Liên tiếp những cảnh báo từ các tranh chấp bản quyền

Đầu tháng 6/2026, cộng đồng sáng tạo và giới kinh doanh trực tuyến đặc biệt quan tâm đến vụ việc giữa thương hiệu thời trang Coolmate và Tao Creative Studio liên quan đến quyền tác giả đối với tác phẩm “Happy Uncles”.

Sự việc được công khai sau khi Tao Creative Studio, một thương hiệu sáng tạo có trụ sở tại Đà Nẵng, lên tiếng phản ánh việc tác phẩm của mình bị sử dụng trên dòng sản phẩm áo thun thương mại của Coolmate mà chưa có bất kỳ thỏa thuận hay sự cho phép nào từ tác giả.

Theo chia sẻ từ phía Tao Creative Studio, tác phẩm không chỉ bị sử dụng cho mục đích kinh doanh mà còn bị loại bỏ chữ ký tác giả trước khi được in trên sản phẩm và bày bán tại trung tâm thương mại.

Thay vì ngay lập tức tạo áp lực dư luận trên mạng xã hội, Tao Creative Studio cho biết đã lựa chọn gửi email chính thức để yêu cầu giải trình và tạo cơ hội cho doanh nghiệp làm rõ nguyên nhân sự việc.

Ngay sau đó, ông Phạm Chí Nhu, CEO Coolmate, đã trực tiếp công khai xin lỗi dưới bài đăng của Tao Creative Studio và thừa nhận sai sót thuộc về phía doanh nghiệp.

Theo thông báo chính thức từ Công ty TNHH Fastech Asia, đơn vị sở hữu thương hiệu Coolmate, quá trình kiểm tra nội bộ xác định sai sót phát sinh trong quá trình phát triển sản phẩm. Doanh nghiệp cho biết sản phẩm chỉ được phân phối tại ba địa điểm gồm một trung tâm thương mại tại Huế và hai trung tâm thương mại tại Hà Nội, với tổng số lượng sản xuất 1.138 chiếc, giá bán lẻ 199.000 đồng mỗi sản phẩm.

Ngay sau khi tiếp nhận phản ánh, toàn bộ số sản phẩm còn lại đã được tạm dừng kinh doanh để phục vụ công tác rà soát và xử lý.

Từ đối đầu đến hòa giải trên tinh thần tôn trọng quyền tác giả

Điểm đáng chú ý trong vụ việc là cách thức xử lý của các bên sau khi tranh chấp phát sinh.

Coolmate công khai thừa nhận trách nhiệm, gửi lời xin lỗi tới tác giả và chủ động đề xuất phương án khắc phục. Trong khi đó, Tao Creative Studio ghi nhận thiện chí của doanh nghiệp nhưng vẫn khẳng định đây là hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ nghiêm trọng cần được làm rõ trách nhiệm.

Theo cập nhật mới nhất từ Coolmate, các bên đã hoàn tất quá trình làm việc, đạt được thỏa thuận hòa giải thông qua các văn bản xác nhận bằng email và dự kiến sẽ ký kết hợp đồng hợp tác bản quyền sản phẩm trong thời gian tới.

Đáng chú ý, phía Tao Creative Studio được cho là đã đồng ý chấm dứt các khiếu nại liên quan đến vụ việc và cho phép Coolmate tiếp tục kinh doanh sản phẩm sau khi các vấn đề bản quyền được giải quyết.

Diễn biến này cho thấy tranh chấp sở hữu trí tuệ không nhất thiết phải kết thúc bằng các vụ kiện kéo dài. Nếu doanh nghiệp có thiện chí, minh bạch và tôn trọng quyền của chủ sở hữu, nhiều vụ việc hoàn toàn có thể được xử lý trên cơ sở đối thoại và hợp tác.

Mirage Saigon và bài học từ việc 'sài chùa' các thiết kế của Tòhe

Trước vụ việc của Coolmate và Tao Creative Studio, vào đầu tháng 3 năm nay, các diễn đàn của cộng đồng sáng tạo cũng trở nên sôi nổi với vụ việc Mirage Saigon bị tố 'sài chùa' nhiều tác phẩm nghệ thuật bản quyền thuộc sở hữu của Tòhe.

Theo thông báo của Tòhe, doanh nghiệp phát hiện Mirage Saigon sản xuất, quảng bá và phân phối các sản phẩm sử dụng họa tiết được cho là xâm phạm các thiết kế và tác phẩm độc quyền thuộc quyền sở hữu của đơn vị.

Tòhe cho rằng hành vi này ảnh hưởng trực tiếp đến quyền tác giả, quyền tài sản, uy tín thương hiệu cũng như hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Đơn vị đã yêu cầu Mirage Saigon chấm dứt việc sản xuất và kinh doanh các sản phẩm liên quan, đồng thời gỡ bỏ toàn bộ nội dung quảng bá trên các nền tảng bán hàng.

Sau khi nhận được yêu cầu chính thức, Mirage Saigon đã gửi phản hồi thừa nhận hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, cam kết gỡ bỏ các sản phẩm vi phạm và không tái diễn hành vi tương tự trong tương lai.

Dù vụ việc được xử lý theo hướng thiện chí, đây vẫn là một minh chứng cho thấy nhiều doanh nghiệp hiện nay chưa thực sự xây dựng được cơ chế kiểm soát bản quyền hiệu quả trong quá trình phát triển sản phẩm.

Tôn trọng bản quyền không chỉ là nghĩa vụ pháp lý

Theo Luật Sở hữu trí tuệ Việt Nam, tác giả và chủ sở hữu quyền tác giả có quyền nhân thân và quyền tài sản đối với tác phẩm của mình. Việc sao chép, sử dụng hoặc khai thác tác phẩm cho mục đích thương mại mà không được sự đồng ý của chủ sở hữu quyền tác giả có thể bị xem là hành vi xâm phạm quyền tác giả.

Ngoài trách nhiệm chấm dứt hành vi vi phạm, tổ chức hoặc cá nhân vi phạm còn có thể phải thực hiện các nghĩa vụ dân sự như xin lỗi công khai, cải chính, bồi thường thiệt hại và các biện pháp khắc phục hậu quả khác theo quy định pháp luật.

Trong bối cảnh nền kinh tế sáng tạo ngày càng phát triển, các tài sản trí tuệ như tác phẩm mỹ thuật, thiết kế đồ họa, hình ảnh, nội dung số hay nhận diện thương hiệu đang trở thành nguồn tài sản có giá trị lớn đối với doanh nghiệp. Việc sử dụng trái phép những tài sản này không chỉ tạo ra rủi ro pháp lý mà còn có thể gây tổn hại nghiêm trọng đến uy tín thương hiệu.

Hai vụ việc của Coolmate và Mirage Saigon cho thấy nhận thức về sở hữu trí tuệ trong cộng đồng doanh nghiệp đã có những chuyển biến tích cực khi các bên đều lựa chọn đối thoại, thừa nhận trách nhiệm và tìm kiếm giải pháp khắc phục.

Tuy nhiên, điều quan trọng hơn là các doanh nghiệp cần chủ động phòng ngừa rủi ro ngay từ đầu bằng việc xây dựng quy trình kiểm tra nguồn gốc thiết kế, xác minh quyền sở hữu đối với các tài sản sáng tạo và hoàn thiện cơ chế cấp phép trước khi đưa sản phẩm ra thị trường.

Trong thời đại kinh tế số, nơi ý tưởng và sáng tạo trở thành yếu tố cốt lõi tạo nên lợi thế cạnh tranh, tôn trọng bản quyền không còn đơn thuần là yêu cầu tuân thủ pháp luật. Đó còn là nền tảng để xây dựng niềm tin, gìn giữ uy tín thương hiệu và thúc đẩy sự phát triển bền vững của hệ sinh thái sáng tạo Việt Nam.

Thái An