Gạo là mặt hàng thiết yếu, đồng thời là một trong những sản phẩm nông nghiệp có giá trị thương mại lớn của Việt Nam. Khi thị trường ngày càng chú trọng chất lượng, nguồn gốc và thương hiệu, việc kiểm soát thông tin trên bao bì, nhãn hàng hóa và nguồn gốc sản phẩm không chỉ liên quan đến an toàn thực phẩm mà còn có ý nghĩa trong bảo vệ giá trị của các thương hiệu gạo hợp pháp.

Tại Cà Mau, công tác này đang được triển khai thông qua hoạt động kiểm tra trực tiếp tại các cơ sở kinh doanh, kết hợp giữa lực lượng Quản lý thị trường và các cơ quan chức năng.

Mới đây, ngày 27/8/2026, Đội Quản lý thị trường số 5 phối hợp Phòng Nghiệp vụ - Tổng hợp thuộc Chi cục Quản lý thị trường tỉnh Cà Mau và Phòng Cảnh sát Kinh tế Công an tỉnh Cà Mau kiểm tra Hộ kinh doanh Vựa gạo H. G tại xã Thới Bình.

Qua kiểm tra, lực lượng chức năng phát hiện 105 bao gạo loại 25 kg/bao có vi phạm quy định về nhãn hàng hóa, với tổng trị giá 38,125 triệu đồng. Đoàn kiểm tra đã lập biên bản vi phạm hành chính để xử lý theo quy định.

Trước đó, ngày 19/8, Đội Quản lý thị trường số 1 kiểm tra Công ty TNHH Vựa gạo B. N tại phường Hòa Thành và phát hiện 1.200 kg gạo không có căn cứ xác định nguồn gốc nơi sản xuất hoặc xuất xứ. Số hàng hóa này có giá trị 9,36 triệu đồng.

Ngày 21/8, Đội trưởng Đội Quản lý thị trường số 1 ban hành quyết định xử phạt doanh nghiệp 16 triệu đồng, đồng thời tịch thu toàn bộ 1.200 kg gạo không rõ nguồn gốc, xuất xứ.

Hai vụ việc cho thấy nguồn gốc và thông tin hàng hóa đang trở thành một trong những điểm kiểm soát quan trọng đối với thị trường gạo. Một sản phẩm không có thông tin đầy đủ về nguồn gốc hoặc vi phạm quy định về nhãn không chỉ gây khó khăn cho người tiêu dùng trong việc lựa chọn mà còn có thể làm ảnh hưởng đến uy tín của những doanh nghiệp, cơ sở sản xuất kinh doanh đang đầu tư nghiêm túc cho chất lượng và thương hiệu.

Ở góc độ sở hữu trí tuệ, thương hiệu gạo không chỉ nằm ở tên gọi hay dấu hiệu được đăng ký bảo hộ. Giá trị của thương hiệu còn được hình thành từ chất lượng sản phẩm, khả năng truy xuất nguồn gốc và niềm tin của người tiêu dùng. Khi hàng hóa không rõ nguồn gốc được đưa vào lưu thông, người tiêu dùng khó phân biệt sản phẩm hợp pháp, trong khi các thương hiệu kinh doanh đúng quy định có nguy cơ bị ảnh hưởng về uy tín nếu thị trường xuất hiện sản phẩm kém chất lượng mang thông tin gây nhầm lẫn.

Việc kiểm tra nhãn hàng hóa cũng có vai trò trực tiếp trong minh bạch hóa thị trường. Các thông tin về tên hàng hóa, nguồn gốc, xuất xứ và những nội dung bắt buộc khác giúp người mua có cơ sở nhận diện sản phẩm, đồng thời tạo điều kiện để cơ quan chức năng truy xuất khi phát sinh vấn đề về chất lượng hoặc vi phạm.

Công tác kiểm soát tại Cà Mau được thực hiện trong khuôn khổ Kế hoạch phối hợp số 306/KH-CAT-SCT ngày 9/7/2026 giữa Công an tỉnh và Sở Công Thương tỉnh về tổng rà soát, kiểm tra, phát hiện và xử lý vi phạm pháp luật liên quan đến an toàn thực phẩm. Việc phối hợp giữa các lực lượng giúp mở rộng khả năng phát hiện vi phạm từ khâu kinh doanh, lưu thông đến nguồn gốc hàng hóa.

Trong thời gian tới, lực lượng Quản lý thị trường Cà Mau tiếp tục tăng cường quản lý địa bàn, phối hợp các lực lượng chức năng kiểm tra hoạt động kinh doanh gạo, chú trọng các vi phạm về nhãn hàng hóa, nguồn gốc, xuất xứ và chất lượng. Đây cũng là giải pháp cần thiết để giữ sự minh bạch của thị trường, bảo vệ các thương hiệu gạo kinh doanh hợp pháp và củng cố niềm tin của người tiêu dùng đối với sản phẩm gạo trên thị trường.

Trần Ân