Rác thải không gian – hàng triệu mảnh vỡ từ các vệ tinh, tầng tên lửa đã hết nhiệm vụ – đang trở thành mối đe dọa nghiêm trọng cho các sứ mệnh vũ trụ. Để giải quyết vấn đề này, nhóm nghiên cứu tại Đại học Tokyo vừa công bố một bước đột phá: vệ tinh nano làm từ vật liệu sinh học tổng hợp có khả năng tự phân hủy sau khi hoàn thành nhiệm vụ.

Các vệ tinh nano thế hệ mới được chế tạo bằng polymer sinh học đặc biệt, kết hợp với các enzyme phân hủy được kích hoạt sau khi vệ tinh trở về tầng khí quyển thấp. Khi thời gian sử dụng kết thúc, các enzyme sẽ tự động phá vỡ cấu trúc polymer, biến vệ tinh thành các phân tử nhỏ vô hại với môi trường.

Điều đặc biệt là hệ thống này được lập trình thông minh: vệ tinh chỉ bắt đầu quá trình tự phân hủy sau khi xác định đúng vị trí quỹ đạo thấp – tránh gây nguy hiểm cho các vệ tinh đang hoạt động khác. Quá trình phân hủy diễn ra hoàn toàn tự động, không cần tín hiệu điều khiển từ Trái đất.

Các chuyên gia kỳ vọng, nếu áp dụng rộng rãi, công nghệ này sẽ giúp duy trì bầu trời sạch cho các thế hệ tiếp theo, đồng thời giảm thiểu nguy cơ va chạm giữa các vật thể không gian – một rủi ro đang gia tăng mạnh theo tốc độ phát triển của ngành vệ tinh thương mại.

Hiện tại, nhóm nghiên cứu đang thử nghiệm các nguyên mẫu vệ tinh nano tự hủy đầu tiên và dự kiến sẽ có chuyến phóng thử nghiệm vào cuối năm 2025.

Đức Tài