Chiều 26/9, tại Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (Hà Nội), đã diễn ra buổi tọa đàm giữa Tổng Giám đốc Tổ chức Sở hữu trí tuệ thế giới (WIPO) Daren Tang và thế hệ trẻ Việt Nam với chủ đề “WIPO và hành trình kiến tạo hệ sinh thái sở hữu trí tuệ thúc đẩy đổi mới sáng tạo cho thế hệ trẻ Việt Nam”. Sự kiện là dịp để khẳng định vai trò trung tâm của thanh niên trong hành trình đổi mới sáng tạo, cũng như nhấn mạnh cam kết đồng hành lâu dài của WIPO với Việt Nam.

 Nghị quyết 57 và 71: Nền tảng chính sách cho đổi mới sáng tạo 

Tại tọa đàm, Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Hoàng Minh chia sẻ, sự bủng nổ của hàng loạt công nghệ mới như trí tuệ nhân tạo (AI), blockchain... đang định hình lại phương thức sản xuất, công cụ làm việc và thậm chí là các mô hình kinh doanh truyền thống, tạo ra những thách thức lớn nhưng cũng mở ra những cơ hội chưa từng có. Đây là thời điểm vàng để tận dụng những thành tựu mới này để thay đổi cốt lõi động lực phát triển của quốc gia, gia tăng giá trị cho nền kinh tế nhanh, bền vững.

Tại Việt Nam, Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị xác định khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là động lực then chốt để Việt Nam đạt mục tiêu tăng trưởng GDP hai con số giai đoạn 2026-2030, với sở hữu trí tuệ là trụ cột bảo vệ và khai thác giá trị sáng tạo. Trong khi đó, Nghị quyết 71 tập trung vào đột phá giáo dục, nâng cao chất lượng đào tạo, phát triển nguồn nhân lực và thúc đẩy tự chủ đại học.

Hai nghị quyết này gắn kết, bổ trợ lẫn nhau, tạo nên hệ thống chính sách đồng bộ từ chiến lược đến thực thi, qua đó giúp giáo dục sở hữu trí tuệ trở thành cầu nối giữa ý tưởng sáng tạo và ứng dụng thực tiễn. Đây được coi là “cơ hội vàng” để Việt Nam xây dựng một hệ thống giáo dục định hướng đổi mới sáng tạo, nơi thế hệ trẻ không chỉ học kiến thức mà còn biết cách bảo hộ và thương mại hóa tài sản trí tuệ.

 Hiện, Bộ Khoa học và Công nghệ được Bộ Chính trị tiếp tục giao nhiệm vụ tham mưu, đề xuất một Đề án để xây dựng Quốc gia khởi nghiệp của Việt Nam, là quốc gia mà mọi công dân đều có thể khởi nghiệp trên nền tảng công nghệ số, công nghệ mới và sự sáng tạo trong mọi lĩnh vực. Trong đó, doanh nghiệp khởi nghiệp dựa trên công nghệ, đổi mới sáng tạo, có khả năng tăng trưởng nhanh, phá vỡ mô hình cũ đóng vai trò nòng cốt, lan tỏa tinh thần khởi nghiệp đến toàn xã hội.

Đây là chiến lược quốc gia dài hạn, là sự nghiệp của toàn dân và cũng là không gian mới để phát huy sức mạnh của trí tuệ, của tài sản trí tuệ trong kỷ nguyên mới, là động lực chính để phát triển nhanh lực lượng sản xuất hiện đại, hoàn thiện quan hệ sản xuất, tạo ra môi trường, công cụ, thị trường mới cho khởi nghiệp.

 Việt Nam đang sở hữu một thế hệ vàng để đưa quốc gia bứt phá bằng đổi mới sáng tạo và sở hữu trí tuệ

Theo Thứ trưởng Hoàng Minh, kể từ khi Việt Nam gia nhập WIPO năm 1976, WIPO đã đồng hành cùng Bộ KH&CN, với đầu mối là Cục Sở hữu trí tuệ, trong việc xây dựng và phát triển hệ thống sở hữu trí tuệ quốc gia, đặc biệt là các hoạt động giáo dục, đào tạo về sở hữu trí tuệ. Cùng với đó, WIPO đã hỗ trợ đào tạo hàng ngàn cán bộ, chuyên gia sở hữu trí tuệ qua các chương trình của WIPO Academy và các chương trình giáo dục, đào tạo khác.

Từ năm 2019, WIPO đã tổ chức các chương trình sở hữu trí tuệ dành cho thế hệ trẻ và giáo viên (IP for Youth & Teachers) cùng các danh hiệu Đại sứ trẻ sở hữu trí tuệ cần tôn vinh các ý tưởng sáng tạo của thế hệ trẻ Việt Nam. Gần đây, WIPO cũng đã triển khai Chiến lược trao quyền cho giới trẻ (Youth Empowerment Strategy IP-YES! 2024), nhấn mạnh vai trò giáo dục sở hữu trí tuệ cho thế hệ trẻ để thúc đẩy sáng tạo bền vững.

Với thế hệ trẻ đầy tiềm năng, sự quan tâm của Đảng và Nhà nước qua Nghị quyết 57 và 71, cùng hỗ trợ từ WIPO, Việt Nam có thể xây dựng văn hóa sở hữu trí tuệ từ gốc rễ – nơi mỗi bạn trẻ không chỉ sáng tạo mà còn biết bảo vệ và thương mại hóa ý tưởng của mình. Điều này sẽ đưa đổi mới sáng tạo thành động lực thực sự, giúp Việt Nam đạt mục tiêu phát triển bền vững, tăng trưởng xanh và thu nhập cao vào năm 2045.

Trong phần giao lưu, Tổng Giám đốc WIPO Daren Tang bày tỏ sự ấn tượng sâu sắc trước tinh thần năng động, sáng tạo và khát vọng vươn lên của thanh niên Việt Nam.

Ông Daren Tang cho rằng Việt Nam đang sở hữu một thế hệ vàng để đưa quốc gia bứt phá bằng đổi mới sáng tạo và sở hữu trí tuệ.

Nhấn mạnh dân số vàng không chỉ là con số mà còn là nguồn năng lượng vàng trong trí tuệ và ước mơ của thế hệ trẻ, ông Daren Tang cho rằng nếu Việt Nam có thể bảo vệ và nuôi dưỡng ưu thế này bằng hệ thống sở hữu trí tuệ và môi trường sáng tạo lành mạnh, nó sẽ nhanh chóng biến thành tựu quốc gia.

Tổng Giám đốc WIPO cho rằng khi những học sinh được khuyến khích áp dụng kiến thức của mình để giải quyết các vấn đề thực tiễn, đó chính là lúc nền tảng cho những đổi mới công nghệ vĩ đại thực sự được hình thành.

Tại sự kiện, ông Daren Tang khích lệ các bạn trẻ tận dụng thời cơ đặc biệt của kỷ nguyên mới, đừng để cơ hội của thế hệ vàng trôi qua, hãy nắm lấy nó bằng sự sáng tạo và tinh thần khởi nghiệp. Đồng thời khẳng định WIPO sẽ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ giáo dục và đào tạo về sở hữu trí tuệ; góp phần xây dựng thế hệ trẻ Việt Nam thành lực lượng tiên phong trong đổi mới sáng tạo toàn cầu.

Quỳnh Trang