SoundPatrol, một công ty khởi nghiệp đến từ Đại học Stanford, đang phát triển “mô hình AI phân tích vân tay kỹ thuật số âm thanh – hình ảnh”, được cho là “một bước nhảy vọt so với các phương pháp phát hiện hiện tại”.

Sự hợp tác này được thực hiện trong bối cảnh các chủ sở hữu bản quyền phải đối mặt với ngày càng nhiều thách thức từ các công cụ AI tạo nhạc, vốn bị cáo buộc sử dụng trái phép tài liệu có bản quyền để huấn luyện mô hình. Một số vụ việc điển hình có thể nhắc đến bao gồm:  Hiệp hội Công nghiệp Ghi âm Hoa Kỳ (RIAA) đang theo đuổi các vụ kiện chống lại các startup AI như Udio và Suno. Gần đây, các hãng lớn cũng đã nộp đơn khiếu nại bổ sung chống lại Suno, cáo buộc công ty này thực hiện hành vi “rip-stream”- hành động sao chép, tải xuống nội dung trực tuyến (video, nhạc, hình ảnh...) từ các dịch vụ stream về máy tính để xem hoặc nghe offline, thường là một hành vi vi phạm bản quyền.

Khác với các công nghệ vân tay kỹ thuật số hiện nay vốn chỉ tìm kiếm những đoạn nhạc khớp chính xác, SoundPatrol cho biết công nghệ đang chờ cấp bằng sáng chế của họ còn có thể phát hiện các bản nhạc cover, remix và các tác phẩm phái sinh do AI tạo ra có dấu hiệu vi phạm bản quyền.

Theo thông cáo báo chí, công nghệ của SoundPatrol sử dụng các bộ xử lý chuyên dụng để nắm bắt và phân tích ngữ nghĩa âm nhạc, từ đó nhận diện sự hiện diện của các tác phẩm âm nhạc gốc do con người sáng tạo trong những nội dung âm nhạc được AI tạo ra, toàn phần hoặc một phần”.

Chủ tịch kiêm CEO UMG, Sir Lucian Grainge, cho biết: “Chúng tôi luôn tập trung vào việc khai thác AI - đưa ra thị trường những cơ hội thương mại và sáng tạo sẽ mang lại lợi ích cho nghệ sĩ của chúng tôi, đồng thời xây dựng những công cụ hiệu quả để bảo vệ họ. Mang đến các giải pháp hỗ trợ toàn ngành là trọng tâm trong mối quan hệ của chúng tôi với SoundPatrol, đơn vị cùng chia sẻ cam kết bảo vệ sự toàn vẹn sáng tạo và tác phẩm của nghệ sĩ.”

Dennis Kooker, Chủ tịch mảng Kinh doanh Số Toàn cầu tại Sony Music, khẳng định AI sẽ mang lại “cơ hội cho nghệ sĩ và nhà sáng tạo” khi được sử dụng đúng cách. 

“Chúng tôi cam kết trở thành lá cờ tiên phong trong bối cảnh mới đang phát triển này bằng cách bảo vệ tác phẩm của nghệ sĩ, đồng thời khám phá tiềm năng sáng tạo từ công nghệ. Sự hợp tác với SoundPatrol là để tôn trọng quyền lợi nghệ sĩ, nhằm xây dựng một hệ sinh thái bền vững và công bằng cho tất cả mọi người,” ông nói.

Công nghệ này có thể trở thành công cụ hữu ích cho các công ty âm nhạc đang theo đuổi hành động pháp lý chống lại các công ty AI mà họ tin rằng đã vi phạm pháp luật khi sử dụng nhạc có bản quyền để huấn luyện mô hình AI.

Các vụ kiện hiện nay chống lại công ty AI phần lớn dựa trên việc so sánh bản nhạc phổ hoặc lời bài hát để chứng minh nhạc do AI tạo ra đạo nhạc từ tác phẩm gốc. Dữ liệu từ SoundPatrol có thể củng cố các cáo buộc này bằng chứng cứ thuật toán. Nó cũng có thể giúp các chủ sở hữu bản quyền phát hiện các bản sao chép từ AI mà trước đó chưa từng được chú ý.

“SoundPatrol đã giải quyết vấn đề lâu dài về 'ăn cắp' sở hữu trí tuệ bằng cách tạo ra một phòng thí nghiệm tiên phong với công nghệ vân tay kỹ thuật số, có thể nhận diện mọi kênh truyền dẫn nội dung, dù độc lập hay pha trộn, theo thời gian thực,” ông Ovitz, Chủ tịch HĐQT SoundPatrol, cho biết.

“Đây là công nghệ lần đầu tiên được triển khai để bảo vệ tất cả chủ sở hữu bản quyền và nhà sáng tạo của mọi loại hình tài sản trí tuệ.”

 Ovitz cũng gọi đây là một “chiến thắng to lớn cho toàn thể nghệ sĩ trong vũ trụ sáng tạo”.

“Nếu chúng ta từ bỏ bản quyền, chúng ta sẽ tước đi quyền sở hữu tác phẩm khỏi nghệ sĩ,” ông De Brouwer – CEO của SoundPatrol – nhận định.

“Việc chủ động đưa các bộ xử lý chuyên dụng tích hợp công nghệ vân tay kỹ thuật số này vào hạ tầng phát trực tuyến (streaming) là bắt buộc, để chủ sở hữu có thể duy trì quyền kiểm soát, tính xác thực và khả năng thương mại hóa tài sản trí tuệ của họ trong kỷ nguyên AI tạo sinh.”

 Thái An