Từ kinh nghiệm Pháp đến hành lang pháp lý tài sản số tại Việt Nam
Mới đây, Tổng Lãnh sự quán Pháp tại TP.HCM đã tổ chức hội thảo chuyên đề về tài sản số với sự tham gia của nhiều chuyên gia đến từ Pháp và Việt Nam. Hội thảo tập trung trao đổi kinh nghiệm quốc tế, đặc biệt là mô hình quản lý của Pháp và châu Âu, đồng thời thảo luận các định hướng xây dựng hành lang pháp lý cho tài sản số tại Việt Nam trong tương lai.
Phát biểu tại hội thảo, ông Etienne Ranaivoson - Tổng Lãnh sự Pháp tại TP.HCM - cho rằng tài sản số không còn chỉ là vấn đề của công nghệ hay tài chính, mà đã trở thành một phần của quá trình chuyển đổi kinh tế toàn cầu. Theo ông, sự phát triển của tài sản số đang làm thay đổi cách thức thương mại vận hành, mô hình kinh doanh được xây dựng cũng như cách các quốc gia quản lý dòng vốn và dữ liệu.
“Đây là những thách thức mà cả Pháp và Việt Nam đều đang cùng đối mặt”, ông Etienne Ranaivoson nhấn mạnh.
Theo vị Tổng Lãnh sự, Việt Nam hiện thể hiện quyết tâm mạnh mẽ trong việc trở thành trung tâm đổi mới tài chính hàng đầu khu vực. Trong bối cảnh đó, Pháp sẵn sàng đồng hành cùng Việt Nam với vai trò đối tác chiến lược toàn diện, chia sẻ các bài học thực tiễn trong việc xây dựng khuôn khổ pháp lý phù hợp với tốc độ phát triển công nghệ, đồng thời kiểm soát hiệu quả những rủi ro phát sinh từ thị trường tài sản số.
Một trong những nội dung được quan tâm tại hội thảo là định hướng phát triển Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP.HCM. Ông Richard McClellan - Tổng Giám đốc kiêm Giám đốc điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP.HCM (VIFC-HCMC) - cho biết Việt Nam đang từng bước hoàn thiện khung pháp lý liên quan đến tài sản kỹ thuật số và công nghệ tài chính.
Ông Etienne Ranaivoson - Tổng Lãnh sự Pháp tại TP.HCM. Ảnh: Tổng Lãnh sự Pháp tại TP.HCM
Theo ông Richard McClellan, trong thời gian tới, TP.HCM dự kiến triển khai các Fintech Hub vào quý IV/2026 nhằm tạo không gian thử nghiệm và thúc đẩy đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực tài chính. Bên cạnh đó, các mô hình Sandbox cũng được kỳ vọng sẽ được cấp phép hoạt động vào cuối năm nay, tập trung vào các lĩnh vực như tài chính kỹ thuật số, tài chính xanh và các công nghệ tài chính mới.
Giới chuyên gia đánh giá việc xây dựng cơ chế Sandbox sẽ đóng vai trò quan trọng trong quá trình thử nghiệm các mô hình kinh doanh mới liên quan đến blockchain, tài sản số và fintech. Đây được xem là bước đi cần thiết để vừa khuyến khích đổi mới sáng tạo, vừa tạo điều kiện cho cơ quan quản lý theo dõi, đánh giá và kiểm soát rủi ro trước khi áp dụng trên diện rộng.
Chia sẻ kinh nghiệm từ châu Âu, bà Marianne Jarlaud - đại diện Cơ quan Quản lý thị trường tài chính Pháp (AMF) - cho biết Pháp đã bắt đầu xây dựng khung pháp lý cho tài sản số từ năm 2017. Một trong những điểm đáng chú ý là Pháp lựa chọn cách tiếp cận xem đây là “tài sản” (crypto asset) thay vì gọi là “tiền số” (crypto currency).
Theo bà Marianne Jarlaud, cách tiếp cận này giúp hạn chế những tranh luận liên quan đến chức năng tiền tệ, đồng thời tạo cơ sở pháp lý rõ ràng hơn cho hoạt động quản lý và giám sát.
Các chuyên gia chia sẻ kinh nghiệm tại Hội thảo. Ảnh: Tổng Lãnh sự Pháp tại TP.HCM
Đại diện AMF cũng cho biết Liên minh châu Âu đã thông qua bộ khung pháp lý MiCA vào năm 2023 nhằm quản lý thị trường tài sản mã hóa đối với các loại crypto asset không được xem là công cụ tài chính truyền thống. Đây hiện được xem là một trong những khuôn khổ pháp lý toàn diện và tiên tiến nhất thế giới về tài sản số.
Trong khi đó, ở góc độ quản lý rủi ro, ông Nguyễn Trần Minh Quân - chuyên gia pháp chế của Hiệp hội Blockchain và Tài sản số Việt Nam (VBA) - nhận định Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển từ xây dựng luật pháp sang tăng cường cơ chế kiểm soát và giám sát thị trường.
Theo ông Quân, thời gian qua, Việt Nam đã từng bước hoàn thiện hệ thống văn bản quản lý từ Trung ương đến địa phương nhằm giảm thiểu các rủi ro liên quan đến tài sản số. Trong đó, các giải pháp về phòng chống rửa tiền, ngăn chặn gian lận, lừa đảo và tăng cường minh bạch giao dịch đang được đặc biệt chú trọng.
Các chuyên gia cũng nhận định quá trình hoàn thiện khung pháp lý cho tài sản số tại Việt Nam sẽ cần thêm thời gian để cân bằng giữa đổi mới sáng tạo và quản lý rủi ro. Tuy nhiên, với định hướng xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế tại TP.HCM cùng sự tham gia hỗ trợ từ các đối tác quốc tế như Pháp, Việt Nam đang đứng trước cơ hội lớn để hình thành một hệ sinh thái tài chính số hiện đại, minh bạch và có sức cạnh tranh trong khu vực.
Tân Nguyên