Tiến sĩ Đỗ Tuấn Đạt, Chủ tịch Công ty Vaccine và Sinh phẩm số 1 (VABIOTECH), Bộ Y tế cho biết: "Ngay từ cuối tháng 1 - thời điểm dịch bệnh bắt đầu bùng phát rất mạnh ở Vũ Hán, sau khi có trình tự gen từ các nhà khoa học Vũ Hán công bố, chúng tôi đã phối hợp với các nhà khoa học tại Đại học Bristol (Anh) để nghiên cứu vaccine Covid-19. Đối với việc việc phát triển vaccine, có nhiều lựa chọn khác nhau với các công nghệ như vector virus, tổng hợp gene DNA và RNA".

Vector virus là hệ thống được cài đặt một hoặc nhiều vùng gene mã hóa vùng kháng nguyên mong muốn. Khi tiêm chủng, kháng nguyên protein sẽ được biểu hiện tương tác với vật chủ để tạo ra đáp ứng miễn dịch phòng tác nhân đích gây bệnh. Bước đầu tiên, phải kiểm tra được đoạn gene mình đã cài đặt có tính kháng nguyên hay không.

"Chúng tôi đã sử dụng động vật, tức chuột để làm mô hình đánh giá đầu tiên, xem chuột có đáp ứng miễn dịch, có sinh kháng thể hay không. Từ đó, mới tiếp tục những bước nghiên cứu tiếp theo." - ông nói.

Sau 11 ngày tiêm thử trên chuột, TS Đỗ Tuấn Đạt cho biết, hiện tại  đàn chuột khỏe mạnh, tiếp tục theo dõi các đáp ứng miễn dịch trong giai đoạn 1. TS đánh giá: "Đây có thể nói là thành công bước đầu quá trình thử nghiệm vaccine Covid-19 của Việt Nam".

Trong 4-5 ngày tới, đàn chuột sẽ được lấy máu để đánh giá lần một. Công tác đánh giá lần hai sẽ được tiến hành vào 14 ngày tiếp theo.

"Dự tuyển vaccine" là vaccine ban đầu dùng để thử khả năng sinh kháng thể trên chuột. Khi kết quả thử trên chuột cho thấy kháng thể tốt, nhà nghiên cứu sẽ phát triển thành vaccine hoàn chỉnh hơn để thử nghiệm trên người.

Theo tiến sĩ Đạt, nguyên liệu để sản xuất vaccine là chủng mang vùng kháng nguyên (chất giúp cơ thể sản sinh kháng thể) đặc hiệu của nCoV, đã được thử nghiệm trên nhiều loài động vật và cho kết quả an toàn.

Sau khi thử nghiệm về khả năng đáp ứng miễn dịch, sinh kháng thể, nhà nghiên cứu tiếp tục phát triển vaccine hoàn chỉnh để đánh giá hiệu lực ngừa virus xâm nhập trên động vật. Quá trình này dự kiến mất từ 8 đến 9 tháng.

Bước cuối cùng và khó nhất là đánh giá vaccine khi tiêm thử nghiệm trên người.

"Những số liệu thử nghiệm trên động vật giúp ích rất nhiều khi chuẩn bị tiến hành thử nghiệm trên người", tiến sĩ Đạt nói.

Việt Nam là quốc gia được coi là có nền công nghiệp sản xuất vaccine, hiện các nhà sản xuất vaccine Việt Nam đã sản xuất được hầu hết các vaccine trong chương trình tiêm chủng mở rộng quốc gia, trong đó có những sản phẩm sản xuất theo công nghệ mới, chất lượng tốt. Việt Nam cũng đã sản xuất vaccine ngừa cúm mùa và cúm A/H1N1 đại dịch, đồng thời có thể xuất khẩu vaccine này. 

Hải Châu