Tại cuộc họp báo thường kỳ của Bộ Khoa học và Công nghệ diễn ra ngày 29/4, đại diện Cục Viễn thông đã cung cấp cái nhìn toàn cảnh về chiến dịch chuẩn hóa thông tin thuê bao đang được triển khai rầm rộ trên quy mô toàn quốc. Dù đã có khoảng 60 triệu thuê bao hoàn tất việc xác thực thông tin chính chủ, song con số 34 triệu thuê bao chưa được đối soát qua ứng dụng VNeID đang đặt ra yêu cầu cấp bách về tiến độ thực hiện trong giai đoạn tới.

Thực tế, dữ liệu viễn thông tại Việt Nam đã trải qua hơn 30 năm hình thành và phát triển với tổng quy mô lên tới 120 triệu thuê bao. Tuy nhiên, sự phát triển nóng trong thời gian dài đã để lại những hệ lụy về sai lệch thông tin. Theo ông Nguyễn Anh Cương, Phó Cục trưởng Cục Viễn thông, quá trình rà soát diện rộng từ năm 2023 đã bóc tách được 17 triệu thông tin không chính xác, dẫn đến việc đình chỉ dịch vụ đối với 6 triệu thuê bao vi phạm. Đây được xem là bước "thanh lọc" mạnh tay để tạo nền tảng cho một cơ sở dữ liệu viễn thông minh bạch.

Điểm khác biệt mang tính đột phá trong đợt triển khai lần này là người dân được trao quyền chủ động cao hơn thông qua các công cụ kỹ thuật mới. Thay vì bị động chờ đợi thông báo, người dùng hiện có thể tự kiểm tra danh sách tất cả các số điện thoại đang đứng tên mình trên mọi nhà mạng. Sự kết nối trực tiếp với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư cho phép cá nhân dễ dàng xác nhận các số đang sử dụng, đồng thời từ chối hoặc yêu cầu thu hồi những số điện thoại bị đăng ký ngoài ý muốn hoặc đã thất lạc.

Việc chuẩn hóa thông tin không chỉ là trách nhiệm hành chính mà còn là giải pháp tự bảo vệ mình trước pháp luật. Chiếu theo Luật Viễn thông 2023, chủ thuê bao phải chịu trách nhiệm hoàn toàn đối với các số điện thoại đã xác nhận đứng tên. Việc rà soát kỹ lưỡng giúp người dân tránh khỏi những rủi ro pháp lý không đáng có nếu các thuê bao "vô danh" đứng tên họ bị lợi dụng vào mục đích xấu hoặc hành vi vi phạm trên không gian số.

Dù các quy định mới bắt đầu có hiệu lực từ ngày 15/4, song đây vẫn là giai đoạn khởi động kỹ thuật nhằm tạo bước đệm cho các doanh nghiệp viễn thông đồng bộ dữ liệu. Hiện tại, hơn 95 triệu thuê bao đã được đưa lên hệ thống tập trung. Cơ quan quản lý khẳng định quá trình đối chiếu sẽ tiếp tục được thực hiện liên tục cho đến ít nhất là ngày 15/6. Khoảng thời gian này được kỳ vọng là "cơ hội vàng" để người dân hoàn tất việc chuẩn hóa, hướng tới mục tiêu xây dựng một thị trường viễn thông sạch, hỗ trợ hiệu quả công tác ngăn chặn lừa đảo và SIM rác trong tương lai gần.

Phạm Tuấn