Theo kế hoạch tuyển sinh lớp 10 vừa được công bố, điều kiện dự thi được xác định dựa trên nơi cư trú của học sinh hoặc của bố, mẹ, người giám hộ hợp pháp. Khái niệm cư trú được áp dụng theo quy định của pháp luật hiện hành, bao gồm cả thường trú và tạm trú.

Điểm mới này đánh dấu sự thay đổi đáng kể trong chính sách tuyển sinh của Hà Nội. Trước đây, học sinh muốn đăng ký dự thi vào các trường THPT công lập trên địa bàn thành phố phải có hộ khẩu thường trú tại Hà Nội. Quy định mới đã gỡ bỏ rào cản về hộ khẩu, tạo thêm cơ hội học tập cho nhiều học sinh, đặc biệt là con em các gia đình lao động ngoại tỉnh đang sinh sống và làm việc tại Thủ đô.

Theo Sở GD&ĐT Hà Nội, việc mở rộng đối tượng dự thi nhằm hướng tới tuyển sinh phi địa giới hành chính, bảo đảm tính bình đẳng trong tiếp cận giáo dục, đồng thời phù hợp với thực tế biến động dân cư tại đô thị lớn.

Với quy định mới, nhóm học sinh tạm trú tại Hà Nội, phần lớn là con em công nhân, người lao động từ các địa phương khác đến sinh sống và làm việc, nếu chưa có hộ khẩu thường trú vẫn có thể đăng ký dự thi vào lớp 10 công lập.

Để được đăng ký, học sinh hoặc phụ huynh cần hoàn tất thủ tục đăng ký tạm trú và có xác nhận của cơ quan công an nơi cư trú. Thông tin này sẽ được đối chiếu với dữ liệu dân cư quốc gia khi thực hiện đăng ký tuyển sinh.

Việc sử dụng dữ liệu dân cư nhằm bảo đảm tính chính xác trong xác thực thông tin, hạn chế sai sót và tăng tính minh bạch trong quá trình tuyển sinh.

Một điểm mới đáng chú ý khác trong tuyển sinh đầu cấp tại Hà Nội là việc áp dụng công nghệ bản đồ số GIS và trí tuệ nhân tạo (AI) để hỗ trợ phân tuyến tuyển sinh.

Theo đó, thay vì phân chia theo ranh giới hành chính như trước đây, việc phân tuyến sẽ dựa trên nguyên tắc “đưa trường học đến gần học sinh”. Hệ thống công nghệ sẽ phân tích dữ liệu cư trú, vị trí trường học và mật độ học sinh để sắp xếp tuyến tuyển sinh hợp lý.

Cách làm này được kỳ vọng sẽ giúp giảm tình trạng quá tải cục bộ ở một số trường, hạn chế hiện tượng xin học trái tuyến, đồng thời nâng cao tính công bằng và minh bạch trong tuyển sinh.

Phụ huynh khi đăng ký tuyển sinh trực tuyến cần kê khai đầy đủ và chính xác thông tin cư trú của học sinh theo dữ liệu dân cư quốc gia để bảo đảm quyền lợi xét tuyển.

Theo thống kê của Sở GD&ĐT Hà Nội, năm nay toàn thành phố có khoảng 147.000 học sinh tốt nghiệp trung học cơ sở.

Sau khi thực hiện phân luồng giáo dục, các trường THPT công lập, trung tâm giáo dục nghề nghiệp, giáo dục thường xuyên cùng các cơ sở giáo dục nghề nghiệp dự kiến tuyển khoảng 88.000 học sinh. Số còn lại sẽ theo học tại các trường ngoài công lập hoặc các cơ sở đào tạo nghề.

Kỳ thi tuyển sinh lớp 10 tại Hà Nội nhiều năm qua luôn được đánh giá là có mức độ cạnh tranh cao do số lượng trường công lập còn hạn chế. Hiện toàn thành phố có 122 trường THPT công lập.

Trong khi đó, việc xây dựng thêm trường ở bậc học này vẫn diễn ra khá chậm. Năm học 2025–2026, Hà Nội chỉ đưa vào hoạt động thêm hai trường là THPT Đỗ Mười và THPT Phúc Thịnh. Dự kiến năm học 2026–2027 sẽ có thêm Trường THPT Việt Hùng (huyện Đông Anh) và một trường mới tại ô đất A11, Khu đô thị mới Cầu Giấy.

Theo kế hoạch, học sinh dự thi ba môn gồm Toán, Ngữ văn và Ngoại ngữ để xét tuyển vào lớp 10 các trường THPT công lập không chuyên. Kỳ thi dự kiến diễn ra trong hai ngày 30 và 31/5.

Song song với đó, Hà Nội cũng mở rộng đối tượng dự thi vào các trường THPT chuyên. Theo quy định mới, học sinh cư trú tại Hà Nội, bao gồm cả thường trú và tạm trú, đều có thể đăng ký dự tuyển nếu đáp ứng điều kiện học lực và rèn luyện từ khá trở lên trong suốt bốn năm học THCS.

Việc mở rộng đối tượng dự thi vào lớp 10 công lập và trường chuyên được kỳ vọng sẽ tạo thêm cơ hội tiếp cận giáo dục cho học sinh đang sinh sống tại Thủ đô, đồng thời góp phần xây dựng môi trường giáo dục công bằng và phù hợp hơn với thực tế phát triển đô thị.   

TH