Có những đam mê đến từ những điều lấp lánh và rực rỡ. Nhưng cũng có những đam mê bắt đầu âm thầm, lặng lẽ – như mùi axit loãng trong phòng thực hành cấp hai, như lần đầu tiên nhìn thấy một dung dịch đổi màu, và cảm giác rợn ngợp khi nhận ra: “Mọi thứ đều có thể biến đổi.”

Đó là cách Phạm Thắng – khi ấy chỉ là một cậu học trò lớp 8 tại miền quê – lần đầu biết đến Hóa học. Và đó cũng là khoảnh khắc thay đổi cả cuộc đời.

Một “cậu học sinh lặng lẽ” trong lớp chọn

Ở một trường cấp 2 công lập không nổi bật, Thắng không phải học sinh gây chú ý. Cậu không giơ tay nhiều, không nổi trội trong các môn “hot” như Toán hay Văn. Nhưng trong giờ Hóa – bộ môn khi ấy vừa mới xuất hiện trong chương trình lớp 8 – cậu lại như biến thành người khác.

“Có lần thầy cho làm thí nghiệm điều chế oxi từ KMnO₄, chỉ là bài rất đơn giản thôi, nhưng khi nhìn thấy ngọn nến bùng cháy trong khí oxi, tôi thấy như mình được chạm vào thứ gì đó rất ‘thật’. Không phải con số, không phải khái niệm, mà là sự sống động của một hiện tượng đang xảy ra trước mắt.”

Từ đó, cậu học trò ấy âm thầm yêu Hóa học. Nhưng yêu không đủ. Trong một xã hội mà môn tự nhiên mạnh vẫn là Toán – Lý, việc chọn Hóa làm hướng đi chính là một lựa chọn khó khăn. Và Thắng đã phải đấu tranh rất nhiều, cả với gia đình và với chính mình, để được theo đuổi nó đến cùng.

Khi Hóa học trở thành ngôn ngữ

Vào Học viện Kỹ thuật Quân sự – ngôi trường mơ ước của bao học sinh yêu khoa học – Thắng tiếp tục khẳng định mình với thành tích thủ khoa và nhiều giải thưởng lớn nhỏ. Nhưng thay vì chọn làm kỹ sư trong một tập đoàn lớn, Thắng quyết định ở lại trường, trở thành giảng viên.

“Có một điều tôi học được từ Hóa học: nếu bạn hiểu rõ bản chất, bạn có thể biến đổi bất kỳ thứ gì. Cũng như việc học. Tôi từng là một học sinh không có nền tảng mạnh, nhưng nhờ hiểu cách học, tôi đã tiến xa hơn những gì mình từng nghĩ.”

Chính niềm tin đó là điều thôi thúc anh dấn thân vào giáo dục. Không phải giáo dục kiểu mô phạm, mà là giáo dục kiểu khai mở – giúp học sinh không chỉ học để thi, mà học để hiểu, để thay đổi.

Tạo ra một lớp học không giới hạn

Thương hiệu “Tôi Yêu Hóa Học” ra đời trong một buổi tối mùa đông Hà Nội, khi thầy Thắng livestream bài giảng đầu tiên trên Facebook. Chỉ có vài chục người xem, chủ yếu là học trò cũ. Nhưng sự kiên trì, sự sáng tạo và cách giảng dạy gần gũi, dí dỏm của thầy dần tạo ra một cộng đồng học tập hàng chục ngàn thành viên.

Không dừng lại ở các khóa luyện thi, thầy mở chuỗi “5h30 sáng cùng Hóa học” – một dự án kỳ lạ nhưng hiệu quả, giúp hàng nghìn học sinh hình thành thói quen học tập kỷ luật. Có em bảo: “Em chưa từng dậy trước 6h, cho đến khi học Hóa cùng thầy.”

Người gieo chất xúc tác

Giống như trong phản ứng hóa học, nơi chất xúc tác giúp phản ứng xảy ra nhanh hơn mà không mất đi, thầy Thắng chọn làm “chất xúc tác” trong hành trình học tập của học trò. Anh không áp đặt, không giảng đạo, chỉ đơn giản là khơi gợi sự tò mò – thứ mà anh đã từng có khi nhìn ngọn nến bùng cháy trong bình oxi thuở nào.

Khi được hỏi tại sao vẫn kiên trì với nghề dạy – dù cơ hội chuyển sang các lĩnh vực khác nhiều hơn, anh chỉ cười:

 “Mỗi khi có học trò bảo: ‘Em sợ Hóa, nhưng nhờ thầy mà em yêu nó’, tôi lại thấy mình đang làm đúng điều cần làm. Không phải ai cũng phải giỏi Hóa. Nhưng nếu tôi khiến các em không còn sợ học, thì tôi đã góp phần thay đổi tương lai.”

Hành trình của thầy Phạm Thắng không chỉ là câu chuyện về một người yêu Hóa học. Đó là hành trình của một người tin vào sức mạnh của sự hiểu biết, của giáo dục, và của những biến đổi bền bỉ – nơi Hóa học không chỉ là môn học, mà là một cách sống, một cách trao đi và dẫn lối.

Bảo Hòa