy cho giao dịch điện tử, qua đó củng cố niềm tin của người dân.

Được dự báo là một trong năm thị trường thương mại điện tử phát triển nhanh nhất thế giới với mức tăng trưởng 25,5% trong năm 2025 và chi tiêu bình quân 600 USD/người/năm, song hành với sự phát triển là gia tăng các rủi ro. Các hành vi gian lận ngày càng tinh vi, từ giả mạo cơ quan nhà nước, người thân, đến việc sử dụng công nghệ deepfake để chiếm đoạt tài sản, tập trung chủ yếu trong lĩnh vực tài chính và tiền ảo.

Trước thực trạng này, việc ứng dụng định danh và xác thực điện tử, điển hình là qua nền tảng VNeID của Bộ Công an, được xem là giải pháp then chốt. Bà Phạm Tuyết Trang, đại diện Trung tâm Nghiên cứu, Ứng dụng dữ liệu dân cư và Căn cước công dân (RAR – Bộ Công an), cho biết hệ thống đã đạt được những kết quả khả quan với hơn 42,6 triệu lượt xác thực, trong đó có 17,8 triệu lượt xác thực khuôn mặt, đồng thời triển khai thành công giải pháp VN AI Verify. Bà Trang khẳng định giải pháp định danh điện tử không chỉ giúp nâng cao chất lượng xác thực người dùng và giảm gian lận, mà còn tạo nền tảng cho các dịch vụ số an toàn và minh bạch.

Các doanh nghiệp lớn cũng đã nhanh chóng bắt tay vào ứng dụng giải pháp này. Bà Vũ Xuân Linh, Giám đốc Quan hệ đối tác chiến lược Shopee, chia sẻ sàn đã phối hợp với Cục C06 – Bộ Công an triển khai định danh toàn bộ người bán thông qua căn cước công dân gắn chip. Tính đến cuối tháng 10/2025, Shopee đã hoàn tất định danh 81% nhà bán hàng và đặt mục tiêu đạt 100% trong thời gian tới.

Tuy nhiên, giới chuyên gia cho rằng chỉ EKYC (Định danh điện tử) là chưa đủ. Ông Nguyễn Hoàng Tùng, Giám đốc VVN AI và Trusting Solution, chỉ ra rằng các hình thức lừa đảo vẫn còn tồn tại như lợi dụng dữ liệu định danh cũ để vay tiền online hoặc sử dụng lại kết quả xác thực trước đó. Do đó, ông Tùng khẳng định, việc bổ sung chữ ký số và giám sát liên tục là rất cần thiết. Đồng quan điểm, ông Vũ Văn Luật, Chủ tịch HĐQT Softdream, phân tích chữ ký số từ xa là công cụ gắn kết nền tảng công nghệ với khung pháp lý, giúp mọi giao dịch được xác thực, chống chối bỏ và đảm bảo toàn vẹn dữ liệu.

Hội nghị đã đi đến thống nhất về sự cần thiết của việc chung tay giữa các bộ, ngành và doanh nghiệp để hoàn thiện hệ sinh thái định danh, xác thực điện tử quốc gia, qua đó góp phần xây dựng môi trường thương mại điện tử minh bạch, bảo mật và lấy người dân làm trung tâm trong tiến trình chuyển đổi số.

Phạm Tuấn