Tại Hội thảo "Tăng cường hợp tác quốc tế trong bảo vệ bản quyền nội dung số", theo số liệu từ Công ty Cổ phần Truyền thông đa phương tiện Thủ Đô, có tới 80% hành vi vi phạm bản quyền diễn ra trên không gian mạng. Con số thiệt hại kinh tế cũng rất lớn, với ước tính Việt Nam đã mất khoảng 348 triệu USD trong các lĩnh vực truyền hình, phim và nhạc số chỉ riêng trong năm 2022. Con số này trên toàn cầu còn cao hơn nhiều, ước tính lên tới 65 tỷ USD vào năm 2023.

Cũng tại Hội thảo, ông Matthew Cheetham, Tổng Giám đốc Liên minh Chống Vi phạm Bản quyền (CAP) và Hiệp hội Công nghiệp Video Châu Á (AVIA), nhấn mạnh rằng hậu quả của vi phạm bản quyền không chỉ là tổn thất kinh tế. Các trang web lậu thường là "ổ chứa" phần mềm độc hại, từ đó tin tặc có thể dễ dàng xâm nhập thiết bị, đánh cắp thông tin cá nhân và tài khoản ngân hàng của người dùng.

"Hậu quả không chỉ là tổn thất kinh tế cho các nhà sáng tạo, doanh nghiệp và ngân sách nhà nước, mà còn đặt người dùng – đặc biệt là giới trẻ – trước nguy cơ bị lừa đảo, nhiễm mã độc và tiếp xúc với quảng cáo độc hại," ông Cheetham cho biết.

Một trong những nguyên nhân khiến tình trạng vi phạm bản quyền trở nên phức tạp là những lỗ hổng công nghệ nghiêm trọng trong các giải pháp bảo vệ bản quyền số (DRM). Ông Cheetham chỉ ra rằng các lỗ hổng trong những giải pháp DRM phổ biến do Microsoft và Google cung cấp đang tạo điều kiện cho tin tặc dễ dàng vượt qua hệ thống truyền thống. Hiện có tới 4,25 tỷ thiết bị và 2,65 tỷ trình duyệt trên toàn cầu không được bảo vệ đúng chuẩn. Điều này khiến cho ngay cả các nền tảng lớn đầu tư hàng triệu đô la vào DRM cũng vẫn có thể bị tin tặc "vô hiệu hóa".

Các nội dung có giá trị cao như các giải thể thao lớn, phim bom tấn hay nội dung độc quyền từ Netflix thường bị đánh cắp và phát lại chỉ sau vài giây khi xuất bản. Ông Cheetham cũng đề cập đến việc giả mạo địa chỉ IP, một thủ đoạn tinh vi, cho phép các đối tượng ở quốc gia này truy cập và phát lại nội dung từ quốc gia khác một cách khó kiểm soát.

Đối phó với những thách thức này, ông Matthew Cheetham khẳng định rằng giải pháp chặn website vi phạm bản quyền (site blocking) vẫn là một phương án hiệu quả. Nhiều quốc gia như Indonesia, Philippines, Singapore, và Malaysia đã áp dụng thành công, giảm đáng kể lượng truy cập lậu và thúc đẩy doanh thu hợp pháp. Giải pháp này không chỉ ngăn chặn hành vi vi phạm mà còn giúp định hướng lại thói quen của người dùng.

Tại Việt Nam, sự phối hợp giữa cơ quan chức năng, nhà cung cấp dịch vụ Internet (ISP) và các hiệp hội cũng đã mang lại những kết quả tích cực. Nhiều trang web lậu đã bị chặn và dần chuyển hướng người dùng sang các nền tảng hợp pháp. Tuy nhiên, ông Cheetham nhấn mạnh rằng đây chỉ là một phần của bức tranh toàn cảnh. Để giải quyết triệt để vấn đề, cần có một chiến lược tổng thể bao gồm: Tăng cường giáo dục nhận thức về bản quyền cho người dân; Nâng cao năng lực công nghệ chống vi phạm và xây dựng một môi trường pháp lý chặt chẽ hơn.

Việc giải quyết vấn đề vi phạm bản quyền không chỉ là trách nhiệm của các nhà cung cấp nội dung, mà còn cần sự chung tay của cả cộng đồng để bảo vệ người dùng và xây dựng một thị trường nội dung số lành mạnh.

Hương Mi