Sau gần 5 năm theo đuổi vụ kiện liên quan đến ca khúc Giấc mơ trưa, hôm nay, ngày 26/06/2026, nhạc sĩ Giáng Son đã giành chiến thắng tại phiên tòa sơ thẩm khi TAND TP Hà Nội xác định Công ty Cổ phần Thương mại và Dịch vụ Truyền thông Bihaco (BH Media) có hành vi xâm phạm quyền tác giả và quyền liên quan đối với bản ghi âm của tác phẩm.

Không chỉ khép lại một vụ tranh chấp kéo dài nhiều năm, phán quyết của tòa còn được giới chuyên môn đánh giá là dấu mốc quan trọng trong việc bảo vệ quyền tác giả trên môi trường số, đặc biệt đối với các tranh chấp phát sinh từ hệ thống Content ID của YouTube.

Tòa xác định BH Media xâm phạm quyền tác giả đối với "Giấc mơ trưa"

Sáng 26/6, sau thời gian nghị án, TAND TP Hà Nội tuyên chấp nhận một phần yêu cầu khởi kiện của nhạc sĩ Giáng Son và nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến trong vụ tranh chấp quyền sở hữu bản ghi âm, ghi hình với BH Media.

Căn cứ tài liệu, chứng cứ và lời khai tại phiên tòa, Hội đồng xét xử xác định nhạc sĩ Giáng Son và nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến là đồng tác giả, đồng thời là đồng chủ sở hữu quyền tác giả đối với ca khúc Giấc mơ trưa. Trong đó, nhạc sĩ Giáng Son sáng tác phần nhạc, nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến sáng tác phần lời.

Đối với bản ghi âm gốc ca khúc Giấc mơ trưa do ca sĩ Khánh Linh thể hiện trong album Giáng Son phát hành năm 2007, tòa xác định nhạc sĩ Giáng Son là chủ sở hữu hợp pháp và duy nhất của bản ghi, do chính bà đầu tư tài chính, tổ chức sản xuất theo quy định của pháp luật về quyền liên quan.

Theo bản án, BH Media đã mua và sử dụng bản ghi âm phối khí dựa trên bản ghi gốc để khai thác khi chưa được sự đồng ý của chủ sở hữu quyền tác giả là hành vi trái quy định pháp luật.

Tòa buộc BH Media phải chấm dứt mọi hành vi xâm phạm quyền tác giả, quyền liên quan; gỡ bỏ toàn bộ hoạt động khai thác thương mại liên quan đến bản ghi âm Giấc mơ trưa do ca sĩ Khánh Linh thể hiện cho đến khi được sự đồng ý của các đồng tác giả.

Đồng thời, BH Media phải đăng lời xin lỗi công khai nhạc sĩ Giáng Son và nhạc sĩ Nguyễn Vĩnh Tiến trên ba tờ báo gồm Thanh Niên, Tuổi Trẻ và Pháp Luật Việt Nam.

Chiến thắng không nằm ở tiền bồi thường mà ở sự ghi nhận của pháp luật

Sau khi bản án được tuyên, Giáng Son cho biết điều khiến nhạc sĩ vui mừng nhất không phải là thắng một vụ kiện dân sự, mà là việc tòa án đã chính thức xác định có hành vi xâm phạm quyền tác giả.

"Điều tôi vui mừng nhất là công lý đã được xác lập, lẽ phải luôn là lẽ phải. Tôi theo đuổi vụ kiện suốt 5 năm không phải vì tiền bạc hay danh tiếng mà vì sự công bằng, vì quyền lợi chính đáng của người sáng tạo nghệ thuật", nữ nhạc sĩ chia sẻ.

Theo nhạc sĩ Giáng Son, phán quyết lần này đã bác bỏ quan điểm trước đây của BH Media khi cho rằng việc đưa bản ghi lên hệ thống Content ID chỉ nhằm mục đích "tham chiếu" kỹ thuật.

Đối với nữ nhạc sĩ, ý nghĩa lớn nhất của bản án là tòa án đã nhìn nhận đúng bản chất vụ việc và khẳng định pháp luật Việt Nam phải là cơ sở cao nhất để giải quyết các tranh chấp phát sinh trên lãnh thổ Việt Nam, thay vì chỉ dựa vào cơ chế vận hành của các nền tảng số.

Vì sao Giáng Son rút yêu cầu bồi thường 1 tỷ đồng?

Một trong những điểm đáng chú ý của vụ kiện là nguyên đơn đã chủ động rút yêu cầu bồi thường thiệt hại tinh thần trị giá 1 tỷ đồng trước khi tòa tuyên án.

Theo nhạc sĩ Giáng Son, ban đầu bà và các luật sư đề nghị mức bồi thường này. Tuy nhiên, để được tòa chấp nhận, nguyên đơn phải chứng minh rất nhiều yếu tố như thiệt hại tài chính thực tế, tổn thất tinh thần, thậm chí phải có hồ sơ y tế hoặc xác nhận của cơ sở khám chữa bệnh về ảnh hưởng đến sức khỏe.

Trong khi đó, dữ liệu liên quan đến hoạt động khai thác trên YouTube đã không còn đầy đủ để chứng minh thiệt hại vật chất, còn những áp lực về tinh thần dù rất lớn nhưng chưa đến mức phải điều trị để có căn cứ pháp lý.

"Chúng tôi ưu tiên làm rõ đúng, sai. Với vụ việc này, phía chúng tôi không đặt nặng vấn đề tiền bạc. Điều quan trọng là phải có sự công nhận rõ ràng rằng đã có hành vi vi phạm", nhạc sĩ Giáng Son cho biết.

Theo bà, việc rút yêu cầu bồi thường cũng giúp vụ án được giải quyết nhanh hơn sau nhiều năm kéo dài với ba lần thay đổi thẩm phán.

Từ một vụ kiện kéo dài 5 năm đến tiền lệ bảo vệ quyền tác giả trên môi trường số

Tranh chấp bắt nguồn từ tháng 10/2021 khi nhạc sĩ Giáng Son đăng tải bản ghi gốc Giấc mơ trưa lên kênh YouTube cá nhân nhưng lại nhận được thông báo bị khiếu nại bản quyền thông qua hệ thống Content ID của YouTube.

BH Media cho biết doanh nghiệp nhận chuyển nhượng quyền quản lý, khai thác một số bản ghi âm từ Hồ Gươm Audio, trong đó có bản ghi Giấc mơ trưa do nghệ sĩ đàn nhị Dương Thùy Anh biểu diễn. Sau khi đưa bản ghi này vào hệ thống Content ID, thuật toán của YouTube đã tự động nhận diện sự tương đồng về giai điệu và gửi thông báo bản quyền đối với bản ghi gốc của nhạc sĩ Giáng Son.

Tuy nhiên, phía nguyên đơn cho rằng BH Media chỉ được tiếp nhận quyền khai thác đối với một bản ghi cụ thể nhưng đã để hệ thống xác lập phạm vi nhận diện quá rộng, dẫn đến việc chính chủ sở hữu hợp pháp bị hạn chế quyền khai thác tác phẩm của mình trên nền tảng số.

Bản án sơ thẩm lần này đã khẳng định ranh giới giữa quyền đối với bản ghi âm và quyền tác giả đối với tác phẩm âm nhạc, đồng thời làm rõ trách nhiệm của đơn vị khai thác nội dung số khi sử dụng các công cụ quản lý bản quyền tự động.

Sau chiến thắng tại tòa, nhạc sĩ Giáng Son cho rằng vụ kiện không chỉ có ý nghĩa đối với cá nhân bà mà còn là lời nhắc nhở đối với cộng đồng sáng tạo.

Theo nữ nhạc sĩ, khi phát hiện tác phẩm bị khai thác hoặc xác lập quyền trái phép, các tác giả cần chủ động sử dụng các công cụ pháp lý để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

"Tôi nghĩ các nhạc sĩ nên đứng lên bảo vệ quyền lợi của mình. Những đơn vị phát hành bản ghi nếu có sai phạm cũng cần được xem xét, làm rõ trách nhiệm thông qua các vụ kiện. Chỉ khi có người đứng lên thì mọi chuyện mới được làm sáng tỏ", bà chia sẻ.

Trong bối cảnh hoạt động khai thác tác phẩm trên môi trường số ngày càng phụ thuộc vào các hệ thống nhận diện tự động, phán quyết của TAND TP Hà Nội được kỳ vọng sẽ trở thành một tiền lệ quan trọng, góp phần nâng cao nhận thức về quyền tác giả, quyền liên quan và khẳng định rằng công nghệ không thể thay thế các nguyên tắc pháp lý trong bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ.

Thái An