Bộ Tư pháp Hoa Kỳ mới đây đã đưa ra một động thái mạnh mẽ khi đề xuất rằng Google có thể bị buộc phải chia tách một số bộ phận kinh doanh cốt lõi như Chrome và Android.

Theo Bộ Tư pháp Hoa Kỳ, những bộ phận này đã được Google sử dụng để duy trì vị thế độc quyền bất hợp pháp trong lĩnh vực tìm kiếm trực tuyến. Đây là một bước ngoặt quan trọng trong cuộc chiến pháp lý đang diễn ra và kết quả cuối cùng có thể định hình lại toàn bộ ngành công nghiệp công nghệ.

Cụ thể, Bộ Tư pháp Hoa Kỳ đã đề xuất một loạt các biện pháp nhằm kiềm chế sức mạnh của Google. Theo đó, Google có thể bị cấm thu thập dữ liệu cá nhân nhạy cảm của người dùng, buộc phải chia sẻ công cụ tìm kiếm và chỉ mục với các đối thủ cạnh tranh, đồng thời bị hạn chế trong việc sử dụng nội dung của các trang web khác để phát triển trí tuệ nhân tạo. Thậm chí, Google còn có thể phải báo cáo hoạt động của mình cho một ủy ban kỹ thuật được thành lập bởi tòa án.

Các biện pháp khắc phục nguy cơ tiềm ẩn do Bộ Tư pháp Hoa Kỳ đề xuất đối với Google đang gây ra những hậu quả nghiêm trọng. Các nhà đầu tư đã bày tỏ sự lo ngại của họ bằng cách bán tháo cổ phiếu Alphabet, công ty mẹ của Google. Điều này cho thấy thị trường đang đánh giá cao rủi ro mà các biện pháp này có thể gây ra cho hoạt động kinh doanh của Google.

Gil Luria, một nhà phân tích ngành phần mềm kỳ cựu tại D.A. Davidson, đã đưa ra một nhận định sắc sảo về các biện pháp khắc phục mà Bộ Tư pháp đề xuất. Ông cho rằng các biện pháp này như một “cú đánh” vào trung tâm của mô hình kinh doanh đã làm nên tên tuổi của Google. Luria tin rằng điều này sẽ làm giảm doanh thu của Google và tạo điều kiện cho sự phát triển của các đối thủ cạnh tranh.

Ông Luria nhận định: “Các biện pháp khắc phục được đề xuất đặt Google vào một tình huống tiến thoái lưỡng nan: hoặc chia sẻ toàn bộ dữ liệu mà họ đã thu thập, hoặc ngừng thu thập dữ liệu hoàn toàn. Nếu chọn phương án đầu tiên, Google sẽ phải đối mặt với nguy cơ củng cố vị thế cho các đối thủ cạnh tranh. Tuy nhiên, nếu chọn phương án thứ hai, họ có thể đánh mất một lợi thế cạnh tranh quan trọng”.

Các chuyên gia lo ngại rằng những biện pháp khắc phục liên quan đến AI có thể khiến Google càng thêm khó khăn trong cuộc cạnh tranh khốc liệt với các startup như OpenAI (nhà phát triển ChatGPT) và Perplexity. Áp lực từ những đối thủ này, kết hợp với các quy định mới, có thể làm gián đoạn hoạt động kinh doanh hiện tại của Google.

Tương lai của Google đang trở nên mờ mịt hơn bao giờ hết. Theo eMarketer, thị phần quảng cáo tìm kiếm của Google tại Mỹ sắp chạm đáy, giảm xuống dưới 50% vào năm 2025. Trong khi đó, các biện pháp khắc phục pháp lý đang khiến "gã khổng lồ" này càng thêm bất lợi trong cuộc đua AI. Như nhà phân tích Mark Shmulik đã nhận định, Google đang phải đối mặt với một cuộc chiến không cân sức.

Cuộc khủng hoảng của Google đang mở ra cơ hội cho các đối thủ cạnh tranh. Với việc thị phần quảng cáo giảm sút và các biện pháp pháp lý gây cản trở, Google đang mất dần vị thế thống trị. Các công ty như DuckDuckGo, Microsoft Bing, Meta và Amazon có thể tận dụng tình hình này để tăng cường vị thế trên thị trường.

Mặc dù Bộ Tư pháp Hoa Kỳ đã đưa ra những biện pháp khắc phục mạnh mẽ nhằm hạn chế quyền lực của Google, nhiều nhà quan sát vẫn tỏ ra hoài nghi về khả năng thực thi của các biện pháp này. Đây được xem là nỗ lực chống độc quyền lớn nhất kể từ vụ kiện Microsoft vào năm 1999.

Adam Kovacevich, người đứng đầu Phòng Tiến bộ, đã ví các biện pháp khắc phục của Bộ Tư pháp như việc “ném mì spaghetti vào tường”. Ông cho rằng Bộ Tư pháp đang đưa ra quá nhiều biện pháp khắc phục một cách tùy tiện, mà chưa có căn cứ pháp lý rõ ràng. Mặc dù các rủi ro pháp lý đang treo lơ lửng trên đầu Google, các nhà đầu tư dường như không quá lo lắng về khả năng công ty bị chia tách. Russ Mould, giám đốc đầu tư tại AJ Bell, cho biết thị trường đã phần nào định giá cho rủi ro này.

Hoàng Kim