Giai đoạn 2016 - 2022, tỉnh Sóc Trăng (cũ) đã đạt được nhiều kết quả đáng chú ý trong việc xác lập và bảo hộ quyền sở hữu công nghiệp cho các sản phẩm đặc thù. Toàn tỉnh ghi nhận 733 đơn đăng ký, trong đó nhãn hiệu chiếm phần lớn với 694 đơn, và đã có 374 văn bằng được cấp. Đáng chú ý, số lượng sản phẩm mang nhãn hiệu gắn với địa danh tăng gấp 4,6 lần so với giai đoạn trước.

Nhiều sản phẩm tiêu biểu đã được bảo hộ thành công như Hành tím Vĩnh Châu (chỉ dẫn địa lý), Gạo thơm Sóc Trăng (nhãn hiệu chứng nhận), Bánh pía lạp xưởng Sóc Trăng (nhãn hiệu tập thể), cùng các loại trái cây đặc sản như bưởi Năm Roi Kế Thành hay vú sữa tím Trinh Phú. Đây là những minh chứng rõ nét cho tiềm năng phát triển dựa trên tài sản trí tuệ của địa phương.

Đáng ghi nhận, các doanh nghiệp tại khu vực Sóc Trăng (cũ) đã bắt đầu chú trọng đăng ký bảo hộ nhãn hiệu tại thị trường quốc tế như Mỹ, châu Âu và Hàn Quốc nhằm phục vụ chiến lược xuất khẩu. 

Từ thực tế đó cho thấy nhãn hiệu cộng đồng góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của sản phẩm địa phương. Khi được bảo hộ, các sản phẩm không chỉ khẳng định được nguồn gốc xuất xứ mà còn đáp ứng tốt hơn các tiêu chuẩn khắt khe của thị trường trong và ngoài nước. Đồng thời, hệ thống sở hữu trí tuệ (SHTT) còn giúp gia tăng giá trị sản phẩm, tạo lợi thế trong định vị thương hiệu và mở rộng thị trường tiêu thụ.

Bên cạnh đó, trong bối cảnh các nguồn lực truyền thống như tài nguyên thiên nhiên và lao động giá rẻ dần suy giảm, SHTT trở thành động lực quan trọng cho tăng trưởng dài hạn. Nhãn hiệu cộng đồng cũng góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa thông qua việc gắn kết sản phẩm với địa danh, nghề truyền thống và tri thức bản địa. Không chỉ mang ý nghĩa kinh tế, hoạt động này còn tạo ra tác động xã hội tích cực khi mở rộng cơ hội việc làm, nâng cao thu nhập cho người dân địa phương.

Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả đạt được, vẫn còn tồn tại những hạn chế. Hoạt động SHTT chưa thực sự trở thành động lực mạnh mẽ cho đổi mới sáng tạo; một số chỉ dẫn địa lý chưa phát huy hết giá trị; năng lực quản trị tài sản trí tuệ của các chủ thể còn hạn chế.

Theo NCS, Th.S Ngô Minh Tín, chủ nhiệm đề tài “Nâng cao năng lực quản lý, phát triển tài sản trí tuệ đối với sản phẩm cộng đồng (gắn với địa danh) trên địa bàn tỉnh Sóc Trăng”, để nhãn hiệu cộng đồng thực sự phát huy vai trò là đòn bẩy cho kinh tế địa phương, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Trước hết, cần nâng cao năng lực quản trị thông qua việc xây dựng tài liệu đào tạo chuyên sâu và tổ chức các lớp tập huấn cho các nhóm đối tượng liên quan.

Song song đó, việc ứng dụng nền tảng số trong quản lý và phát triển nhãn hiệu là xu hướng tất yếu, đặc biệt khi kết hợp với thương mại điện tử và hệ thống quản lý chuỗi sản xuất. Ngoài ra, cần hoàn thiện hệ thống nhận diện thương hiệu theo hướng chuyên nghiệp, đồng bộ trên nhiều nền tảng.

Một yếu tố không thể thiếu là thiết lập cơ chế kiểm soát chất lượng chặt chẽ nhằm đảm bảo uy tín và giá trị bền vững của sản phẩm. Cuối cùng, việc học hỏi kinh nghiệm quốc tế và liên kết vùng sẽ giúp địa phương nâng cao hiệu quả quản lý, đồng thời đo lường được tác động thông qua các chỉ số cụ thể như doanh số, phản hồi khách hàng và lợi ích xã hội.

Tân Nguyên