Những mô hình thí điểm thành công tại Hải Phòng thời gian qua là minh chứng rõ nét cho thấy công nghệ số đang rút ngắn khoảng cách giữa chính quyền và nhân dân, đồng thời tối ưu hóa hiệu quả công việc trong kỷ nguyên mới.

Công cụ hỗ trợ đắc lực

Đầu tháng 1/2026, Công an phường Gia Viên triển khai thí điểm hệ thống camera AI tại các phòng giao dịch ngân hàng, cơ sở kinh doanh vàng bạc, đá quý trên địa bàn. Tại trụ sở một chi nhánh ngân hàng trên phố Lạch Tray, hệ thống camera AI được lắp đặt đồng bộ tại các vị trí trọng yếu như sảnh giao dịch, khu vực ATM, kho quỹ, lối ra vào…

Khác với camera an ninh thông thường, camera AI được tích hợp công nghệ nhận diện khuôn mặt, phân tích hành vi và có khả năng tự động gửi cảnh báo cho Công an phường khi phát hiện dấu hiệu bất thường.

Hệ thống này được cài đặt nhiều mức cảnh báo khác nhau: từ việc phát hiện người đeo khẩu trang, đội mũ che kín mặt và phát cảnh báo bằng giọng nói, cho đến việc tự động nhận diện, chụp ảnh và gửi tín hiệu về trung tâm chỉ huy khi phát hiện người mang theo vũ khí thô sơ.

Đặc biệt, dữ liệu từ camera được liên thông trực tiếp với trung tâm chỉ huy công an phường. Khi có tình huống khẩn cấp, hình ảnh, thông tin được truyền ngay về trung tâm để lực lượng chức năng kịp thời triển khai phương án xử lý.

Đại diện lãnh đạo Công an phường Gia Viên cho biết, xuất phát từ yêu cầu thực tiễn, đơn vị xác định công tác phòng ngừa phải đi trước một bước.

“Chủ động nắm bắt tình hình, triển khai biện pháp phòng ngừa, xử lý tình huống phát sinh, lấy công nghệ làm công cụ hỗ trợ đắc lực là hướng đi tất yếu. Việc ứng dụng AI bước đầu cho thấy hiệu quả rõ rệt trong nâng cao chất lượng bảo đảm an ninh trật tự trên địa bàn”, lãnh đạo này nhấn mạnh.

Ở lĩnh vực văn hóa - tuyên truyền, AI cũng đang mở ra cách làm mới. Tại Đoàn Thanh niên xã An Thành, cán bộ đoàn chủ động ứng dụng AI trong xây dựng kịch bản, viết và biên tập bản tin tuyên truyền pháp luật, thông tin sự kiện trên fanpage của đoàn.

Từ tháng 1/2026, đơn vị sử dụng AI để sản xuất bản tin với biên tập viên ảo. Biên tập viên này được tạo tự động trên máy tính, mô phỏng khẩu hình, biểu cảm khuôn mặt, ngôn ngữ hình thể và phong cách dẫn chương trình của người thật dựa trên các thuật toán học máy.

Chị Trần Thị Mai, Bí thư Đoàn Thanh niên xã An Thành cho biết: “Từ khi ứng dụng AI, nhiều việc trở nên dễ dàng, nhanh hơn, sinh động hơn so với trước. AI như một trợ lý đắc lực, rất hữu ích trong công tác tuyên truyền hoạt động đoàn”. Nhờ đó, nội dung truyền thông được cập nhật kịp thời, hấp dẫn hơn, thu hút đông đảo đoàn viên, thanh niên tương tác.

Chủ động tiếp cận, sử dụng các dịch vụ số

Không chỉ trong lĩnh vực an ninh, văn hóa, tuyên truyền, AI còn được nhiều địa phương ứng dụng mạnh mẽ trong cải cách hành chính. Tháng 9/2025, UBND xã Tân Minh phối hợp VNPT ra mắt phần mềm “Trợ lý ảo xã Tân Minh” hoạt động trên nền tảng AI.

Khi cần làm thủ tục đăng ký khai sinh trực tuyến cho con, anh Bùi Văn Hùng (xã Tân Minh) chỉ cần truy cập tài khoản Zalo “UBND xã Tân Minh thành phố Hải Phòng”, chọn mục “Trợ lý ảo xã Tân Minh” và đặt câu hỏi. Chỉ sau vài giây, anh nhận được hướng dẫn đầy đủ về hồ sơ, cơ quan tiếp nhận, thời gian giải quyết. “Trước đây, mỗi khi cần làm thủ tục, tôi phải đến UBND xã hỏi trực tiếp. Nay chỉ cần vài thao tác trên điện thoại đã có đủ thông tin. Trợ lý ảo phản hồi nhanh, chính xác, giúp tôi tiết kiệm rất nhiều thời gian”, anh Hùng cho hay.

Theo Chủ tịch UBND xã Tân Minh, chatbot được thiết kế tự động phân tích yêu cầu của người dùng và cung cấp thông tin phù hợp. Người dân chỉ cần nhập nội dung như làm giấy khai sinh, đăng ký thường trú… hệ thống sẽ trả lời ngay kèm hướng dẫn chi tiết. Không chỉ hỗ trợ người dân, công cụ này còn giúp cán bộ tra cứu nhanh văn bản, số liệu; soạn thảo dự thảo văn bản, báo cáo, tin phát thanh, nội dung tuyên truyền.

“Trợ lý ảo góp phần giảm tải cho bộ phận một cửa, nâng cao tính minh bạch, công khai và tạo kênh tương tác thân thiện, thuận tiện giữa chính quyền và người dân”, ông Nhanh đánh giá.

Thực tế cho thấy, tại một số cơ sở giáo dục, AI cũng đang được sử dụng để hỗ trợ xây dựng bài giảng, thiết kế học liệu số, phân tích kết quả học tập.

Trong lĩnh vực y tế, các phần mềm ứng dụng AI hỗ trợ sàng lọc, phân tích dữ liệu khám, chữa bệnh, từng bước nâng cao chất lượng phục vụ người dân.

Cô giáo Đỗ Khánh Linh, Trường THCS Nam Hà (phường Kiến An) cho biết việc ứng dụng công nghệ thông tin, AI và các thiết bị số trong dạy học đã trở thành hoạt động quen thuộc của nhiều giáo viên trong trường.

Cô Linh cũng linh hoạt sử dụng các phần mềm như Kahoot, iMindMap, Xmind và ChatGPT vào giảng dạy môn hình học. Nhờ áp dụng các công cụ này, bài học trở nên trực quan, sinh động hơn và giúp học sinh hứng thú, tích cực học tập.

Theo ông Đào Văn Thắng, Phó Giám đốc Trung tâm Công nghệ và Truyền thông (Sở Khoa học và Công nghệ), ứng dụng AI tại các cơ quan, đơn vị trên địa bàn thành phố không còn là khái niệm mới.

Từ bảo đảm an ninh trật tự, cải cách hành chính đến tuyên truyền, giáo dục, AI từng bước trở thành công cụ hỗ trợ đắc lực, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý, phục vụ người dân ngày càng tốt hơn.

Qua các mô hình triển khai cho thấy AI giúp rút ngắn thời gian xử lý công việc, tăng tính chính xác, giảm áp lực cho cán bộ, công chức; đồng thời nâng cao chất lượng phục vụ người dân, doanh nghiệp.

Cũng theo ông Thắng, để AI thực sự phát huy hiệu quả, cần có lộ trình triển khai bài bản, gắn với đào tạo, bồi dưỡng cán bộ; hoàn thiện cơ chế, quy định về quản lý, khai thác dữ liệu; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền để người dân tin tưởng, chủ động tiếp cận và sử dụng các dịch vụ số.

Hà Vy