“Chúng tôi không chỉ đào tạo kỹ sư mà còn đào tạo người dẫn dắt” – đó là tuyên ngôn giáo dục mà Phó Giáo sư Ali Al-Dulaimi mang theo trong hành trình đến Việt Nam. Hiện là Trưởng khoa Khoa học Máy tính & Công nghệ tại Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV), ông đang từng bước hiện thực hóa một mô hình giáo dục hiện đại, thực tiễn và bền vững, nhằm xây dựng thế hệ công nghệ trẻ sẵn sàng chinh phục những thách thức toàn cầu.

Có gần 25 năm kinh nghiệm giảng dạy, nghiên cứu và lãnh đạo học thuật tại các quốc gia như Canada, Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Phó Giáo sư Ali từng giữ nhiều vị trí quan trọng tại các trường đại học và doanh nghiệp công nghệ. Ông sở hữu bằng Tiến sĩ Kỹ thuật Điện & Máy tính tại Đại học Concordia (Canada) và từng là nghiên cứu sinh sau tiến sĩ tại Đại học Concordia và Đại học York. Dù có sự nghiệp đáng nể trong ngành kỹ thuật, ông lựa chọn gắn bó với giảng đường -  nơi ông cho rằng “mỗi nụ cười khi sinh viên hiểu ra vấn đề là một phần thưởng vô giá”.

Chính trải nghiệm tại những nền giáo dục phát triển khiến ông nhận ra sự cần thiết của tri thức đối với các quốc gia đang phát triển. Và đó là lý do ông chọn Việt Nam một nơi, theo ông, đang hội tụ nhiều điều kiện để bứt phá trong lĩnh vực giáo dục công nghệ. “Việc Chính phủ Việt Nam dành hơn 380 nghìn tỷ đồng trong năm 2024 cho giáo dục, đặc biệt là giáo dục đại học, cho thấy tầm nhìn chiến lược rất rõ ràng,” ông nhận định.

Tại BUV, Phó Giáo sư Ali đánh giá cao thế hệ sinh viên Việt Nam có tư duy logic, nền tảng toán học tốt và đặc biệt là tinh thần cầu tiến. Ông kể lại một trường hợp sinh viên năm ba được giao đề tài nghiên cứu lấy cảm hứng từ chính luận án tiến sĩ của ông. Kết quả không chỉ vượt kỳ vọng mà còn có tính cải tiến rõ rệt so với phương pháp ban đầu. “Tôi thực sự ấn tượng. Không chỉ nắm bắt được vấn đề, sinh viên này còn đi xa hơn bằng tư duy mới mẻ,” ông nói.

Nhiều sinh viên năm nhất, năm hai cũng chủ động xin tham gia các dự án nghiên cứu cùng ông – điều mà, theo ông, “không dễ thấy ở môi trường đại học quốc tế khác”. Sự chủ động, tinh thần học hỏi và khả năng tiếp cận công nghệ mới khiến ông tin rằng Việt Nam hoàn toàn có thể trở thành trung tâm công nghệ trong tương lai gần.

Tuy nhiên, bên cạnh niềm tin đó, Phó Giáo sư Ali cũng bày tỏ trăn trở lớn về định kiến giới trong lĩnh vực công nghệ tại Việt Nam. Ông cho biết, trong những năm đầu tại BUV, tỷ lệ nữ sinh trong ngành công nghệ chỉ chiếm khoảng 5%. Không ít trường hợp đáng tiếc xảy ra chỉ vì “phụ huynh không muốn con gái học công nghệ thông tin”.

“Tôi cho rằng đây là một định kiến đã lỗi thời. Phụ nữ có khả năng tư duy chi tiết, thấu cảm và sáng tạo – những yếu tố cực kỳ phù hợp với công nghệ hiện đại,” ông khẳng định. Chính vì thế, ông trực tiếp tham gia hàng trăm buổi phỏng vấn học bổng để tìm kiếm tài năng nữ trong ngành công nghệ. Một trường hợp khiến ông nhớ mãi là nữ sinh ứng tuyển ngành Đồ họa Game, được yêu cầu thiết kế poster với ba màu chủ đạo phù hợp cho… chính ông.

“Cô bé ấy không vội giải đề, mà hỏi tôi về độ tuổi. Sau đó em chọn xanh hải quân, vàng kim và trắng – ba màu có độ tương phản cao, dễ nhìn với người lớn tuổi và tạo cảm giác sang trọng. Đó là một tư duy thiết kế rất chuyên nghiệp và đầy tính nhân văn,” ông nhớ lại.

Từ những trăn trở và trải nghiệm ấy, Phó Giáo sư Ali đã sáng lập học bổng Tech Queens – học bổng công nghệ dành riêng cho nữ sinh. Ông kỳ vọng sáng kiến này không chỉ góp phần thu hẹp khoảng cách giới trong ngành công nghệ, mà còn thúc đẩy một thế hệ nữ lãnh đạo công nghệ có năng lực và khát vọng.

Không dừng lại ở đó, ông đang cùng BUV xây dựng một môi trường học tập gắn liền với thực tiễn và khuyến khích sáng tạo, đổi mới. Theo ông, một trong những điểm yếu của sinh viên Việt Nam là còn thiếu tư duy phản biện và kiến thức liên ngành - điều mà các hệ thống giáo dục phương Tây đặc biệt coi trọng.

Từ đó, ông cùng đội ngũ BUV thiết kế mô hình đào tạo kết hợp giữa nền tảng toán học mạnh mẽ của sinh viên Việt với triết lý đào tạo khai phóng chuẩn Anh Quốc. Sinh viên không chỉ học lý thuyết, mà còn được “chạm tay” vào công nghệ thực tiễn ngay trong chương trình học. Các phòng học, dự án và bài kiểm tra đều mang tính nghiên cứu, thực nghiệm. Sinh viên được khuyến khích đặt câu hỏi, phản biện và trình bày quan điểm cá nhân – những kỹ năng thiết yếu để phát triển trong lĩnh vực công nghệ đang thay đổi từng ngày.

Khoa Khoa học Máy tính & Công nghệ của BUV hiện đào tạo 5 chuyên ngành được săn đón toàn cầu: Khoa học Dữ liệu & AI, Kỹ thuật Phần mềm, Khoa học Máy tính, Thiết kế & Lập trình Game, và Đồ họa Game. Dưới sự lãnh đạo của Phó Giáo sư Ali, giáo trình được cập nhật liên tục theo xu hướng công nghệ và nhu cầu thị trường. Ông cũng là người tiên phong trong việc đưa nền tảng học tập Codio và các công cụ AI vào chương trình đào tạo.

“Chúng tôi không cấm sinh viên dùng AI, mà dạy họ cách sử dụng có trách nhiệm – như một công cụ hỗ trợ tư duy, giải quyết vấn đề và nâng cao năng suất,” ông chia sẻ.

Ở vị trí đầu tàu đào tạo công nghệ, Phó Giáo sư Ali không giấu tham vọng biến BUV thành một trung tâm đổi mới sáng tạo số hàng đầu tại Việt Nam – nơi sinh viên không chỉ đủ năng lực làm việc trong các tập đoàn lớn, mà còn đủ bản lĩnh để khởi nghiệp và dẫn dắt ngành công nghệ tương lai.

“Chúng tôi không chỉ đào tạo kỹ sư. Chúng tôi đào tạo người dẫn dắt – những nhà sáng tạo công nghệ Việt Nam mang tầm toàn cầu,” ông khẳng định.

PV