Chính quyền của Tổng thống Donald Trump đang tham gia vào cuộc tranh chấp pháp lý giữa OpenAI và The New York Times, trong đó ủng hộ lập luận của công ty phát triển ChatGPT trong một vụ kiện được theo dõi sát sao liên quan đến cách các công ty AI xây dựng công nghệ bằng việc tiếp nhận và xử lý hàng triệu bài báo.

Trong các tài liệu nộp lên tòa án hôm thứ Ba, Bộ Tư pháp Mỹ ủng hộ quan điểm của OpenAI rằng việc huấn luyện các mô hình AI bằng kho nội dung văn bản khổng lồ trên internet được bảo vệ theo học thuyết “sử dụng hợp lý” của luật bản quyền.

Bộ Tư pháp cho rằng “những khả năng sáng tạo và lợi ích công cộng” từ việc huấn luyện các mô hình ngôn ngữ lớn bằng những nội dung này “vượt xa mọi tác hại đối với cạnh tranh”.

Cơ quan này cũng cảnh báo rằng nếu tòa án đứng về phía The New York Times và các nhà xuất bản khác, những bên cho rằng cách làm của OpenAI vi phạm bản quyền, điều đó có thể cản trở “tiến bộ sáng tạo và khoa học, đồng thời làm suy giảm sự thịnh vượng và khả năng dịch chuyển kinh tế của nước Mỹ”.

Các luật sư Bộ Tư pháp viết rằng chính khả năng hỗ trợ con người, bao gồm cả những người làm việc trong các lĩnh vực sáng tạo, tạo ra sản phẩm và hoàn thành công việc là lý do khiến các mô hình AI đang nhanh chóng định hình lại nền kinh tế và an ninh quốc gia.

Theo Bộ Tư pháp, những lợi ích sáng tạo của AI cũng thường gắn với các lợi ích về an ninh quốc gia, bởi các mô hình này có thể giúp các quan chức an ninh phân tích và đưa ra suy luận từ những sự kiện thực tế không được bảo hộ bản quyền, chẳng hạn như các thông tin được truyền tải trong các bài viết của The New York Times.

The New York Times chỉ trích lập trường của Chính phủ Mỹ 

Vụ kiện và sự tham gia của Chính phủ Mỹ được xem là một phần trong làn sóng tranh chấp pháp lý về AI đang diễn ra trên khắp thế giới, đặc biệt trong những tháng gần đây, khi các bên chạy đua để bắt kịp sự phát triển nhanh chóng của các công cụ AI trong khoảng 5 năm qua.

Nhiều tranh chấp liên quan đến AI và các hoạt động của lĩnh vực này đang được đưa ra trước những tòa án vốn chưa có đầy đủ tiền lệ, thậm chí trong một số trường hợp còn thiếu cả ngôn ngữ pháp lý phù hợp để xử lý những vấn đề mới phát sinh.

The New York Times hôm thứ Tư cho biết chính quyền đang “đứng về phía một số ít công ty AI trị giá hàng nghìn tỷ USD, thay vì vô số nhà sáng tạo Mỹ có tác phẩm bị họ lấy cắp”.

Ông Graham James, người phát ngôn của tờ báo, cho rằng AI và các nhà sáng tạo hoàn toàn có thể cùng phát triển, nhưng các công ty AI phải trả tiền công bằng cho nội dung làm nên sản phẩm của họ, đúng theo yêu cầu của luật bản quyền.

Theo đại diện The New York Times, đề xuất của chính quyền cho phép các công ty sử dụng nội dung mà không cần xin phép hoặc trả thù lao sẽ làm suy yếu tính bền vững của nguồn nội dung do con người sáng tạo, vốn cần thiết cho một xã hội lành mạnh và cũng là nền tảng để AI hoạt động.

The New York Times lo ngại bị đe dọa nguồn thu 

The New York Times khởi kiện OpenAI vào năm 2023, cáo buộc công ty này đang đe dọa sinh kế của các nhà báo bằng cách sử dụng trái phép khối lượng tác phẩm có giá trị hàng tỷ USD.

Tờ báo cho rằng trong một số trường hợp, các hệ thống AI tạo sinh như ChatGPT có thể đưa ra nguyên văn nội dung của The New York Times khi người dùng yêu cầu thông tin.

Mối đe dọa đối với các cơ quan báo chí càng trở nên rõ ràng hơn vào năm 2024, khi Google đưa các bản tóm tắt do AI tạo ra lên đầu kết quả tìm kiếm trực tuyến. Điều này có thể làm giảm lượng truy cập vào các nguồn tin gốc và kéo theo nguy cơ sụt giảm doanh thu quảng cáo vốn phụ thuộc vào lượt người dùng nhấp vào liên kết.

Kể từ đó, The New York Times đã có thêm sự tham gia của nhiều tổ chức báo chí khác, trong đó có các tờ New York Daily News và Chicago Tribune thuộc MediaNews Group, nhà xuất bản truyền thông số Ziff Davis và tổ chức phi lợi nhuận Center for Investigative Reporting.

OpenAI cũng đang phải đối mặt với các vụ kiện do một số tác giả khởi xướng, trong đó có diễn viên hài Sarah Silverman, với cáo buộc sách của họ đã bị sử dụng để huấn luyện các mô hình AI của công ty mà không được cho phép.

Tuy nhiên, lập luận của The New York Times có điểm khác với các vụ kiện do tác giả sách khởi xướng. Trong đơn kiện ban đầu và đơn kiện sửa đổi được nộp vào đầu năm nay, tờ báo tập trung vào hành vi cạnh tranh không lành mạnh của những công ty bị cáo buộc tìm cách hưởng lợi từ khoản đầu tư khổng lồ của The New York Times vào hoạt động báo chí để xây dựng các sản phẩm có khả năng thay thế nội dung của tờ báo, mà không cần xin phép hoặc trả tiền.    

Quỳnh Trang