Công nghệ hiện đại không chỉ giúp tối ưu hóa quy trình nghiệp vụ, mà còn mở ra cách tiếp cận hoàn toàn mới trong kiểm soát rủi ro, đánh giá chính sách và xây dựng hệ thống quản trị tuân thủ theo hướng khoa học, minh bạch và dựa trên dữ liệu. Đối với những lĩnh vực có tính “cốt lõi quản trị” như tham mưu cơ chế, chính sách, công nghệ số càng thể hiện vai trò quan trọng khi khối lượng văn bản lớn, phạm vi điều chỉnh rộng và yêu cầu thống nhất, đồng bộ ngày càng cao trong toàn hệ thống ngân hàng.

Tại buổi làm việc ngày 23/10/2025 với Ủy ban Chính sách, Chủ tịch Hội đồng thành viên Agribank đã đưa ra Kết luận, trong đó giao Ủy ban Chính sách: “Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và phân tích dữ liệu lớn (Big Data) để tự động tra cứu, so sánh, phát hiện chồng chéo hoặc rủi ro trong hệ thống cơ chế, chính sách”. Đây là định hướng có tính chiến lược, phù hợp xu thế quản trị ngân hàng hiện đại và được xác định là giải pháp quan trọng để Ủy ban Chính sách từng bước nâng cao năng lực tham mưu, hỗ trợ Hội đồng thành viên trong điều hành và đảm bảo tính thống nhất của hệ thống quy định nội bộ trong giai đoạn tới.

Với hệ thống cơ chế, quy định, quy trình nghiệp vụ của Agribank ngày càng tăng về số lượng và mức độ phức tạp, trong khi việc rà soát thủ công hiện nay khó tránh khỏi những hạn chế về thời gian, khối lượng, nguồn lực và khả năng phát hiện các điểm chồng chéo hoặc mâu thuẫn tiềm ẩn. Chính vì vậy, Ủy ban Chính sách được yêu cầu chủ động tiếp cận công nghệ mới để xây dựng một phương thức kiểm soát chính sách dựa trên cơ sở dữ liệu, ứng dụng các mô hình phân tích thông minh nhằm nâng cao chất lượng đánh giá và giảm thiểu rủi ro trong ban hành, sửa đổi và vận hành quy định nội bộ.

Việc nghiên cứu ứng dụng AI, đặc biệt là công nghệ xử lý ngôn ngữ tự nhiên sẽ cho phép hệ thống “hiểu” nội dung văn bản, tự động đối chiếu các điều khoản và nhận diện những điểm không nhất quán về phạm vi điều chỉnh. Đồng thời, Big Data cung cấp nền tảng tổng hợp và phân tích dữ liệu lớn, giúp theo dõi lịch sử thay đổi của văn bản, xác định xu hướng điều chỉnh và đánh giá tác động theo thời gian thực. Khi được triển khai, hệ thống AI, Big Data sẽ đóng vai trò như một “trợ lý phân tích chính sách thông minh”, hỗ trợ Ủy ban Chính sách không chỉ trong tra cứu, rà soát mà còn trong dự báo rủi ro, kiến nghị sửa đổi và tham mưu chiến lược.

Định hướng cho thấy bước chuyển mạnh mẽ từ phương thức tham mưu truyền thống sang mô hình tham mưu hiện đại, dựa trên dữ liệu và công nghệ. Đây là hướng tiếp cận phù hợp thông lệ quốc tế, giúp Ủy ban Chính sách chuyển từ xử lý thủ công sang tự động hóa, từ tiếp cận phản ứng sang chủ động dự báo, từ đánh giá định tính sang phân tích định lượng. Khi công nghệ được ứng dụng đồng bộ và hiệu quả, chất lượng thẩm định sẽ được nâng cao, thời gian xử lý được rút ngắn và hệ thống văn bản nội bộ sẽ ngày càng tinh gọn, thống nhất, minh bạch hơn.

Trong thời gian tới, theo định hướng của Chủ tịch Hội đồng thành viên, Ủy ban Chính sách sẽ xây dựng lộ trình nghiên cứu và đề xuất mô hình triển khai khả thi, thận trọng và có kiểm soát. Có thể trọng tâm giai đoạn đầu là xây dựng kho dữ liệu văn bản chuẩn hóa và khung tiêu chuẩn dữ liệu làm nền cho AI, đồng thời khảo sát, lựa chọn công nghệ xử lý ngôn ngữ phù hợp đặc thù thuật ngữ ngành ngân hàng. Trên cơ sở đó, có thể đề xuất thí điểm phạm vi hẹp, chẳng hạn một nhóm quy chế, quy định, quy trình trọng yếu, đo lường các chỉ số về độ chính xác phát hiện chồng chéo, tốc độ tra cứu, thời gian thẩm định rồi dần mở rộng quy mô. Song song, công tác bảo mật, an toàn thông tin và phân quyền truy cập cần được đặt lên hàng đầu, bảo đảm dữ liệu chính sách được quản trị theo chuẩn mực, đáp ứng quy định của pháp luật và yêu cầu nội bộ.

Việc triển khai thận trọng nhưng quyết liệt sẽ là chìa khóa để bảo đảm tính khả thi, tính an toàn, cũng như hiệu quả của giải pháp trong thực tế. Kỳ vọng của giải pháp không chỉ dừng ở việc tìm nhanh, so sánh đúng, mà rộng hơn là nâng tầm chất lượng tham mưu cho Hội đồng thành viên: báo cáo thẩm định có cơ sở dữ liệu rõ ràng, kiến nghị điều chỉnh chính sách dựa trên bằng chứng, rủi ro được nhìn thấy từ sớm và được lượng hóa mức độ; quy trình soạn thảo - rà soát - ban hành được chuẩn hóa, giảm phụ thuộc vào thao tác thủ công. 

Với tầm nhìn phát triển chiến lược và yêu cầu nâng cao chất lượng tham mưu, việc Ủy ban Chính sách nghiên cứu ứng dụng AI và Big Data theo Kết luận của Chủ tịch Hội đồng thành viên được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng quan trọng cho một hệ thống cơ chế chính sách hiện đại, nhất quán và thích ứng tốt với sự thay đổi nhanh chóng của môi trường pháp lý và thị trường tài chính - ngân hàng. Đây sẽ là bước tiến quan trọng góp phần nâng cao năng lực quản trị, hoàn thiện cơ chế điều hành và thúc đẩy Agribank phát triển bền vững trong thời kỳ chuyển đổi số. 

Trên cơ sở định hướng rõ ràng đó, Ủy ban Chính sách đang đứng trước cơ hội tạo ra bước đột phá về phương thức làm việc, khẳng định vai trò “bộ phận tham mưu chiến lược” trong kiến tạo hệ thống cơ chế chính sách minh bạch, tinh gọn và linh hoạt. Dù giải pháp mới ở giai đoạn nghiên cứu, việc chuẩn bị kỹ lưỡng về dữ liệu, công nghệ và quy trình sẽ là chìa khóa để AI, Big Data phát huy hiệu quả khi được triển khai, góp phần củng cố nền tảng quản trị hiện đại và đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của Agribank trong kỷ nguyên số.

Nguyễn Thị Gấm - Ủy Ban Chính sách