Ngàn năm tinh hoa trà Việt được tiếp nối từ những búp trà Shan tuyết cổ thụ Tây Bắc đến lá trà ướp hương từ ấm đất Bát Tràng sẽ có cơ hội gặp gỡ chén sứ Minh Long hiện diện giữa cố đô, với sự hội tụ cùng nghệ thuật trà Việt Nam, Trung Hoa, Malaysia cùng nhiều quốc gia khác.

Chương trình dự kiến sẽ có nhiều hoạt động đáng mong đợi như Lễ khai mạc long trọng và tọa đàm “Trà trong dòng chảy của Văn hóa và Sáng tạo”; triển lãm trà quốc tế; cuộc thi Teatender – Pha chế trà hiện đại, trình diễn nghệ thuật trà đạo, tái hiện hoạt cảnh “Ngự trà Hoàng cung” xưa, không gian thiền “Uống trà đi – hành trình tái kết nối”, và những buổi workshop “Chuyện trà” nhẹ nhàng bên tách trà nóng… tất cả sẽ biến Đại Nội thành một “bảo tàng sống” về trà trong kỳ Festival Trà Quốc tế tại Huế.

Điểm nhấn đặc biệt chính là dàn giám khảo “khủng” của cuộc thi Teatender, quy tụ những tên tuổi lớn nhất của làng trà châu Á hiện nay:

Từ Trung Quốc, nghệ nhân Gong Zhi Qiong – giảng viên xuất sắc tại Thế vận hội Trà Trung Quốc, giải thưởng Hình mẫu Nhân vật Trà Trung Quốc. Từ Malaysia, Tiến sĩ Choong Vivien – Tổng thư ký danh dự Hiệp hội Trà ASEAN, Giám đốc Học viện Trà New Era KWF.

Và đại diện tinh hoa trà Việt: Tiến sĩ, Nghệ nhân trà Trần Thị Thanh Nhị – Quán quân Tea Masters Cup Việt Nam 2019, người sáng lập Hiên Trà Nhị Độ Mai của đất thần kinh Huế. Thạc sĩ Nguyễn Thị Ánh Hồng – Phó Chủ tịch Thường trực Hiệp hội Chè Việt Nam, Trưởng ban tổ chức Tea Masters Cup Việt Nam suốt 5 mùa. Nghệ nhân ẩm thực Lê Công Hùng – Trưởng khoa Quản trị Nhà hàng, Trường Cao đẳng Du lịch Huế.

Hàng chục gian hàng sẽ mang đến đủ loại đặc sản: trà Truồi thơm ngát, trà sen Hồ Tịnh, trà thảo mộc, trà lên men, trà hoa cúc, trà ướp hương cổ truyền thống, kết hợp cùng bánh mứt Huế và ẩm thực cung đình. Không gian thưởng trà được thiết kế theo phong cách thiền, tĩnh lặng hòa cùng không gian kiến trúc Đại Nội, đặc biệt phù hợp với những ngày đầu đông, giúp du khách trải nghiệm chậm lại, cảm nhận sâu hơn nhịp thở yên bình của cố đô qua từng chén trà ấm.

Với Festival Trà Quốc tế – Huế 2025, thành phố không chỉ tôn vinh một thức uống, mà đang từng bước xây dựng một sản phẩm du lịch mới gắn với quảng bá tinh hoa trà Huế nói riêng và trà Việt nói chung. Sự kiện được kỳ vọng là khởi đầu cho hành trình ngàn năm tinh hoa trà được viết tiếp, đẹp đẽ và sống động trở lại ngay giữa lòng di sản.

Những thông tin thú vị về trà Việt và trà Huế

Theo Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp của Liên hiệp quốc (FAO), trà đã trở thành đồ uống được nhiều người sử dụng nhất trên toàn cầu. Số liệu đưa ra tại Diễn đàn Trà thế giới năm 2018 cho thấy trong tổng số 1,6 tỷ lít đồ uống không sử dụng cồn trên toàn cầu thì trà chiếm 266 triệu lít. Trung bình, 35,1 lít/người, cao hơn so với đồ uống có gas và cà phê.

Sản phẩm trà Việt đã xuất khẩu đến 74 quốc gia và vùng lãnh thổ, chủ yếu là các thị trường: Pakistan, Trung Quốc, Nga, Indonesia… Ước tính ngành trà hiện nay thu hút hơn 2 triệu lao động.  Việt Nam hiện đứng thứ 5 trên thế giới về diện tích trồng trà và thứ sáu về sản lượng trà. Trong văn hóa, với đa số người Việt Nam, trà gắn bó suốt cả vòng đời. Theo tác giả Ngàn năm trà Việt – Đỗ Quang Tuấn Hoàng – Nhà Nguyễn là triều đại phong kiến có nhiều quy định rõ ràng nhất về việc sử dụng trà trong lễ cúng, thu mua các loại trà, giá trà, trồng trà, cung cấp trà cho công quán. Họ còn lập cả cơ quan chuyên trách để thực hiện việc này.

Nếu nhìn từ góc độ cổ tích và truyền thuyết, có nhiều chứng cứ cho nguồn gốc lịch sử của trà Việt Nam. Còn ít người biết rằng, trà đã sớm xuất hiện từ thời kỳ của Hùng Vương, đồng thời với bánh chưng và bánh dày.

Một dấu vết về trà Việt Nam xuất hiện trong truyền thuyết là câu chuyện về Trương Chi - Mỵ Nương, diễn ra trong thời đại của các vua Hùng (2879-257 TCN). Một chứng cứ đáng tin cậy khác là các địa danh đã được đề cập trong câu chuyện về Hùng Duệ Vương. Một người phụ nữ quý phi của vua Hùng đã trở về làng Văn Luông (nay là Văn Phú), Phú Thọ để dạy người dân trồng chè và trồng bông. Để ghi nhớ công nghiệp đó của bà, những vùng đất trồng chè và trồng bông đã tạo ra các xóm làng như xóm Bãi Chè và xóm Bông, mà vẫn tồn tại đến ngày nay. Nhiều địa danh của Việt Nam cũng được mang thành tố trà, chè.

Đại Nam nhất thống chí (Quốc sử quán triều Nguyễn biên soạn từ 1882 -1906 có ghi Phủ Thừa Thiên (hạ), thổ sản (hạ) Nam trà: tục gọi là trà Huế, sản xuất ở huyện Hương Trà và Phú Lộc ngon hơn.

Bảo Hòa